Tarihten Bir Yaprak
Bugün hicri şemsi 9 dey 1397, hicri kameri 22 rebiüssani 1440 ve 30 aralık 2018 pazar
9 yıl önce bugün hicri şemsi 9 dey 1388'de İran halkından milyonlarcası Tahran ve diğer kentlerde batılı devletlerin destekleriyle cadde ve sokaklardaki kargaşalara itiraz etmek amacıyla yoğun protesto gösteriler düzenlediler. Hicri şemsi 22 hordad 1388 tarihinde seçimlerde yenilgiye uğrayan iki cumhurbaşkanlığı adayı seçim sonuçlarına itiraz ettiler ancak kendi itirazlarını yasal merciler aracılığıyla takip etmekten kaçındılar. İşte bu durum ve yabancı devletlerin adı geçen iki adayı desteklemelerine yönelik müdahaleleri Tahranda kargaşalara neden oldu. Gerçi bu kargaşalar kaale alınmayacak kadar fazla değildi ancak bu süreç halkın güvenliği ve asayişini etkiledi ve batılıların İran İslam cumhuriyeti nizamını devirme iştahlarını kabarttı. Bu arada halk asayişin sağlanması için bu kargaşalara tepki göstermediler ta ki kargaşa çıkaranlar yabancı unsurların kışkırtmalarıyla İmam Hüseyin as ve yarenlerinin Kerbelada şehit düşmelerinin yıldönümümde halkın mukaddesatlarına hakaret etmeleri halkın öfkesine neden oldu. Yapılan bu hakaretlere ve iç kargaşalar ve batılı devletlerin müdahalelerine tepki olarak İran halkı 9 dey 1388'de görkemli yürüyüşler düzenledi ve kargaşaların bitmesini istedi. Bu görkemli hareket batılıların propagandalarının aksine İran halkının ekseriyeti seçimlerin sonuçlarını kabul ettikleri ve yabancı devletlerin kendi ülkelerinin iç işlerine karışmalarını kınadıklarını gösteriyor. Görkemli 9 dey yürüyüşlerinin ardından bugün basiret günü olarak adlandırıldı.
******
40 yıl önce bugün hicri şemsi 9 dey 1357'de, İran'da General Ezhari askeri cunta hükümetinin İran'ın Müslüman halkının başlattığı kıyamı sindirmede hezimete uğraması üzerine, İran'ın son şahı Muhammed Rıza Şapur Bahtiyarı başbakan olarak atadı. Şah ve Amerika ikilisi Bahtiyarın milliyetçi sloganlarla ve sözde reformcu siyasetleriyle İran halkını inkılaptan vazgeçirebileceğini sanıyordu. Ancak İran halkı Amerika ve şah rejiminin entrikalarına vakıf idi ve ardından bahtiyarla muhalefete başladılar. Onu yabancı sömürgeci güçlerin satılmış piyonu olarak tanıttılar. Rahmetli İmam Humeyni yayınladığı bildiride, Bahtiyar hükümetini gayri meşru bir hükümet olarak ilan etti ve halka onunla mücadele etmeleri çağrısında bulundu.
*****
97 yıl önce bugün hicri şemsi 9 dey 1300'de 1. dünya savaşının sona ermesi ardından milli şura meclisi İranın milletler camiasındaki üyeliğini onayladı. Milletler camiası devletler arası bir teşkilat olup Versay paktının imzalanması neticesinde hicri şemsi 1298 ila 1299 yılları arasında kurulurken ikinci dünya savaşının başlamasına dek en önemli uluslar arası bir kurumdu.
****
178 yıl önce bugün, hicri kameri 22 rebiüssani 1262'de, İranlı ünlü alim Aga Necefi lakaplı Şeyh Muhammed Taki Razi, İran'ın tarihi İsfahan kentinde dünyaya geldi. Bilimin başlangıcını babasının nezdinde öğrenen Aga Necefi, ardından tahsilini tamamlamak için Irak'ın Necefi Eşref dini ilimler medresesine gitti. Bu Müslüman âlim Necefte Mirza Muhammed Hasan Şirazi ve Şeyh Mehdi Kaşifulgıta gibi dönemin önde gelen âlimlerinden feyizler aldı. Aga Necefi doğduğu kent İsfahan'a geri döndükten sonra içtihat makamına ulaştı.