Bugün hicri şemsi 9 aban 1395 hicri kameri 28 muharrem 1438 ve miladi 30 ekim 2016 Pazar

91 yıl önce bugün hicri şemsi 9 aban 1304 de, İran milli şura meclisi Gacar hanedanının son padişahı Ahmet Şahı azletmekle bu hanedan çöktüğünü ilan etti ve böylece gacar hanedanının İran’daki 135 yıllık hükümeti son buldu. Gacar hanedanının İngilizlerin komploları ve müdahaleleri ile çökmesi ardından İran’da Rıza han liderliğindeki geçici hükümeti kuruldu. Bilindiği gibi Rıza Han bu olaydan 4.5 yıl aradan sonra, İngilizlerin öncülük ettiği bir darbe neticesinde iktidara geçti ve tedricen en güçlü hükümdara dönüştü. Rıza Han Gacar Hanedanının çökmesinden yaklaşık bir ay sonra kendini ülkenin şahı ilan etti ve İran’da despot Pehlevi silsilesi kuruldu. Pehlevi silsilesi İran milletinin İngilizler ve Amerika tarafından sindirilmesi ve İran’daki milli servetlerin yağlanması zemini böylelikle hazırlanmış oldu.

*******

33 yıl önce bugün hicri şemsi 9 aban 1362 de güvenlik konseyi Irakın Fars körfezindeki ticari gemilere saldırması üzerine 540 sayılı kararnameyi çıkardı. Irakın baasçı rejim ordusu hava kuvvetlerinin hicri şemsi 1360 dan beri ve İrana dayatıldığı savaş döneminde Fars körfezindeki ticari gemilere saldırması ve bölgenin güvenliğinin zedelenmesi üzerine BM güvenlik konseyi 1362 de 540 sayılı bildiriyi yayınladı ve uluslararasası sulardaki ticari gemilerin serbestçe gidiş gelişleri serbest kaldı ve bütün ülkelerden buna bağlı kalmaları istendi.

*****

30 yıl önce bugün hicri şemsi 9 aban 1365 de İranlı çağdaş şair Selman Herati vefat etti. Hicri şemsi 1 ferverdin 1338 de İranın kuzeyindeki Tonekabon kentinin Merzdeşt bölgesinde dünyaya gelen Selman Herati inkılaba bağlı kalan dindar bir şairdi. Onun şiirlerinde İranlı şairlerden olan Sohrab Sepehri ve Furug Ferohzadın şiirlerinin izlerine rastlayabiliriz. Herati tahsilini bitirdikten sonra ders vermeye başladı. Çeşitli şiir kalıpları özellikle Gazel Mesnevi iki beyitlik ve rubai kalıplarında şiir söyleyen Herati, şiirlerinde tevhit ve irfan konularını çok ince ve akıcı bir şekilde işledi.

*****

72 yıl önce bugün hicri kameri 28 Muharrem 656 da, Abbasi hükümdarlarının başkenti Bağdat Holakuhan Moğol tarafından ele geçirildi. Abbasi hanedanının son halifesi Mosta'semin ölümünden sonra bu hanedanlık İslam dünyasının büyük bölümü 500 yıl hükümdarlığı ardından çöktü. Holakuhan Moğol ele geçirdiği ülkelerde hiçbir cinayetten ve gaddarlıktan kaçınmadı. İran topraklarının bir kısmını ele geçirmesi ve burada halkı katletmesinin ardından Bağdat'a saldırdı ve binlerce insanı vahşice öldürdü.

*******

158 yıl önce bugün hicri kameri 28 muharrem 1280 de hekim mirza Muhammed Tahir Tonekaboni İranın kuzeyindeki Kelardeştte dünyaya geldi. İsami bilimleri Tahranda öğrenen hekim mirza Muhammed Tahir Tonekaboni fıkıh ve usül ve hikmet derslerini kendi döneminin önde gelen hocalardan öğrendi.

*****

25 yıl önce bugün 30 Ekim 1991 de, Amerika'nın çabaları sonucunda Kudüs'ün işgalcisi rejimle Mısır Ürdün Suriye ve Lübnan ve Filistin Kurtuluş örgütü arasında sözde Ortadoğu barış konferansı İspanyanın başkenti Madrid de çalışmalarına başladı. İspanya hükümetinin ev sahipliğini üstlendiği, ABD ve SSCB tarafından desteklenen Madrid Konferansı 30 Ekim 1991 tarihinde başlamış ve üç gün sürmüştür. Konferansın amacı Soykırımcı İsrail ile Filistin ve Suriye, Lübnan ve Ürdün'ün de içinde bulunduğu Arap ülkeleriyle bir barış süreci başlatabilmekti. Körfez Savaşı'nın hemen ardından bir araya gelen ABD Başkanı George Bush ve Dışişleri Bakanı James Baker, Sovyetler Birliği'ni de yanlarına alarak Irkçı İsrail, Suriye, Lübnan, Ürdün ve Filistin'i Madrid Konferansı'na çağırmışlardır. Korsan İsrail'in itirazları nedeniyle Filistin tarafı konferansa Ürdünlülerden oluşan ortak bir delegasyonla katılmaktaydı.

*****

106 yıl önce bugün 30 Ekim 1910 da dünya kızıl haçın kurucusu Henri Donan hayata veda etti. Jean Henry Dunant, Cenevreli yazar, iş adamı ve Kızılhaçın kurucusu. İsviçre -Cenevre'de doğdu, Heiden'de öldü. Bir Solferine Hatırası adlı kitabında Kuzey İtalya'daki Solferino Savaşı'nda gördüğü sefaleti, kıyımı ve yaralıların içler acısı halini anlatır. Savaşın acılarını yaşadıktan sonra hemen harekete geçerek, 1864 Cenevre Konvansiyonu ile Kızılhaç Teşkilatı'nın kurulmasına ön ayak olmuştur. Gösterdiği çabalar nedeniyle 1901 yılında Nobel Barış Ödülü'ne layık görülmüştür.001