Bugün hicri şemsi 17 şehriver 1397, hicri kameri 27 zilhicce 1439 ve 8 eylül 2018 cumartesi

40 yıl önce bugün, hicri şemsi 17 Şehriver 1357'de despot pehlevi rejimi askerleri Tahran'da geniş katılımlı halkçı gösterilere saldırarak halkı kana buladılar. 8 Eylül 1978 tarihinde Şah rejimi aleyhinde gösteri düzenlemek isteyen Tahran halkından kalabalık bir grup, Tahran'ın doğusunda yer alan Jale meydanında toplanmaya başladı. Bunun ardından şah rejimi güçleri tank ve zırhlı askeri araçlarla göstericileri amansız saldırılarına hedef edinerek, tarihte eşine az rastlanır tüyler ürpertici bir katliam gerçekleştirdi. Bu faciada resmi rakamlara göre halktan 58 kişi şehit olurken, 205 kişinin de yaralandığı açıklandı; ama gerçek rakamlar hiçbir zaman Şah rejimi tarafından açıklanmamasına rağmen, o gün Jale meydanında şehitlerin sayısı 4 bin kişi olarak tahmin edilmektedir. Rahmetli İmam Humeyni o dönemde bu hususta yayınladığı bir taziye mesajında, bu günü Kara Cuma olarak adlandırmıştı.

******

748 yıl önce bugün hicri kameri 27 Zilhicce 691 yılında İranlı büyük şair Şeyh Muslih'ud Din Sadi Şirazi vefat etti. İlk eğitimini doğduğu Şiraz kentinde alan Sadi daha sonra gençliğinde dönemin önemli ilim merkezlerinden Bağdat'a gider ve bu şehrin büyük medreselerinden Nizamiye medresesinde tahsilini sürdürür. Tahsilini tamamladıktan sonra ise Şam, Filistin, Hicaz, Rum gibi dünyanın bir çok önemli merkezlerine seferler düzenler. Bu seferlerinde muhtelif örf ve adetlere, geleneklere sahip farklı toplumlar ve halklarla yakından tanış olur ve gördüklerini şiir kalıbına dökerek aktarması ise ondan çok değerli şiirlerin geride kalmasına neden olur. Daha sonraları kendi şehri Şiraz'a döner ve burada gördükleri, duydukları, hissettiklerini öğretici manzumeler kalıbındaki tasnife döker. Sadi Şirazi hicri kameri 655'de yolculuk sırasında en büyük ahlaki ve terbiyevi eser sayılan Bostan adlı şaheseri kaleme aldı. Bu kitap nazım şeklinde yazıldı ve adalet, ihsan, aşk, tevazu, kanaat, terbiye, tövbe ve münacat gibi konuları içermektedir. Sadi Şirazi hicir kameri 656'da ikinci şaheseri olan Gülistan kitabını da kaleme aldı. Bu kitap farsça nesir kitapları arasında en akıcı şive ile yazılan eserdir ki kitapta Farsça ve Arapça şiirler kullanılmıştır. Gülistan kitabında ahlaki ve sosyal meselelere değinilmiştir ve 8 fasılada yazılmıştır. 

*******

8 Eylül "dünya okuma yazma günü" olarak adlandırılmış bulunuyor. Miladi 19. Yüzyıl boyunca sanayileşmiş ülkeler talim ve terbiyenin farklı toplumlarda bir takım değişikliklerin meydana gelmesinde ne denli önemli rol oynadığının farkına vardılar. İran'da islam inkılabının zaferinden sonra islami tealimler gereği okuma yazma konusuna daha fazla önem verilmeye başlandı ve hicri şemsi 1358'de rahmetli imam Humeyninin emriyle okuma yazma seferberliği kurumu kuruldu. Bu kurum İran halkının okuma yazmaya eğilim göstermeye yönelmelerinin sağlanması için gözle görülür girişimlerde bulundu ve bu konuda da büyük adımlar attı ve İran islam cumhuriyeti halkın okuma yazma seferberliği konusunda uygun şartları sağladı.

******

255 yıl önce bugün 8 Eylül 1763'de, kanada uzun süren yoğun çatışmaların ardından nihayet Paris anlaşması uyarınca Fransa'nın hegemonyasından çıktı ve resmen İngiltere'nin hegemonyası altına girdi.