Bugün hicri şemsi 15 ordibeheşt 1398, hicri kameri 29 şaban 1440 ve 5 mayıs 2019 pazar

75 yıl önce bugün hicri şemsi 15 ordibeheşt 1323'de, İran İslam Cumhuriyetinin rahmetli kurucusu İmam Humeyni 42 yaşındayken, halkı Allah yolunda kıyama çağırmak için ilk siyasi bildirisini yayınladı. Bu bildiride İmam Humeyni halkın geçmiş ve gelecekteki şartlarını incelerken, Allah yolundaki kıyamın dünyanın ıslahı için tek yol olduğunu vurguladı ve bunu bütün ilahi enbiyaların bisetinin felsefesi olduğunu niteledi. İmam Humeyni, adı geçen bildirisinde Müslümanlar başta olmak üzere İran milletinin bedbahtlığının nedenlerini açıkladı ve bildirinin diğer bir kısmında ulema ve din âlimlerinin ağır sorumluluklarını saydı ve siyasi gafletin zarar verici sonuçlarını dile getirdi. İmam Humeyni bu bildiride İslam uleması ve İslami topluma genel kıyam çağrısında bulundu ve İslam düşmanlarının komplolarına yönelik sessizliği konusunda uyarıda bulundu. Bu girişim imamın siyasi bakışı ve şahsiyetini açığa çıkardı. 

******

20 yıl önce bugün hicri şemsi 15 ordibeheşt 1378'de, İranlı önde gelen edip ve şair üstad Muhammed Ali Merdani vefat etti. Muhammed Ali Merdani hicri şemsi 1301'de İran'ın ortasında bulunan merkez ilinde Humeyn ilçesine bağlı bir köyde dünyaya geldi. Çocukluktan beri şiire büyük ilgi duymaya başlayan Muhammed Ali Merdani, on yaşındayken mersiye ve meddahlık işleriyle uğraşmaya başladı ve İmam Hüseyin as'ın yas merasimlerinde mersiyeler okumakla meşgul odu. Merdani Pehlevi rejimi döneminde Humeyn kentinde meddahlar topluluğunu kurdu ancak şahlık rejiminin gazabına uğradı ve evi şahın piyonlarınca kundaklandı. Irak'ın İran'a dayattığı savaş cephelerinde daima varlık sergileyen Merdani bu yolda büyük fedakarlıklarda bulundu.

*****

18 yıl önce bugün hicri şemsi 15 ordibeheşt 1380'de önde gelen nehcülbelaga araştırmacısı Hüccetulislam Muhammed Deşti vefat etti. Hicri şemsi 1330'da Mazenderanda dünyaya gelen Deşti fıkıh ve usul derslerini mirza Haşim Amoli, Nasır Mekarim Şirazi, Ali Meşkini Erdebili ve Abdullah Cevadi Amoli gibi önde gelen alimlerden öğrendi. İslam inkılabının zaferinden sonra dini şiarların ihyasında yoğun çalışmalarda bulunan Deşti, çeşitli kentlerdeki inkılap kurumları ve üniversitelerde konuşmalar yapıp ders verirdi.

*****

Bugün hicri şemsi 15 ordibeheşt, İran takvimine göre önde gelen bilim adamı şeyh Sedug'u anma günüdür. Şeyh Sedug hicri kameri 306'da kutsal kum kentinde bilim ehli bir ailede dünyaya geldi. Çocukluk çağında dini ilimleri öğrenmeye başlayan Şeyh Sedug, babası ve kendi döneminin bilim adamları ve alimlerinin nezdinde yetişti. Bilimsel alanda en yüksek seviyelere ulaşan şeyh Sedug hadis ve diğer dini bilimleri öğrenmek için bilimsel seferlerini başlattı ve kendi çağındaki 200'den fazla bilim adamlarından feyizler aldı. Şeyh Mofid, Hasan bin Muhammed Kumi ve Harun bin Musa gibi alimler şeyh Sadugun nezdinde yetiştiler. Şeyh Sedug değerli ömrünün sonlarında Tahran'ın güneyindeki Rey kentinde yaşayan Şiilerin isteği üzerine bu kentte yaşamaya başladı ve nihayet kameri 381'de 75 yaşında vefat etti ve kendi adındaki bir mekanda toprağa verildi.

*****

37 yıl önce bugün hicri kameri 29 şaban 1403'de İslam dünyasının ilk müçtehide kadını Nusret Emin vefat etti. Hicri Şemsi 1265'de İran'ın İsfahan kentinde dünyaya gelen Emin 14 yaşından itibaren Kur'anı Kerim ve Farsça'yı öğrenmek için mektephaneye gitti ve işte bu dönem kadınlar için Kur'anı Kerim'in yüksek düzeyde okunması fırsatının bulunmadığı bir sürece denk geldi. Emine 40 yaşındayken Erbain Haşemiye kitabını yayınlaması üzerine Ayetullah Haeri Yezdi, Ayetullah Muhammed Kazım Yezdi ve Ayetullah Ağa mirza Estehbanati Şirazi tarafından içtihat makamına nail oldu.

******

1122 yıl önce bugün hicri kameri 29 Şaban 318'de Müslüman fakih müfessir ve muhaddis İbni Münzer vefat etti. Fıkıh ve hadisi kendi döneminin önde gelen alimlerinden öğrenen Münzer, ardından Mekke'ye gitti ve hadis ve diğer dini ilimleri öğrendikten sonra bütün ömrünü bu kutsal kentte geçirdi. Mekke'de kitap yazmakla meşgul olan Münzer Elecma kitabını kaleme aldı.012