Tarihten Bir Yaprak
Bugün hicri şemsi 6 azer 1397, hicri kameri 19 rebiülevvel 1440 ve 27 kasım 2018 salı
75 yıl önce bugün hicri şemsi 6 Azer 1322'de, Amerika, İngiltere ve eski Sovyetler birliği liderler konferansı İran'ın adı geçen ülkeler ordularınca işgal edildiği bir sırada Tahran'da düzenlendi. Tahran konferansı Amerika'nın ikinci dünya savaşına girmesi ve Almanya ordusu aleyhinde yeni cephelerin açılmasının ardından gerçekleşti. Bu konferansta Amerika'nın eski başkanı Roozvelt, İngiltere'nin eski başbakanı Churchil ve Sovyetler birliğinin lideri Stalin Almanya ordusu ile mücadele yöntemleri ve ülke ile savaş cephelerine yardımların yapılması meseleleri konularında görüş alışverişinde bulundular.
*****
23 yıl önce bugün hicri şemsi 6 Azer 1374'de İslami irfanın önde gelen ediplerinden ve araştırmacılarından Dr seyid Sadık Goherin vefat etti. Gençliğinde ilmiye medreselerinde geleneksel olarak sarf ve nahiv ilimlerinde eğitimini sürdüren Dr seyid Sadık Goherin Fars edebiyatı ve felsefe dallarında yüksek okuldan lisansını aldı. O doktorasını Fars edebiyatı dalında aldı ve 9 ciltlik lügat sözlüğü ve Mesnevi tabirleri kitabını doktora tezi olarak yazan Dr seyid Sadık Goherin ömrünün büyük bölümünü edebi dersleri vermekle geçirdi.
*****
20 yıl önce bugün hicri şemsi 6 azer 1374'de önde gelen alim huccetulislam Muhammed Ali Şergi vefat etti. İranın kuzey batısındaki Tebriz kentinde ilk eğitimini tamamlayan huccetulislam Muhammed Ali Şergi İslami ilimler dalındaki eğitimini tamamlamak için kum kentine gitti. Ayetullah Burucerdinin vefatı ardından Urumiyeye giden huccetulislam Muhammed Ali Şergi İslam inkılabının zaferi ardından Marağa kentinin Cuma imamı olarak seçildi ve 17 yıl boyunca bu görevde kaldı.
****
317 yıl önce bugün 27 Kasım 1701'de İsveçli fizikçi ve araştırmacı Andres Celsius Uppsala kentinde dünyaya geldi. Tahsilli bir ailede dünyaya gelen Celsius'un babası ve büyükbabasının her ikisi birer matematikçi idiler. Yıldızlar hakkında araştırmaya büyük ilgi duyan Celsius 1730 da Uppsala üniversitesinde nücüm hocası oldu ve o kentteki rasathanenin müdürü oldu. 1742'de Celsius veya santigrad derecelendirme uyarınca Celsius derecesini icat etti. Bu derecelendirme 1948'de resmen dünyada kabul edildi. Bu İsveçli fizikçi 17'44 de hayata veda etti.
*****
77 yıl önce bugün 27 Kasım 1941'de ikinci dünya savaşı sırasında Almanya ile eski Sovyetler birliği arasında vuku bulan tanklar savaşı Almanya'nın yenilgisiyle sonuçlandı. Bu savaşta Alman güçleri bir aydan beri muhasara ettikleri Sovyetler birliğinin o zamanki başkenti Moskova'yı ele geçirdiler. Almanya'nın bu yenilgisi ikinci dünya savaşında önemli bir hadiseydi ve Almanya'nın Sovyetler birliği cephelerindeki yenilgisinin başlangıcıydı.
****
65 yıl önce bugün 27 Kasım 1953'de ünlü Amerikalı yazar ve tiyatro yazarı Eugene O'Neill 65 yaşında öldü. 1888 de dünyaya gelen bu ünlü Amerikalı yazar çok maceralı bir yaşamı vardı. Tiyatroya büyük ilgisi olan Eugene O'Neill tiyatro evladı olarak ünlendi. 1936 da değerli eseri olan ufkun ötesinde adlı kitabını kaleme almasından dolayı Nobel ödülüne layık görülen Eugene O'Neillin diğer eserleri arasında Jones imparatoru, acayip acele ve çölün ahı adlı eserlerine değinebiliriz. O'Neill'in yazaɾlığa başladığı yıllaɾda Amerika'da köklü biɾ tiyatɾo geleneği yoktu. Bu yüzden o, kendi okuduklaɾından ve yaşadıklaɾından yaɾaɾlanaɾak kendine özgü biɾ tiyatɾo anlayışı yaɾattı. Özellikle Stɾindbeɾg'den ve Dışavuɾumculuk akımından, Fɾeud'un bilinçaltıyla ilgili düşünceleɾinden etkilendi. Nietzsche'nin felsefesi ise onda Ameɾikalılaɾ'a özgü kendine güven duygusunu ve biɾeyciliği pekiştiɾdi. İnsanlaɾın iç dünyalaɾının kaɾmaşıklığını deneysel biςimleɾle dile getiɾmeye çalıştı. İmpaɾatoɾ Jones Кaɾaib Adalaɾı'ndaki zenci biɾ diktatöɾün evɾimini, Milyoncu Maɾco Ameɾikalılaɾın paɾa düşkünlüğünü Venedikli Maɾco Polo'nun öyküsüne benzeteɾek yazdı. Aɾaya Giɾen Gaɾip Oyun biɾ kadının iç dünyasını oyunculaɾın sahnede kımıldamadan duɾaɾak konuştuklaɾı özgün biɾ teknikle veɾdi.