Tarihten Bir Yaprak
Bugün hicri şemsi 26 ordibeheşt 1397, hicri kameri 29 şaban 1439 ve 16 mayıs 2018 çarşamba
7 yıl önce bugün hicri şemsi 26 ordibeheşt 1390'da Fars dili ve edebiyatı üstadı Hasan Ahmedi Givi vefat etti. Bediulzaman Furunzanferin en büyük öğrencilerinden olan Givi son yıllarda Fars edebiyatı ve karşılaştırmalı Fars ve Türk edebiyatı alanlarında onlarca kitap kaleme aldı.
*****
36 yıl önce bugün hicri kameri 29 şaban 1403'de İslam dünyasının ilk müçtehide kadını Nusret Emin vefat etti. Hicri kameri 1265'de İranın İsfahan kentinde dünyaya gelen Emin 14 yaşından itibaren Kuranı Kerim ve Farsça'yı öğrenmek için mektephaneye gitti ve işte bu dönem kadınlar için Kur'anı Kerim'in yüksek düzeyde okunması fırsatının bulunmadığı bir sürece denk geldi. Emine 40 yaşındayken Erbain Haşemiye kitabını yayınlaması üzerine Ayetullah Haeri Yezdi, Ayetullah Muhammed Kazım Yezdi ve Ayetullah Ağa mirza Estehbanati Şirazi tarafından içtihat makamına nail oldu.
******
1121 yıl önce bugün hicri kameri 29 Şaban 318'de Müslüman fakih müfessir ve muhaddis İbni Monzer vefat etti. Fıkıh ve hadisi kendi döneminin önde gelen alimlerinden öğrenen Monzer ardından Mekke'ye gitti ve hadis ve diğer dini ilimleri öğrendikten sonra bütün ömrünü bu kutsal kentte yaşadı. Mekke'de kitap yazmakla meşgul olan Münzer Elecma kitabını kaleme aldı.
*****
114 yıl önce bugün hicri kameri 29 şaban 1325'de İran meşruta dönemi anayasası ek maddesi onaylanarak Muhammed Ali şah Gacar tarafından teyit edildi. Zira Muzaffereddin şah döneminde İranın ilk anayasası olarak Meşruta anayasası adıyla tanzim edilen bu anayasasının 51 faslı acele bir şekilde hazırlanmıştı ve istenilen amaçlar doğrultusunda değildi ve onda millet hukuku ve hükümetin salahiyeti ile millet hukuku arasındaki ilişkilerden hiç söz edilmemişti.
*****
106 yıl önce bugün hicri kameri 29 şaban 1333'de önde gelen arif şeyh Bagır Bahari Hemedani vefat etti. İlk eğitimini bitirdikten sonra Necefi Eşrefe giden Hemedani Molla Hüseyinguli Hemedani nezdinde bilimsel alanda doruğa ulaştı.
*****
516 yıl önce bugün 16 Mayıs 1502 tarihinde, güney Amerika'da yer alan günümüz Honduras İspanya'ya ilhak edildi. Honduras bu tarihten önce geniş medeniyete sahip olan Maya adlı kavmin merkezi idi, ancak Honduras'ın İspanya tarafından işgal edilmesinin ardından Maya kavmi ortadan kalktı. Miladi 19. yüzyılın başında İspanya'nın içinde olumsuz şartların hâkim olması dolayısıyla Honduras toprakları Orta Amerika'daki sömürge altındaki birçok ülke gibi fırsattan yararlanarak bağımsızlığını elde etmeyi başardı.
******
447 yıl önce bugün 16 mayıs 1571'de Alman ünlü yıldız bilimcisi ve matematikçi Yuhan Kepler dünyaya geldi. 23 yaşında astronomi üstadı olan Kepler 1609'da gezegenler hareketi yasalarını bularak gezegenlerin güneş etrafında koni şeklinde hareket ettiğini ispat etti.
*****
230 yıl önce bugün 16 Mayıs 1788 tarihinde, Alman şair ve oryantalist Feredriş Rokert Almanya'nın Hamburg kentinde dünyaya geldi. Doğu dillerinde önemli araştırmalarda bulunan Feredriş Rokert, Alman üniversitelerinde eğitime başladı. Farsça, Arapça ve Çince yazılmış şiirleri Almancaya çeviren Feredriş Rokert, doğu edebiyatında kullanılan bazı üslupları şiirlerinde kullanırdı ve Hafızın şiir divanını Almancaya çeviren ve tercümeleri yayınlanan Alman şairlerden biridir. "Aşk baharı" ve "şarkiyat" gibi eserler Feredriş Rokert tarafından kaleme alındı.
*****
102 yıl önce bugün 16 mayıs 1916'da Fransa ile İngiltere ortadoğuda ele geçirdikleri bölgeleri ve Osmanlıların hakimiyetindeki toprakları Sayks Piko adlı anlaşmaya göre böldüler. Sayks Piko olarak bilinen anlaşmanın 1. dünya savaşından sonra imzalanması Ortadoğudaki araziler ve Osmanlıların Asyada ele geçirdikleri toprakların bölünmesi zeminini hazırladı. Bu anlaşmanın kara sonuçlarından biri işgal altındaki Filistinde soykırımcı İsrail rejiminin kurulması zeminini hazırlamasıydı.