Tarihten bir yaprak
Bugün hicri şemsi 3 ordibeheçt 1397, hicri kameri 6 şaban 1439 ve 23 nisan 2018 pazartesi
Hicri şemsi 3 ordibeheşt günü İran takviminde Safaviler döneminin önde gelen hekim, fakih ve alim şeyhi, Bahai lakaplı Muhammed bin Hüseyin Ameli'yi anma günüdür. Hicri kameri 953 yani miladi 1546'da Baalbak kentinde dünyaya gelen şeyh Bahai şehit Sani öğrencilerinden sayılıp İslam dünyasının iftiharlarından biridir. Şeyh Bahai değerli yaşamı boyunca dünyanın çeşitli bölgelerine seferler düzenledi ve gittiği her bölgede oradaki önde gelen hocalardan feyizler aldı. Şeyh Bahai mimari, matematik, edebiyat, hadis, fıkıh usulü gibi bilim dallarında yaklaşık 100 değerli eser kaleme aldı ve bu dallarda birçok öğrenci de yetiştirdi. Şeyh Bahainin yetiştirdiği alimlerden bazıları, Molla Sadrayi Şirazi, molla Muhsin Feyz Kaşani, Feyyaz Lahici, Muhakkık Sebzevari, Seyid Hasan Korki, seyid Maced Bahrani ve molla Muhammed Taki Meclisi gibi alimlerdir. İran'a çocukken gelen Bahai hicri kameri 1031'de İsfahan'da vefat etti ve vasiyeti üzerine naaşı Meşhed'e götürüldü ve İmam Rıza as'ın pak türbesinde defnedildi.
******
39 yıl önce bugün hicri şemsi 3 ordibeheşt 1358'de İran İslam cumhuriyetinin ilk genel kurmay başkanı general Muhammed Veli Garani terör eylemi neticesinde şehit düştü. Bu olay İslam inkılabının zafere erdiği ilk yıllarında inkılapçı şahsiyetleri şehit eden Furkan terör örgütüne bağlı çeteler tarafından yapıldı. Hicri şemsi 1292'de Tahranda dünyaya gelen Garani ilk eğitimini bitirdikten sonra orduya katıldı. Hicri şemsi 1357 yılının sonlarında yani İslam inkılabının zafere ermesi eşiğinde general Garani, İran İslam cumhuriyetinin rahmetli kurucusu İmam Humeyni tarafından inkılap konseyinin üyeliğine seçildi ve ardından İran genel kurmay başkanı olarak atandı.
*****
34 yıl önce bugün hicri şemsi 3 ordibeheşt 1363'de petrol tankerleri savaşı, baasçı Irak rejimince İran aleyhinde Fars Körfezinde başladı. İran aleyhindeki zorunlu savaşın vuku bulmasından yaklaşık 4 yıl geçmesi ardından Irak ecnebilerin yardımları ve katkılarıyla İran'a yoğun baskılar yapmaya çalıştı. Bu yüzden ortak karar alması kapsamında İran'a petrol ihracatının kesilmesi yönünde karar aldı. Iraklılar, Amerika ve batının yardımlarıyla ilk defa Fransız yapımı süper standart uçaklarıyla irandaki Hark adalarına saldırmakla 3 ordibeheşt 1363'de İrana ait petrol tankerlerine saldırı düzenledi. Iraklı yetkililer bu girişim hakkında, bu saldırının savaşın bitmesine neden olacağını zira İran'ın petrol parasına sahip olmaması halinde ihtiyaç duyduğu silahı kara borsadan temin edemeyeceğini zannediyordu.
*****
114 yıl önce bugün hicri kameri 6 şaban 1325'de, İslam dünyasının önde gelen alimlerinden Allame Hoi şehit düştü. Kendi döneminin önde gelen alimlerinden olan şeyh Murtaza Ensari gibi alimlerden feyizler alan Allame Hoi, daha sonra içtihat derecesine ulaştı ve İslami bilimlerde özellikle hikmet alanında büyük maharet kazandı. Bu büyük İslam alimi meşruta hükümetinin kurulması ve özgürlük hareketinin başlaması ve zulümle mücadele konusunda büyük çabalar harcadı ve nihayet kendi evinde Gacar hanedanı şahlarından Muhammed Ali şah unsurlarınca şehit düştü.
*****
89 yıl önce bugün hicri kameri 6 şaban 1350'de ünlü edip, alim ve şair Mirza Lütfali Nesiri 82 yaşında vefat etti. Sadrulfazıl lakaplı Mirza Lütfali Nesiri hicri kameri 14. yüzyılda önde gelen alim ve fazıl idi. Esatir ve desturül Belaga Lütfali Nesirinin eserleri arasındadır.
*****