Bugün hicri şemsi 13 şehriver 1397, hicri kameri 23 zilhicce 1439 ve 4 eylül 2018 salı

40 yıl önce bugün hicri şemsi 13 şehriver 1357’de İranlı mücadeleci ve inkılapçı din alimlerinden Hüccetülislam Ali Oseti şehit düştü. Hicri şemsi 1310’da Tahranda dünyaya gelen Oseti despot Pehlevi rejiminin müstebid ve zalimce uygulamalarına muhalif idi ve rahmetli İmam Humeyninin 1342’de mücadele sürecinin başlamasıyla birlikte Kuma gitti ve burada rejime karşı etkili mücadelelerini başlattı. Hicri şemsi 1357’de İran halkının başlattığı inkılabın doruğa çıktığı bir dönemde şah rejimi bu din aliminin despot rejime karşı sergilediği güçlü cesaretinden dolayı paniğe düştü bu yüzden bu büyük alimi ramazan bayramı namazını eda ettiği bir sırada şehit düşürdü.

******

40 yıl önce bugün hicri şemsi 13 şehriver 1357’de, İran halkının despot şah rejimine karşı milyonluk kitleler halindeki protesto gösterileri başladı. Bu gösteriler ramazan bayramı dolayısıyla ve ramazan bayramı namazının kılınmasından sonra Tahranın 4 bölgesinde başladı ve halkçı yürüyüşlerin yapıldığı bölgelerde halk aynı saflarda birbirlerine kenetlendiler. İslam İnkılabının rahmetli lideri İmam Humeyni'nin posterlerini taşıyan göstericiler attıkları sloganlarla bağımsızlık, özgürlük ve İran'da İslam Cumhuriyetinin kurulmasını talep ettiler. Hicri şemsi 17 Şehriver tarihi yürüyüşünün yapılması zeminini hazırlayan bu milyonluk gösteriler cemaat namazının kılınması ardından sona erdi.

********

Hicri şemsi 13 şehriver İran takviminde İran ve İslam dünyasının önde gelen bilim adamı Ebureyhan Muhammed bin Ahmet Harezmi Biruni'yi anma günüdür. İran’ın seçkin bilgin ve düşünürü Ebu Reyhan Muhammed Bin Ahmet Biruni kameri 3 Zilhicce 362 tarihinde şimdiki Özbekistan ve Türkmenistan’ın eski adı Harezm velayetinin Kas kentinde dünyaya geldi. Babası Ebu Cafer Ahmet Bin Ali Endicani, Harezmşah sarayında müneccimdi. Biruni’nin anlattığına göre babası kendisini kıskananların düşmanlığı sonucu saraydan kovuldu ve ailece Harezm’in çevresinde bir köye yerleşmek zorunda kaldılar ve köy halkının gözünde yabancı sayıldıklarından Farsçada “dışarıdan gelen” anlamına gelen Biruni adı ile ün yaptılar. Bazı kaynaklar Ebu Reyhan’ın, Harezm’in başkenti Kas kentinin dışında doğduğu için Biruni adı ile ün yaptığını belirtiyor. Biruni matematik, coğrafya, jeoloji, antropoloji, fizik ve nücum bilimlerinde kendi çağının önde gelen bilginlerinden biriydi. Biruni yazılarında her hangi bir bilimsel konunun tarihi geçmişine de işaret eden ilk bilginlerden biridir. Bu büyük bilgin yerkürenin çapı ve çevresini hesaplayan, 18 metal ve değerli taşın yoğunluğunu ölçen, coğrafya haritalarının çizimi için yeni bir metot geliştiren, kentlerin arasındaki mesafeleri ölçen ve Hindistan diyarının tarihi ve insanlarını araştıran bilgindir.

******

80 yıl önce bugün hicri kameri 23 zilhicce 1359'da Müslüman alim ve muhaddis Ayetullah şeyh Abbas Kumi vefat etti. Hicri kameri 1294'de Tahranın güneyindeki Kum'da dünyaya gelen Allame Kumi ilk başta bu kentte dini ilimleri öğrendi ve ardından bilimini tamamlamak için Necefi Eşref'e gitti ve orada önden gelen alimlerden feyizler aldı.

******

250 yıl önce bugün 4 eylül 1768’de Fransız edip ve siyasi aktivist Fransuva Rene Şatobriyan zengin bir ailede dünyaya geldi. Fransız devrimine muhalif olan Şatobriyan'ın erkek ve kız kardeşi bu yolda öldüler.

*****