Tarihten Bir Yaprak
Bugün hicri şemsi 8 dey 1397, hicri kameri 21 rebiüssani 1440 ve 29 aralık 2018 Cumartesi
112 yıl önce bugün hicri şemsi 8 dey 1285'de, İran milli meclisince hazırlanan ve tedvin edilen meşruta anayasası, İran'ın dönem Gacar şahı Muzafferidin şah tarafından imzalandı. Daha sonraları 107 ek maddenin eklendiği 51 maddesi vardı. Meşruta anayasası dikta Pehlevi rejimi döneminde büyük değişikliklere maruz kaldı. Öyle ki Muhammed Rıza Pehlevi döneminde temelden değiştirildi ve birkaç madde daha eklendi. Aslında anayasadan silinen maddeler halk ve İslam'ın hâkimiyetine aykırılık teşkil ediyordu ve eklenen maddeler ise Pehlevi rejiminin sulta düzeninin pekiştirilmesini sağladı. İlk anayasanın önemli maddelerinin değişmesi Meşruta hareketinin asıl yolundan sapmasına neden olan etkenlerdendir.
*****
69 yıl önce bugün hicri kameri 21 rebiüssani 1371'de önde gelen alim Ayetullah Muhammed Nehavendi vefat etti. Kutsal Necefi Eşref kentinde dünyaya gelen Ayetullah Nehavendi hicri kameri 14. Yüzyılın seçkin alimlerinden sayılırdı.
*****
88 yıl önce bugün 29 aralık 1930'de Alman oryantalist Teodor Noldke hayata veda etti. Farsça, Arapça, Türkçe, İspanyolca ve İtalyanca dillerine musallat olan Noldke Sasaniler tarihi ve İranın milli hamaseti gibi eserleri kaleme aldı. Eğitimine ilahiyat ve felsefe ve sami dillerinin tümünde doktora derecesine kadar devam eden Noldke doktora tezinin konusu iki bölümden oluşan ve islami kaynaklardan ve Avrupalı oryantalistlerin araştırmalarından yararlanarak Kuranın edebi tarihine değinilen Kuran tarihi idi.
****
81 yıl önce bugün 29 aralık 1937'de İrlanda cumhuriyetinin bağımsızlığı anlaşması İrlanda cumhuriyetçi liderleri ile İngiliz hükümetince imzalandı ancak İngilizler 2. Dünya savaşının başlamasından dolayı bu anlaşmayı uygulamaktan vazgeçti. Savaştan sonra yani 1949 yılında güney İrlanda cumhuriyeti İngiltere'den bağımsızlığını resmen ilan etti. İrlanda cumhuriyetinin bağımsızlığı İrlandalı cumhuriyetçilerin 800 yıl boyunca İngilizlere karşı yürüttükleri amansız mücadelelerinin neticesinde gerçekleşti. Bilindiği üzere güney İrlanda cumhuriyetinin bağımsızlığa kavuşmasından önce İngiliz hükümeti İrlandalıların mücadelelerinin sona ermesi için içişlerinde serbestçe karar almaları için ülkedeki cumhuriyetçi Katoliklere özerklik tanıdı. Ancak İngiliz taraftarı Protestanlardan oluşan kuzey İrlanda'nın 6 eyaleti Londra hükümetinin denetiminde kalmaya devam etti. Bu yüzden kuzey İrlanda azınlıktaki Katoliklerin İngilterenin kuzey İrlandadan çekilmesi ve iki İrlandanın birleşmesi ve aralarında vahdetin sağlanması yönündeki çabaları hiç durmadı. 70 bin km kare yüz ölçümüne sahip olan güney İrlanda bu toprakların büyük kesimini oluşturuyor.