Tarihten bir yaprak
Bugün hicri şemsi 4 ordibeheşt 1397, hicri kameri 7 şaban 1439 ve 24 nisan 2018 salı
92 yıl önce bugün hicri şemsi 4 ordibeheşt 1305'de Rıza Mirpenc düzenlenen merasimde padişahlık tahtına oturdu ve Rıza şah olarak ün kazandı. Rıza şah uzun süreden beri Gacar silsilesini düşürmeye çalıştı ve bu bahane ile cumhuriyet düzeninin oluşması planını ileri sürdü. Rizahan hicri şemsi 4 ordibeheşt 1305'de saltanata geçtikten sonra kendini resmen İran şahı olarak ilan etti.
*****
78 yıl önce bugün hicri şemsi takvimle 4 ordibeheşt 1319 tarihinde, İran'da ilk defa radyo idaresi kuruldu ve Tahran vericisinden İran'ın iç gelişmeleri konusunda rapor yayınlandı. Radyo, kurulduğu ilk zamanlarda posta, telgraf ve telefon bakanlığınca idare ediliyordu ve radyo programları kısa ve orta dalgalar üzerinden iki ve 3 kilovat vericilerinden yayınlanıyordu. Tahran radyosunun hizmete girmesinden 5 yıl sonra İran'ın bazı illerinde sınırlı da olsa yerel programlar yayınlanmaya başlandı öyle ki vericiler üzerinden yapılan programların yayın zamanları zamanla arttırıldı. İran'da İslam inkılabının zaferi ardından hicri şemsi 1357'de radyo şebekeleri gittikçe arttı. Günümüzde İran genelinde yayın yapan şebekeler ve İran'daki bütün illerde yerel radyo şebekeleri bütün halk kesimleri için farklı programlar yayınlıyor. İran İslam Cumhuriyeti dış yayınlar servisi ise 35 dilde çeşitli programlar yayınlıyor.
*****
1466 yıl önce bugün 24 nisan 552'de İranda dünyanın ilk kitap telif ve tercümesi kurultayı çalışmalarına başladı. Bu kurultay İranın Sasani şahı Hosro Enuşirvanın kararıyla kuruldu. Bu merkez Fars dili ve edebiyatının ihyasına büyük katkısı oldu.
******
27 yıl önce bugün hicri şemsi 4 ordibeheşt 1370'de İranlı çağdaş edip üstad Ahmet Tahiri Iraki vefat etti. İranlı ünlü çağdaş ediplerden olan Iraki hicri şemsi 1322'de İranın Erak kentinde dünyaya geldi. Hicri şemsi 1342'de Fars dili ve edebiyatı dalında Tahran üniversitesinden lisansını alan Dr. Iraki, hicri şemsi 1344 ila 1348 yılları arasında İran kültür kurultayında araştırmalarını başlattı. Dr. Iraki İran ansiklopedisi kurumuyla işbirliği yapmanın yanısıra Tahran üniversitesi ilahiyat fakültesinde islami maarifin çeşitli dallarındaki lisans ve yüksek lisans öğrencilerine ders vermeye başladı. Dr. Iraki hicri şemsi 4 ordibeheşt 1370'de Tahran kentinde hakka yürüdü.
*****
747 yıl önce bugün 24 nisan 1271'de Venedik'li gezgin Markopolo'nun Asya kıtasına tarihi yolculuğu başladı. Markoplo'dan önce babası ve amcası Anadolu ve İran üzerinden Çin'e gitti. O dönemde Çin, Moğolistan, Doğu Türkistan ve İran, Moğol Cengizhan haleflerinin istilası altındaydı.
*****
102 yıl önce bugün 24 Nisan 1916 tarihinde, İrlanda halkının İngiltere'den bağımsızlığını elde etme yönünde geniş ölçüdeki 3. kıyamı başladı. Bu kıyam Protestanlar ile Katolikler arasındaki fırkacı çatışmaların meydana gelmesine neden oldu. İngiltere'nin eski Başbakanı Levid George ile İrlanda bağımsızlık hareketi liderleri arasında 1922 yılında yaptıkları müzakereler neticesinde günümüzde güney İrlanda olarak bilinen Özgür İrlanda ülkesi bağımsızlığını ilan etti ve kuzey İrlanda katoliklerinin İngiltere'den bağımsızlık elde etme mücadelesi devam etti.