Tarihten bir yaprak
Bugün hicri şemsi 10 ordibeheşt 1397, hicri kameri 13 şaban 1439 ve 30 nisan 2018 pazartesi
İran takviminde hicri şemsi 10 ordibeheşt günü, Fars körfezi milli günü olarak adlandırıldı. Bu adlandırmanın sebebi, bazı devletlerin Fars körfezinin tarihi adını değiştirme çabalarına karşı koymaktır. Fars körfezi, Meksika ve Hudson körfezlerinden sonra dünyanın en büyük 3. körfezi sayılıyor. Fars körfezinde zengin petrol ve gaz kaynaklarının bulunmasından ötürü bu su güzergahı uluslararası alanda önemli stratejik bir öneme haizdir. İran İslam cumhuriyeti kültürel inkılap yüksek konseyi İran milletinin tarihi ve kültürel kimliğinin hedef alınmasını göz önüne alarak Portekiz'lilerin Hürmüz boğazından çıkarılmaları yıldönümünde 10 ordibeheşt gününü Fars Körfezi milli günü olarak adlandırdı.
******
36 yıl önce bugün hicri şemsi 10 ordibeheşt 1361'de büyük Beytulmukaddes operasyonu İranın güneyindeki bölgelerin büyük çoğunluğunun Baasçı Irak rejiminin işgalinden kurtarılması hedefiyle başladı. Bu operasyon neticesinde İranlı gençlerin işgalci Baasçı rejime yönelik direniş sembolü stratejik Hurremşehir kenti kurtarıldı. Bu operasyonda Irakın baasçı rejimi ağır hezimete uğradı. Bu operasyon Irakın İran'a açtığı 8 yıllık zorunlu savaş döneminde yeni sayfanın açılmasına neden oldu.
******
38 yıl önce bugün hicri şemsi 10 ordibeheşt 1359'de İranın Londradaki büyükelçiliği İslam cumhuriyetinin yeni kurulmuş düzenine muhalif olanlar tarafından işgal edildi. Amerikanın İran'daki casusluk yuvası olan büyükelçiğindeki rehinelerin imam Humeyni çizgisindeki öğrencilerin elinden kurtarılması için askeri saldırısının hezimete uğraması ve Tabes çölü hadisesinden 5 gün sonra 5 silahlı kişi İranın Londradaki büyükelçiliğini işgal ettiler ve buradaki 20 İranlı çalışanı rehine aldılar. Onlar İran'ın Amerikalı rehineleri serbest bırakması halinde rehin alınmış diplomatları serbest bırakacaklarını ileri sürdüler. İran hükümeti onların taleplerinin hiçbirisini kabul etmedi ta ki teröristler isteklerine ulaşmaktan umutsuz olmaları ardından İran'ın Londra'daki büyükelçiliğini patlattılar ve oradaki iki kişiyi şehit ettiler.
*****
39 yıl önce bugün hicri şemsi 10 ordibeheşt 1358'de İran'la Mısır arasındaki siyasi ilişkiler kesildi. Mısırın eski cumhurbaşkanı Enver Sadatın soykırımcı İsrail rejimi ile Camp David anlaşmasını imzalayarak Filistin milletinin ülküleri ve İslam dünyasına darbe indirmesinden dolayı rahmetli imam Humeyni bugün İran'la Mısır arasındaki ilişkilerin kesilmesi emrini verdi. Enver Sadat bu şom anlaşmayı imzalamaktan dolayı askeri geçit töreni sırasında Haled İstanbuli tarafından infaz edildi.
******
48 yıl önce bugün hicri şemsi takvimle 10 Ordibeheşt 1349 tarihinde, İranlı ünlü çağdaş şair, yazar ve ressam üstat İsmail Aştiyani hayata gözlerini yumdu. Üstat İsmail Aştiyani ilkokul eğitimini ve ayrıca Darulfunun yüksek okulunu İranlı ünlü ressam ve sanatçı Kemalulmulk nezdinde geçirdi ve ardından üstat Kemalulmulk Aştiyani'yi ders verdiği okulda öğretmen olarak seçti ve hicri şemsi 1307'de okul müdürlüğü olarak seçti.
*****
60 yıl önce bugün hicri kameri 13 Şaban 1379 tarihinde, İran'ın ünlü bilim adamı ve ediplerden Ebulhasan Furugi vefat etti. İran'ın Tahran kentinde dünyaya gelen Ebulhasan Furugi, burada eski ve yeni bilimlerde ilk eğitimini bitirdi ve ardından tarih coğrafya dallarında ders vermeye başladı.