Bugün hicri şemsi 18 dey 1397, hicri kameri 1 cemadiülevvel 1440 ve 8 ocak 2019 salı

112 yıl önce bugün hicri şemsi 18 dey 1285'de İranda Gacarlar silsilesinin 5. şahı Muzaffereddin şah Gacar 44 yaşında 40 yıllık veliahtlığı ardından tahta oturmasının nihayetinde hayatını kaybetti. Onun hükümet dönemi İran toplumunda fakirlik ve fesadın had safhaya ulaşması neticesinde din alimleri liderliğindeki meşruta kıyamının başlamasına tekabül etmesiyle bu hareketin zaferiyle sonuçlanması ve gacar şahının meşruta fermanını yayınlamasına denk geldi. Bu olayın ardından İran'da milli şura meclisinin kurulması ve anayasa metninin tedvin edilmesi zemini hazırlanmış oldu.  Muzafereddin şah İran halkının temel ihtiyaçlarını büyük zorluklarla temin ettiği bir dönemde Avrupa ülkelerine defalarca seferler düzenledi ve yabancı ülkelerden defalarca yüklü borçlar ve krediler aldı ve bu yüzden İranın çeşitli ülkelere ağır borç altına girmesine neden oldu. O tahta oturduğu dönemlerde yabancı ülkelere geniş imtiyazlar verdi. Muzaffereddin şahın ardından onun büyük oğlu Muhammed Ali Mirza tahta oturdu ve İranda yeni istibdat ve diktatörlük dönemi başladı.     

***/***

12 yıl önce bugün hicri şemsi 18 dey 1385'de, İranlı ünlü araştırmacı ve tarihçi Huccetulislam Ali Devani vefat etti. Hicri şemsi 1308'de İran'ın güney kentlerinden Kazerun'da dünyaya gelen Devani, 14 yaşında İslami bilimleri öğrenmek için Irak'taki kutsal Necefi Eşrefe gitti ve 5 yıldan sonra İran'a geri döndü. Kutsal kum kentinde Ayetullah Burucerdi ve İmam Humeyni nezdinde dersler öğrenen Üstat Devani nihayet içtihat makamına ulaştı.

*****

981 yıl önce bugün hicri kameri 1 cemadiülevvel 459'da, İranlı ünlü şair ve edip Şerefiddin Haled Fini Kaşani dünyaya geldi. İran'ın Kaşan kentinde yaşayan Kaşani önde gelen bilim adamı ve Selçuklu dönemi veziri olan Hace Nizamulmulka büyük bir ilgi duyardı ve onun ölmesi ardından devlet memurluğundan çıkarıldı ve daha sonra Basra'ya gitti ve orada araştırmaya başladı. Kaşani Selçuklular döneminde vezirlik görevi sırasında yaşamı konusunda bir kitap yazdı ki bu kitap Farsça nesir kalıbının en iyi örneği sayılırdı.

*****

229 yıl önce bugün hicri kameri 1 cemadiülevvel 1211'de Müslüman yetenekli şair Ozri lakaplı şeyh Kazım Tamimi Bağdadi 80 yaşında Irak'ta vefat etti. O hicri kameri 1143'de Bağdat'ta ilim ehli ve edip bir ailede dünyaya geldi.

***

131 yıl bugün hicri kameri 1 cemadiülevvel 1309'da İranlı mücadeleci alim ve Müslümanların önde gelen taklit mercilerinden Ayetullah mirza Muhammed Hasan Hüseyni Şirazi İngiliz sömürgeciliğinin yağmalama girişimlerinin engellenmesi için yayınladığı fetva ile tütün imtiyazının lağvedilmesi zeminini hazırladı.