Tarihten Bir Yaprak
Bugün hicri şemsi 19 ordibeheşt 1397, hicri kameri 22 şaban 1439 ve 9 mayıs 2018 çarşamba
30 yıl önce bugün hicri şemsi 19 ordibeheşt 1367'de Halepçe faciasından 50 gün sonra BM'in Irak'ın İran'a dayattığı 8 yıllık savaşta kullandığı kimyasal silahlara dair 612 sayılı bildirisi yayınlandı. Bu bildiride kimyasal silahların her hangi bir ülke tarafından kullanıldığına işaret edilmeden bu silahların kullanılması kınandı.
*****
72 yıl önce bugün hicri şemsi 19 ordibeheşt 1325'te ikinci dünya savaşının sona ermesinden sonra eski Sovyetler birliği askerlerinin İran'dan tamamen tahliyesi tamamlandı. 2. dünya savaşının sona ermesinden sonra İran Rusya'nın üçlü anlaşmanın aksine İranı tahliye etmediği ve ülkenin içişlerine karıştığına dair güvenlik konseyine şikayette bulundu. Eski Sovyetler birliği İran konusunun uluslar arası alanda kendi ülkesine karşı sansasyonel bir olaya dönüşmesini istemiyordu böylece Sovyetlerin İrandaki büyükelçisi İran'la mutabakata varmaya çalıştı ta ki hicri şemsi 19 ordibeheşt 1325'de tahliye tamamıyla gerçekleşti.
*****
94 yıl önce bugün hicri şemsi 19 ordibeheşt 1303'de, İranlı mücadeleci din alimi ve mücahit Seyit Abdulhüseyin Lari vefat etti. Hicri şemsi 1226 yani hicri kameri 1264'de dünyaya gelen Seyit Abdulhüseyin Lari, ilk eğitimini tamamladıktan sonra kutsal Necefi Eşrefe gitti ve orada Mirzayi Şiraziden dersler öğrendi. Ayetullah Lari mirzayi Şirazi'nin emriyle Fars ili halkının önderliği ve hidayeti için Laristan'a gitti. Ayetullah Lari burada ilmiye havzasını kurdu ve islami ahkamı yayınlamaya başladı. Ayetullah Lari'nin en önemli girişimleri, Şiraz meşrutacılarının desteklenmesi, hükümete bağlı güçlerle karşı karşıya gelmek ve İngiliz mütecavizlerle mücadele etmek için Tengestan savaşçılarıyla işbirliğinde bulunmaktı. Bu önde gelen Müslüman mücahit ve din alimi hicri şemsi 19 ordibeheşt 1303'de 86 yaşında vefat etti ve Cehrom kentinde toprağa verildi.
****
91 yıl önce bugün hicri şemsi 19 ordibeheşt 1306'da, sömürgeci kapitülasyon imtiyazı İran'ın dönem milli şura meclisi tarafından lağvedildi. İranda kapitülasyon hakkı ilk defa Fethalişah gacar döneminde hicri şemsi 1206'da Türkmençay anlaşmasında Rusyaya verildi ve sonraları birçok devlet de bu hakka kavuştular. Hicri şemsi 1297'de Rusların İran'daki kapitülasyon hakkı İran milletinin menfaatlerine karşı ve tehdit ve baskı altında oluştuğuna dair bildiriye göre idi ve anayasa uyarınca lağvedildi.
****
85 yıl önce bugün hicri kameri 22 Şaban 1354'de, İslam dünyasının tanınmış âlimlerinden Allame şeyh Muhammed Cevad Belagi hakka yürüdü. O kendi döneminde yetenekli fakih ve üstün bir hoca ve yazar idi.
*****
851 yıl önce bugün hicri kameri 22 şaban 588'de önde gelen muhaddis ve alim İbni Şehraşub vefat etti. Zeyneddin ve Reşideddin lakaplı İbni Şehraşub mütekellim, vaiz, edip ve şia mezhepli yargıç olup İran'ın Mazenderan kentinde dünyaya geldi. Mezhebi nedenlerden dolayı Selçuklular döneminde İran'ı terk etmek zorunda kalan Aşub Halepe gitti. O kendi döneminde ehli sünnet mezhebine mensup olanlar tarafından kabul edilen en büyük bilim adamlarından idi.