Bugün hicri şemsi 24 ordibeheşt 1398, hicri kameri 8 ramazan 1440 ve 14 mayıs 2019 salı

128 yıl önce bugün hicri şemsi 24 ordibeheşt 1270'de, Müslüman mücadeleci din alimi ve taklit mercii Ayetullah mirza Hasan Şirazi sömürgeci İngilizlerin yağmalama girişimlerinin önlenmesi için yayınladığı fetva ile tütün imtiyazının lağvedilmesi zeminini hazırladı. Gacar Nasıreddin şahın Avrupa'ya yaptığı 3. ziyareti sırasında İngiliz başbakan danışmanlarından Talbot'la bir anlaşma imzalandı. Bu anlaşmaya göre İran tütününün üretim, satış ve ihracatının tekel imtiyazı 50 yıl boyunca bir İngiliz firmaya devredildi. Bu imtiyaz İran'da İngiliz sömürgeciliği ve İran kaynakları ve servetlerinin yağmalanmasının daha yayılmasına sebep oldu. İngilizlerle tütün satış anlaşmasının imzalanması İran'ın Müslüman bilinçli halkı ve din alimlerinin yoğun itirazlarına neden oldu.

*****

46 yıl önce bugün hicri şemsi 24 ordibeheşt 1352'de önde gelen alim ve araştırmacı ve müellif hekim Mehdi İlahi Gomşei 72 yaşında vefat etti. Gençliğinde İsfahanda Ayetullah Hac Ağa Hüseyin Kumi, Ayetullah Ağa Bozorg Hekim Horasani ve Mirza Mehdi İsfahani gibi önde gelen alimlerden dersler alan Gomşei fıkıh, usul, felsefe ve hikmet ilimlerinde doruğa ulaştı. Mantık, hikmet ve edebiyatta ders vermenin yanı sıra, dönemin Tahran üniversitesinin önde gelen hocalarından sayılan Gomşei Kur'anı Kerimi Farsçaya tercüme etti.

*****

35 yıl önce bugün hicri şemsi 24 ordibeheşt 1363'de İranlı çağdaş şair ve yazar üstad Habib Yagmai vefat etti. Hicri şemsi 1280'de dünyaya gelen Yagmai eğitiminin sonunda Fars edebiyatı ve İslami maarifte araştırmaya başladı. Sa'di'nin eserleri mecmuasının tashihi ve Teberi tercümesinin tashihi Yagmai tarafından kaleme alındı.

*****

34 yıl önce bugün hicri şemsi 24 ordibeheşt 1364'de önde gelen alim ve mütercim seyid Ali Naki Feyzulislam 80 yaşında vefat etti. Hazırlık bilimlerini öğrendikten sonra Necefi Eşrefe giden Feyzulislam önde gelen alimler olan Ayetullah şeyh Abbas Muhaddis Kumi ve şeyh Ali Ekber Nehavendinin derslerine katıldıktan sonra rivayet yapma izni almayı başardı.

*****

765 yıl önce bugün hicri kameri 8 ramazan 675'de İranlı ünlü hekim ve müneccimlerden Katebi lakaplı Necmeddin Ali Debiran vefat etti. Katebi'nin ilk yaşam yıllarından herhangi bir bilgi yokken ancak onun yaşamından öyle anlaşılıyor ki hoca Nesireddin Tusi Katebi'den Marağa'daki Rasathane içinde yardımcı olmasını istedi. Katebi hikmet ve mantık dallarında birçok eser kaleme aldı ki bunlardan camiüldakayik ve hikmet el'eyn adlı eserlere değinebiliriz.

******

444 yıl önce bugün, 14 Mayıs 1575 yılında, Angola ülkesi sömürgeci Portekizlerin işgalinden kurtarıldı. Angola Portekizlilerin bu ülkeye girmelerinden önce Afrikalı Gine imparatorluğunun bir parçasıydı ancak Portekizlerin Angolaya musallat olmaları ile ülke sahillerinde ticari merkezler kuruldu.

*****

223 yıl önce bugün 14 mayıs 1796'da İngilterede dünyanın ilk çiçek hastalığı aşısı üretildi. Gerçi günümüzde gelişmiş ülkelerde çiçek hastalığına az rastlanıyor ancak 18. yüzyıla kadar bu hastalığın yayıldığına ve ağır can kayıplarına tanık olundu.

***** 

208 yıl önce bugün, 14 Mayıs 1811 tarihinde, Paraguay ülkesi bağımsızlığını elde edip ülkede cumhuriyet düzeni kuruldu. Paraguay miladi 16. yüzyılda bir İspanyol tarafından keşfedildi ve 200 yıldan daha fazla süre İspanyanın sömürgesi altındaydı. Güney Amerika'daki Paraguay, Bolivya, Brezilya ve Arjantin arasında yer almaktadır.012