Bugün hicri şemsi 23 Dey 1397, hicri kameri 6 Cemadiülevvel 1440 ve 13 Ocak 2019 pazar

40 yıl önce bugün hicri şemsi 23 Dey 1357'de, İran'ın birkaç kentinde halkçı protesto gösterileri sırasında şaha bağlı memurlarla İran milleti arasında şiddetli çatışmalar yaşandı ve İran milletinden birçokları şehit düşerken birçoğu da yaralandı. Böyle bir günde Tahran üniversitesinde görkemli bir toplantıya katılan Tahran halkı ve öğrencileri şah rejimine karşı öfkesini ve muhalefetini dile getirirken ısrarla İmam Humeyni'nin Paris'ten İran'a geri dönmesini istediler. Bu öğrenci hareketinin yapıldığı bir sırada Tahran Üniversitesi çevresi şah askerlerince muhasara edilmişti. Rahmetli İmam Humeyni yayınladığı mesajında şunları belirttiler: 'ben şerefli İran milleti ve askeri ve sosyal kuvvetlere ilahi ve milli görevi uyarınca ahlaki cesaret ve uyanıklıkla islam inkılabına karşı yürütülen komploları yok etmeniz konusunda uyarıyorum'.

*****

40 yıl önce bugün hicri şemsi 23 Ddey 1357'de İslam inkılabının doruğa çıkmış dalgalarına karşı direnme gücünü kaybeden İran şahı güvendiği birkaç siyasi unsurunu halkçı itirazları bastırmak için saltanat konseyinin kurulması ile görevlendirdi. Ancak İran halkı cadde ve sokaklarda toplanarak şahın bu girişimine muhalefet edip rahmetli İmam Humeyni’yi desteklediklerini ilan ettiler. İmam Humeyni aynı günde yeni inkılapçı hükümeti kuracağını bildirdi. 

*****

38 yıl önce bugün hicri şemsi 23 Dey 1359'da Saddam rejimi ordusunun ilk kimyasal saldırısı ülke ordusunun İran topraklarına karşı saldırısının başlaması üzerinden 4 aydan az bir süre geçtiği sırada gerçekleşti. İran’ın batısındaki İlam kentinin 50 kilometre mesafesinde gerçekleşen bu insanlık dışı saldırı  birkaç İranlı askerin şehit düşmesi ve yaralanmasına neden oldu. Irak'ın Baasçı rejim ordusu batılı devletlerin ve eski Sovyetler birliğinin yoğun himayelerini arkasına alarak İran'a dayattığı 8 yıllık savaş döneminde İran halkına askerlerine karşı yasaklanmış kimyasal silahlar kullandı ki toplam 10 bin insanın şehit düşmesine ve 130 bin insanın da yaralanmasına neden oldu.

*****

1026 yıl önce bugün hicri kameri 6 Cemadiülevvel 414'de ünlü Müslüman matematikçi Ebu Said Muhammed bin Abdulcelil Sistani vefat etti. Matematik geometri nücum bilim dallarında önde gelen üstad olan Sistani bu bilim dallarından her biriyle ilgili olarak birçok eser kaleme aldı. Nücum dalında Elmedhal ve Elmeani fi Ahkam Elnücum ve Eldelil fi Ahkam Elnücum adlı eserler Sistani tarafından kaleme alındı.

***/***

745 yıl önce bugün hicri kameri 6 Cemadiülevvel 694'de Moğol ilhanı Gihatu İran'da katledildi ve Bayduhan hükümeti başladı. Ergunhan Moğol'dan sonra o dönemde Anadolu hükümdarı olan kardeşi Gihatu tahta geçti.

***/***

503 yıl önce bugün hicri kameri 6 Cemadiülevvel 937'de Hint Gurkaniyan silsilesi padişahı Zahireddin Babirşah hayata veda etti. O ilk başta Özbek Muluk ve Tatarlarla 11 yıl boyunca savaştı ve güçsüz olduğunu anlayınca Kabil ve Kandahar'a gitti ve Afganistan’ı ele geçirdikten sonra 22 yıl bu ülkeye musallat oldu.

***/***

492 yıl önce bugün hicri kameri 6 Cemadiülevvel 948'de İranlı hekim ve matematikçi Giyasiddin Mansur vefat etti ve naaşı Şiraz kentinde toprağa verildi. Babası ve diğer alimler nezdinde akli ve nakli bilimleri öğrenen Giyasiddin Şah İsmail Safevinin emri üzerine marağa rasathanesinin tamir işleriyle uğraşmakla görevlendirildi. Giyasiddin bir süre Şiraz kentinde yaşadı ve burada kitap telifi ve araştırmaya başladı. Huccet Elkelam Meşarık ve Merat ve Elhakayik eserleri Giyasiddin tarafından kaleme alındı.

*****

569 yıl önce bugün 13 Ocak 1450'de Portekizli denizci ve kaşıf Bartolomo Diaz dünyaya geldi. Dias'ın keşif gezilerinden önceki hayatı tam olarak bilinmemektedir. O atlas okyanusunu kat ettikten sonra güneye doğru gitti ve 1488'de Afrika kıtasının en güneyindeki Ümit Nik burunu keşfetti.

 ****

328 yıl önce bugün 13 ocak 1691'de İngiliz Hıristiyan muslihi George Fax hayata veda etti. O 1624'de mezhebi bir ailede dünyaya geldi.

*****

78 yıl önce bugün 13 ocak 1941'de tarihi Avrupalı müttefikler konferansı 2. dünya savaşı döneminde Londra'da düzenlendi.