Tarihten bir yaprak
Bugün hicri şemsi 7 ordibeheşt 1397, hicri kameri 10 şaban 1439 ve 27 nisan 2018 cuma
40 yıl önce bugün hicri şemsi 7 Ordibeheşt 1357 tarihinde, General Abdulkadir Afganistan'da darbe girişiminde bulundu ve daha sonra bu ülkenin dönem Cumhurbaşkanı olan Davuthanı öldürdükten sonra Afganistan halkçı demokrat partisi lideri Nur Muhammed Torkiyi iktidara oturttu. Bir süre sonra Hafız Emin Torki aleyhinde darbe yaptı ve kendisi ise iktidara geçti. Ancak Afganistan'da istikrarsızlık devam etti ve Emin Bayrak adlı Halkçı demokrat partisinin diğer kanatları lideri olan Bebrek Karmelin başvurduğu darbe neticesinde iktidardan çekildi ve ardından öldürüldü. Eski Soviyetler Birliği 1979 yılında Bebrek Karmelin iktidarı döneminde Afganistan'ı işgal etti. Sovyetlerin tamamen desteğini alan Karmel hicri şemsi 1366 yılına dek Afganistan Cumhurbaşkanı olup halkçı demokrat partisi genel sekreterliğini yaptı ancak aynı yılda söz konusu parti başkanlığı görevinden ayrıldı ve Muhammed Necibullah ise onun yerine geçti. Sovyet askerlerinin hicri şemsi 1367 yılında Afganistan topraklarından geri çekildikten sonra Afgan mücahitleri Necibullah hükümetiyle başlattıkları savaşı şiddetlensirdiler ta ki hicri şemsi 1371'de hükümet düştü ve Afganistan'daki çeşitli gruplar iktidara geçtiler.
******
1017 yıl önce bugün hicri şemsi 10 şaban 422'de hk 5. Yüzyılın önde gelen şairlerinden Ebu Abdullah Abdulbagi vefat etti. Günümüz Irak’ın Bağdat kentinde yaşayan Abdulbagi kendi dönemindeki önde gelen ediplerden dersler alarak, onların derslerine katılırdı ve bunun yanısıra hadis ve diğer İslami bilimleri öğrendi.
****
685 yıl önce bugün hicri kameri 10 şaban 754'de islam dünyasının önde gelen alimlerinden Mecdeddin Ebulforas vefat etti. Irakta dünyaya gelen Ebulforas ilk eğitimini bitirdikten sonra kendi dönemindeki ünlü alimlerden dersler aldı ta ki yetenekli bir hoca oldu. Fıkıh, fıkıh usulü, hadis, kelam, tefsir ve Arap edebiyatı gibi derslere büyük ilgi duyan Ebulforas Kenzul Fevaid kitabını kaleme aldı.
*****
497 yıl önce bugün 27 nisan 1521'de Portekizli denizci Ferdinand Magelan öldürüldü. 1470'de dünyaya gelen Magelan deniz yoluyla büyük yolculuğuna 1519'da 5 gemiyle başladı. Magelan güney Amerika sahillerine vardıktan sonra bu kıtanın güneyinde bir boğazı keşfetti ve buranın adını Magelan koydu.
*****
227 yıl önce bugün 27 nisan 1791'de Amerikalı kaşif ve ressam Samuel Murs dünyaya geldi. Çocukken ressamlığa ilgi duyan Murs daha sonra elektrik ve elektrik akımıyla aşina oldu ve nihayet 1839'da ilk telgraf aygıtını icat etti ve böylece insanlar çok uzak yollardan birbirleriyle irtibata geçebildiler.
******
224 yıl önce bugün 27 nisan 1794'de İngiliz oryantalist ve dil bilimci William Jones vefat etti. Arap ve Fars dillerini öğrenen Jones ömrünün sonuna kadar doğu dilleri başta olmak üzere 28 yabancı dili öğrendi. Onun bu özelliği İran başta olmak üzere doğu ile aşina olmasına yardımcı oldu. İranlı ve İngiliz şairlerin birçok şiirini tercüme etti. Bu İngiliz oryantalist bazı Farsça kitapları İngilizceye tercüme etti ve Farsça gramer kitabını bu eski dilin eğitimi için kaleme aldı. O, Farsça ve Almanca, ortak köklere sahip oldukları inancındaydı. Onun İran'a olan ilgisi İranlı Jones lakabını almasına neden oldu.
******
136 yıl önce bugün 27 nisan 1882'de Amerikalı yazar ve düşünür Ralph Waldo Emerson hayata veda etti. İranın zengin edebiyatıyla tanışan Emerson; Hafız, Mevlana, Hayyam ve Sadi gibi İranlı büyük şairleri ve İran edebiyatını batı dünyasına tanıtmaya çalıştı.
******
57 yıl önce bugün 27 Nisan 1961 yılında, Afrika'nın batısında bulunan ve İngiltere'nin sömürüsü altındaki Sierra Leone bağımsızlığa kavuştu. Sierra Leone miladi 15. yüzyıldan beri Portekiz'in hegemonyası altında idi ve kölelerin Avrupa'ya en önemli ihraç edilme merkezi idi. Aslında Sierra Leone'a yönelik İngiliz sömürüsü 18. yüzyılın sonunda başladı ve 1961 yılında bu ülke bağımsızlığa kavuştu ve kaymakamlık şeklinde yönetiliyordu. Ancak 1971 yılında Sierra Leone devlet düzeni cumhuriyet düzenine dönüştü.