Bugün hicri şemsi 19 şehriver 1397, hicri kameri 29 zilhicce 1439 ve 10 eylül 2018 pazartesi

39 yıl önce bugün hicri şemsi 19 şehriver 1358'de, İranlı mücadeleci din alimi ve Kur'anı Kerim müfessiri Ayetullah seyid Mahmut Talegani geçirdiği kalp krizi sonucu vefat etti. Hicri şemsi 1284'de Talegan köylerinin birinde dünyaya gelen Ayetullah seyid Mahmut Talegani gençliğinde İran ve dünyadaki siyasi olayları yakından takip ediyordu ve Hicri şemsi 15 Hordad 1342 kanlı kıyamı sırasında bu kıyama katılmaktan dolayı iki yıl hapse mahkum edildi. Ayetullah seyid Mahmut Talegani o zamandan sonra defalarca hapse girip sürgün edildi ta ki nihayet İran'da İslam İnkılabı hicri şemsi 1357'de zafere kavuşması eşiğinde hapisten çıktı ve İran'ın mücadeleci ve Müslüman halkı tarafından sıcak bir şekilde karşılandı. İslam inkılabının zaferinden sonra Ayetullah seyid Mahmut Talegani rahmetli İmam Humeyni'nin emri üzerine inkılap konseyi başkanı ve Tahran Cuma imamı olarak seçildi. Bilgeler meclisinin ilk seçimlerinde Tahran milletvekili olarak meclise giren Ayetullah seyid Mahmut Talegani despot şah rejiminin zindanlarında geçirdiği esaret yıllarında Kur'an-ı Kerimin bazı ayetlerini tefsir etti. İslam'da mülkiyet nizamı adlı eser Ayetullah seyid Mahmut Talegani tarafından kaleme alındı.

*******

36 yıl önce bugün hicri şemsi 19 şehriver 1361'de önde gelen fakih ve alim Ayetullah Ziyauddin Amoli vefat etti. Hicri şemsi 1283'de Tahran kentinde bilim ehli ve faziletli bir ailede dünyaya gelen Amoli babasından dini ilimleri öğrenmek için kutsal Necefi Eşref ketine gitti. Amolinin babası olan Muhammed Taki Amoli kendi zamanının önde gelen alimlerinden ve filozoflardan sayılırdı. Bu önde gelen alim içtihat makamına ulaştı.

*******

101 yıl önce bugün hicri kameri 29 zilhicce 1338'de İranlı inkılapçı ve özgürlükçü ve mücadeleci din alimi şeyh Muhammed Hiyabani İran'ın Tebriz kentinde şehit edildi. Hicri kameri 1297'de İran'ın doğu Azerbaycan ilindeki Şebister ilçesi etrafındaki Hamene'de dünyaya gelen şeyh Muhammed Hiyabaninin hayatı meşruta hareketinin ardından yeni bir aşamaya girdi. Şeyh Muhammed Hiyabani 5 arkadaşıyla birlikte milli şura meclisine girmeyi başardılar. Şeyh Muhammed Hiyabani şehit Moderris gibi mücahitlerle birlikte halkın hukukunu savunmak için kıyama başladı. Şeyh Muhammed Hiyabaninin ikinci meclisteki en önemli faaliyetlerinden biri Rus tezar hükümetinin sultacı ültimatomuna karşı cesurca ve yapıcı itirazda bulunmasıydı.

*******

104 yıl önce bugün 10 Eylül 1914'de Almanya ve Rusya orduları arasında Mazori gölü çevresinde savaş vuku buldu. Bu savaş 1. Dünya savaşının başlaması ve Rusya'nın müttefik güçlere katılması ardından başladı. Bu savaşta Almanlar ellerindeki yeni silahlarından yararlanarak zafer elde ettiler ve bu savaşta 20 bin Rus askeri öldü ve 45 bin asker de esir oldu.

******

64 yıl önce bugün 10 Eylül 1954'de Cezayir'in güney batısındaki Urlean vil bölgesinde şiddetli bir deprem yaşandı. Bu depremde 30 bin insanın yaşadığı bir kent tamamen yerle bir olurken 10 bin kişi de hayatlarını kaybettiler. Cezayir'de yaşanan depremde on binlerce insan da evsiz barksız kaldı ve ülke ekonomisi felç oldu.