Tarihten Bir Yaprak
Bugün hicri şemsi 30 aban 1397, hicri kameri 13 rebiülevvel 1440 ve 21 kasım 2018 çarşamba
97 yıl önce bugün hicri şemsi 30 aban 1300'de kuzey petrolünün imtiyaz hakkı Amerikan firması Standard Oil firmasına devredilmesi yasa tasarısı onaylandı. İran hükümeti Ahmet Kavamulsaltane döneminde İran'daki kuzey petrolünden yararlanma imtiyazı Amerikan Standard Oil firmasına devredilmesini öngören yasa tasarısı hazırlandı ve ardından gizli olarak onaylandı. Kuzey petrolünün devredilmesinin nedeni dış siyasette dengenin sağlanmasıydı ancak İran hükümeti üçüncü bir ülkenin İran topraklarında ekonomik girişimlerde bulunmasını istiyordu. Bu taslağın onaylanmasından iki gün sonra eski Sovyetler Birliği hükümeti bu duruma karşı çıktı ve İran dışişleri bakanlığına gönderdiği mektupta ültimatom mahiyeti taşıyan en şiddetli itirazını bildirdi. Bu itirazın üzerine İngiltere hükümeti İran hükümetine de itirazını bildirdi.
*****
1150 yıl önce bugün hicri kameri 13 rebiülevvel 290'da Müslüman fakih, edip, şair Ebulhasan lakaplı Gazi Corcani dünyaya geldi. Günümüz Tahranın yakınında bulunan Şehri Rey kentinde kadı başı olarak görev yapan Gazi Corcani birçok kitap telif etti.
*****
324 yıl önce bugün 21 Kasım 1694'de, Fransız yazar ve filozof Voltaire lakaplı François Marie Arouet dünyaya geldi. François Marie Arouet Fransız devrimi ve Aydınlanma hareketine büyük katkısı vardi ki din ve ifade özgürlüklerinin yanı sıra, insan hakları konusundaki düşünceleri ve felsefi yazıları ile ünlendi.
*****
235 yıl önce bugün 21 Kasım 1783'de, tarihte ilk kez insanlığın uçmak için gösterdiği çabaları sonucu havaya bir balon gönderildi. Balonların uçmak için kullanılabileceği ve bu tür bir aracın insanlar için bir hava taşıtı olabileceği, 1767 yılında Joseph Black tarafından ortaya atılmış bir fikirdi.
*****
27 yıl önce bugün 21 kasım 1991'de Petros Gali BMT'in 6. genel sekreteri olarak seçildi. Gali Mısırın eski cumhurbaşkanı Enver Sedatın 1978'de Camp David anlaşmasını imzalaması ve soykırımcı İsrail rejiminin resmiyete tanınmasında büyük katkısı vardı.
******
23 yıl önce bugün 21 kasım 1995'de Dayton anlaşması imzalandı. Yugoslavyada 1991'de siyasi düzenin çökmesi ardından bu bölgede iç savaş başladı. Bu arada Sırplarla Bosna'lılar arasındaki savaş giderek yayıldı ve ardından Bosnalı Müslümanların ırkçı Sırplar tarafından soykırıma maruz kalmaları süreci başladı. Bu savaşta 100 binden fazla Bosnalı Müslüman Sırplarca katledildi.
*****
BMT genel kurulu 1996'da 21 kasım tarihini dünya televizyon günü olarak adlandırmıştır. Bundan güdülen amaç, toplumlarda barış, sosyal ve iktisadi kalkınmanın gelişmesi idi.