Haziran 28, 2018 16:08 Europe/Istanbul

Bugün hicri şemsi 3 tir 1397, hicri kameri 10 şevval 1439 ve 24 haziran 2018 pazar

110 yıl önce bugün hicri şemsi 3 tir 1287'de milli şura meclisinin topa tutulmasından bir gün sonra İran'da meşrutiyetin birinci dönemi sona erdi ve küçük istibdad dönemi başladı. Milli şura meclisinin topa tutulması ve Muhammed Şah Gacar tarafından sıkı yönetimin ilan edilmesi ve Surisrafil gazetesi yayın yönetmeni mirza Cihangirhan Şirazi ve hatip ve meşruta yanlıları aydınlarından hac mirza Nasrullah Melikülmütekelleminin Muhammed Ali şahın emriyle asılmaları ile meşrutiyetin birinci aşaması sona erdi. Kısa ömürlü olmasından dolayı yeni istibdat döneminin başlamasıyla batı yanlısı düşünürlerin çoğu mücadele meydanlarını terk etmeleri ardından İran halkının başlattığı hareket din adamlarının ruhaniyet ve mezhep ruhundan yararlanarak kısa sürede doruğa ulaştı. Bu arada halk İran'ın başkenti Tahran kentinde ve diğer kentlerde silahlı mücadeleye başladılar ve nihayetinde başkenti muhasara altına alarak bu kenti ele geçirdiler. Küçük istibdat dönemi bir yıl 22 gün sürdü ve nihayet Muhammed Ali şahın görevden alınması ve milli şura meclisinin ikinci dönemdeki seçimlerinin başlamasıyla sona erdi.   

******

14 yıl önce bugün hicri şemsi 3 tir 1383'de ünlü İranlı ressam Abbas Celali Susenabadi vefat etti. İranlı önde gelen ressam Susenabadi İran'ın orta kentlerinden Erak'ta dünyaya geldi ve büyük üstad Hüseyin Behzad'ın öğrencisiydi. Susenabadi eğitiminin devamında üstad Mukiminin eğitim yönteminin etkisi altında kaldı ve Hüseyin Behzad ve Ebutalib Mukimi ve Eltafi gibi önde gelen hocaların etkisinde kalarak eğitimini sürdürdü. Susenabadi minyatür sanatının kalıplarının değişmesine inanıyordu. Susenabadi 33 yaşında kendine özgü yöntemiyle ressamlık alanında yenilikler yaptı ve ressamlık sanatının şiir söyleme ve edebiyat dallarından ayrı olmadığına inanıyordu. Bu ünlü minyatür sanatının üstadı Susenabadi nihayet Amerika'da vefat etti.

*****

1111 yıl önce bugün hicri kameri 10 Şevval 328'de, yazar güzel hat yazarı ve çeşitli hat biçimlerinin mucidi İbni Moklek lakaplı Ebu Ali Muhammed bin Abdullah Bağdadi vefat etti. Irak'ın Bağdat kentinde dünyaya gelip kendi döneminin önde gelen alimleri nezdinde çeşitli dini ilimleri öğrendi. Gençliğinde Abbasi hükümeti döneminde bakan olan İbni Moklek daha sonra Abbasi hükümdarlarının zulüm ve sapkınlıklarına muhalefeti söz konusu zalim hükümdarların öfkesine neden oldu ve sonunda hapse girdi. Nihayet İbni Moklek'in dili sağ eli Abbasi hükümdarının emri üzerine kesildi ve ardından öldürüldü. Güzel hat yazımında büyük yeteneğe sahip olan İbni Moklek harfleri çok güzel bir şekilde geometri kalıplarında yazardı.

*****

206 yıl önce bugün, 24 Haziran 1812 tarihinde, Fransa imparatoru Napolyon Bonapart'ın Tezarlık Rusya'ya büyük saldırısı başladı. Fransa Napolyon Bonapart'ın imparatorluğu döneminde Avrupa ve dünyada en büyük güce dönüştü. Napolyonun denetimindeki topraklar Avrupa'nın büyük bölümü yani İtalya ve İspanyadan Hollanda ve Almanya ve Polonya'ya kadar yayıldı. Napolyon bununla yetinmedi ve Rusya topraklarına saldırı peşinde idi ve nihayet iki ülke arasındaki ilişkiler bozuldu. Nihayet Napolyon Bonapart güçlü bir ordu ile Rusya topraklarına saldırı düzenledi. Bu saldırı Napolyon iktidarının sonu manasında idi.