Bugün hicri şemsi 30 mehr 1397, hicri kameri 12 safer 1440 ve 22 ekim 2018 pazartesi

66 yıl önce bugün, Hicri Şemsi 30 Mehr 1331 yılında Musaddık hükümetinin dışişleri bakanı Dr. Hüseyin Fatımi, İran-İngiltere diplomatik ilişkisinin kesildiğini bildirdi. Bu karar bakanlar kurulunun da onaylaması ardından İngiltere'nin Tahran maslahatgüzarına teslim edildi. Bu karar, İngiltere hükümetinin, İran devleti ve halkının haklarına saygı göstermemesi özellikle petrol sanayiinin millileştirilmesi olayını kabul etmemesi ardından alındı. Bundan bir süre önce de başbakan Musaddık İngiltere yönetimini uyararak, durumun böyle devam etmesi halinde iki ülke ilişkilerinin kesileceği uyarısında bulunmuştu.

*****

107 yıl önce bugün hicri şemsi 30 mehr 1290'da önde gelen alim ve fakih Ayetullah Molla Ali Zencani vefat etti.  Şeyh Muhammed Taki nezdinde dersler alan Ayetullah Molla Ali Zencani ve şeyh Murtaza Ensari döneminde yaşıyordu.

******

107 yıl önce bugün hicri şemsi 30 mehr 1290'da İngiliz ve Hint askerleri İranın güneyine gönderildiler ve güney polisini kurdular. Halka güvenliği ve refahı sağlamayı garantileyen Mostofi Elmemalik döneminde İngiliz yönetimi Rusların yardımlarıyla İran hükümetini uyardı ve İngiliz ve Hint tüccarların malları ve kervanlarının tacize uğramaları üzerine İngiliz hükümetini İranın güneyinde askeri birlikleri kurmalarını sağladı. 

******

662 yıl önce bugün hicri kameri 12 sefer 778'de, İranlı ünlü şair Selman Savoci lakaplı Hace Cemaleddin Selman Savoci İran'ın ortasındaki Save kentinde vefat etti. Selman'ın babası fazıl ve kalem ehli birisi olup İlhanlılar sarayında divan işleriyle meşguldü. Selman çocukluk ve gençliğinde tahsile yöneldi ve kendi döneminin yaygın bilimlerini öğrendikten sonra zirveye ulaştı. Selman'ın şiir konusunda büyük bir yeteneği vardı öyle ki Hafızı Şirazi Selman'ı şiirlerinde övmüştür.

******

112 yıl önce bugün 22 ekim 1906’da Fransız ünlü ressam Paul Cezanne hayata veda etti. Çocukken ressamlık sanatına büyük ilgi duyan Sezanne babasının ısrarı üzerine hukuk dalında eğitimini sürdürdü. Pol ressamlıktaki yeni tecrübeleri ve değerli getirilerinden dolayı modern ressamlık babası olarak ün kazandı. Tablolarında duyguların canlılığına, kompozisyon titizliği ile ritm ve düzen katmak istiyor ve tabiatın asıl yapısına, ayrıntıların ötesindeki özüne varmak istiyordu. Ambroise Vollard, 1895’te onun eserlerinden derlenmiş önemli bir sergi açtı ise de halkın anlayışsızlığını yenemedi: Cezanne’ın tablolarıyla birkaç amatör ilgilendi. Cezanne, 1899’da resimlerini Bağımsız Ressamlar sergisine verdi. Adı tanınmaya başladı. Emile Bernard Charles Camoin gibi genç ressamlar ona akıl danışıyorlardı. Sözleri ve mektupları üstüne çeşitler yorumlar yaptılar. Hayatının son dönemindeki bazı önemli eserleri: Kağıt oynayanlar, Pipolu adam, Gustave Geffroy, Annecy gölü, Yıkanan Kadınlar, Tezhipli İhtiyar Kadın. 

*****

43 yıl önce bugün 22 ekim 1975'de İngiliz tarihçi Arnold Toynbee hayata veda etti. 1889'da dünyaya gelen bu İngiliz tarihçi Londra üniversitesinde uluslararası tarih dalında ders veriyordu. Toynbee tarih konusunda çeşitli eserleri kaleme aldı ki bunların en önemlisi tarihte araştırma adlı eserdir. Tarihçinin insan türünün birtakım temel bölümlerinin yaşamlarını ele aldığını, toplum denen söz konusu varlıkları seçip incelediğini dile getiren Toynbee, tarih araştırmacısının toplumlar arasındaki ilişkileri yalnızca belli kavram ve kategoriler altında incelediğini savunur. Kendisi bilhassa Yunan ve Doğu Medeniyetleri üzerine önde gelen tarihçilerden biri olup eserlerinde ehliyetli bir bilim adamı tarafından yapılan yüksek kaliteli yorumların ağırlığı hissedilir. 

*****

22 ekim günü Vatikanda milli gün olarak kutlanıyor. Vatikan, İtalya'nın Roma şehrinde bulunan, Hristiyanlık dininin Katolik mezhebinin yönetim merkezi olan bir devlettir. Yaklaşık 900-1000 civarı bir nüfus bulunur. Bunların çoğunu çeşitli ülkelerden gelen papazlar ve İsviçreli muhafızlar oluşturur.