Bugün hicri şemsi 9 aban 1397, hicri kameri 21 Safer 1440 ve 31 ekim 2018 çarşamba

93 yıl önce bugün hicri şemsi 9 aban 1304'de, İran milli şura meclisi Gacar hanedanının son padişahı Ahmet Şahı azletmekle bu hanedanın çöktüğünü ilan etti ve böylece Gacar hanedanının İran’daki 135 yıllık hükümeti son buldu. Gacar hanedanının İngilizlerin komploları ve müdahaleleri ile çökmesi ardından İran’da Rıza han liderliğindeki geçici hükümeti kuruldu. Bilindiği gibi Rıza Han bu olaydan 4.5 yıl önce, İngilizlerin öncülük ettiği bir darbe neticesinde iktidara geçti ve tedricen en güçlü hükümdara dönüştü. Rıza Han, Gacar Hanedanının çökmesinden yaklaşık bir ay sonra kendini ülkenin şahı ilan etti ve İran’da despot Pehlevi silsilesi kuruldu. Pehlevi silsilesinin kurulmasıyla İran milletinin İngilizler ve Amerika tarafından sindirilmesi ve İran’daki milli servetlerin yağlanması zemini hazırlanmış oldu.

*******

35 yıl önce bugün hicri şemsi 9 aban 1362'de güvenlik konseyi Irak'ın Fars körfezindeki ticari gemilere saldırması üzerine 540 sayılı kararnameyi çıkardı. Irak Baasçı rejim ordusu hava kuvvetlerinin hicri şemsi 1360'dan beri ve İran'a dayatılan savaş döneminde Fars körfezindeki ticari gemilere saldırması ve bölgenin güvenliğinin zedelenmesi üzerine BM güvenlik konseyi 1362'de 540 sayılı bildiriyi yayınladı ve uluslararası sulardaki ticari gemilerin gidiş gelişleri serbest kaldı ve bütün ülkelerden buna bağlı kalmaları istendi.

*****

32 yıl önce bugün hicri şemsi 9 aban 1365'de İranlı çağdaş şair Selman Herati vefat etti. Hicri şemsi 1 Ferverdin 1338'de İran'ın kuzeyindeki Tonekabon kentinin Merzdeşt bölgesinde dünyaya gelen Selman Herati inkılaba bağlı kalan dindar bir şairdi. Herati tahsilini bitirdikten sonra ders vermeye başladı. Çeşitli şiir kalıpları özellikle Gazel, Mesnevi, iki beyitlik ve rubai kalıplarında şiir söyleyen Herati, şiirlerinde tevhit ve irfan konularını çok ince ve akıcı bir şekilde işledi.

*****

34 yıl önce bugün 31 Ekim 1984'de, Hindistan'ın dönem başbakanı İndira Gandi iki koruyucusu tarafından suikaste uğrayarak öldürüldü. 

*****

25 yıl önce bugün 31 ekim 1993'de İtalyalı ünlü film yönetmeni Federico Felini hayata veda etti. Sinema sanatının geliştirilmesine katkı sağlayan film yönetmenlerinden olan Felini 1993'de Oscar ödülünü aldı.

*****

56 yıl önce bugün 31 ekim 1962'de Fransız ünlü oryantalist Louis Masinion 79 yaşında hayatını kaybetti. İran ve islam hakkında araştırmalarda bulunan Masinion'un bu araştırmaları İbrahim yakarışında ve Medine Mübahalesi adlı eserlerde ele alındı. 

*****