Şubat 05, 2019 09:12 Europe/Istanbul
  • Tarihten Bir Yaprak

Bugün hicri şemsi 26 Dey 1397, hicri kameri 9 Cemadiülevvel 1440 ve 16 Ocak 2019 çarşamba

40 yıl önce bugün hicri şemsi 26 Dey 1357'de, İran halkının İran'ın son şahı Muhammed Rıza Pehlevi'ye karşı başlattığı mücadelenin doruğa ulaşmasıyla şah tedavi görmek bahanesiyle İran'dan kaçtı. Şah Hicri Şemsi 1332'de bir kez daha İran milletinin kıyamı neticesinde İran'dan kaçmıştı ancak üç gün sonra yani Hicri Şemsi 28 Mordad tarihinde, İran milleti aleyhindeki Amerikan İngiliz ortak askeri darbesi ve onların sindirilmesinden sonra İran'a geri döndü. Bu darbeden sonra Amerika'nın İran'daki sultası kolaylaştı. Şah Amerika'nın İran'da ve bölgedeki siyasetlerinin uygulayıcısıydı. Şah tüm İran halkının onun yargılanması ve Şahlık rejiminin düşmesi ve İranda islam düzenin kurulmasını istediği bir dönemde kaçtı.  O dönemde Paris kentinde yaşayan rahmetli imam Humeyni gönderdiği mesajda şunları buyurdu: 'Şahın saltanatı bırakmadan ülkeden kaçması mevcut durumu değiştirmez. Pehlevi rejiminin tamamen çökmesi gerekir'.   

******

654 yıl önce bugün, hicri kameri 9 Cemadiülevvel 786'da, İslam dünyasının önde gelen fakih ve muhaddisi "şehidi evvel" lakaplı Muhammed bin Cemaleddin Meki Ameli şehit edildi. Hicri kameri 734'de Lübnan'ın Cebelamil köyünde dünyaya gelen şehidi evvel, ilim ve fazilet sahibi bir ailede yetişti ve orada dini ilimleri öğrenmeye başladı. Şehidi evvel kendi döneminin önde gelen âlimlerinden olan Allame Hilli gibi âlimlerden feyizler alarak o dönemde dini bilimleri mükemmelleştirdi. Dini ilimlerin yanında şiir ve edebiyat dallarında büyük yeteneğe sahip olan Ameli 52 yıllık bereketli yaşamı boyunca çeşitli seferlere rağmen birçok kitap kaleme aldı ki bunların arasında Elbagiyat Elsalehat ve Lome Dameşkiye gibi eserlere değinebiliriz.

****

460 yıl önce bugün hicri kameri 9 Cemadiülevvel 980'de, İranlı dünyaca ünlü filozof ve arif Molla Sadra olarak bilinen Sadreddin Muhammed bin İbrahim Şirazi, İran’ın güneyindeki Şiraz kentinde dünyaya geldi. İlk başta Safavi silsilesinin o dönemki başkenti olan Kazvin’e giden Molla Sadra kendi dönemindeki önde gelen arifler olan şeyh Bahai'den fıkıh, hadisi ve Mirdamad’dan mantık ve irfanı öğrendi.  Eğitimini İsfahan'da tamamladıktan sonra felsefesini ortaya koyan aynı zamanda İran'daki Kum şehrinin yakınlarındaki Kahak adındaki köyde geçirdiği onbeşyıllık zühd hayatından edindiği tecrübelerinin etkisini yansıtan Esfar'ul Erbaa adlı eserini kaleme aldı. 

*****

94 yıl önce bugün hicri kameri 9 Cemadiülevvel 1346'da, İranlı ünlü din âlimlerden Ayetullahuluzma Seyid Ebturab Hansari vefat etti. Hicri kameri 1271'de İran'ın orta kentlerinden Hansar’da dünyaya gelen Hansari, ilk eğitimini bitirdikten sonra gençken İran'ın tarihi kenti İsfahan'daki dini ilimler havzasına daha sonra Irak'ın kutsal Necefi Eşref dini ilimler havzasına gitti ve oralarda o dönemin önde gelen hocalardan feyizler adlı.