Tarihten Bir Yaprak
Bugün hicri şemsi 24 aban 1395 hicri kameri 14 sefer 1438 ve 14 kasım 2016 pazartesi
37 yıl önce bugün hicri şemsi 24 aban 1358 de İran İslam cumhuriyeti anayasasının tedvin ve onaylama çalışmaları hubregan meclisinde bitti. Bu yasa İran İslam cumhuriyetinin İslami ve tealim değerleri özellikle sosyal adalet ve insanların hukuku üzerine temelini oluşturmaktadır. İran anayasası hubregan meclisince onaylanmasından sonra bir referandumda halkın çoğunluk oyuyla onaylandı ve böylece yeni bir anayasa insani haklar ve İslami temel ve tealimlerine göre tedvin edildi ve dünya ülkeleri anayasalarında yeni bir sayfa açılmış oldu. Bilindiği üzere hicri şemsi 1368 de anayasada bir takım değişiklikler gerçekleşti ve hubregan meclisince onaylanması ve referandumun yapılmasından sonra yürürlüğe girdi.
****
35 yıl önce bugün hicri şemsi 24 aban 1360 da İranlı önde gelen bilim adamı müfessir ve filozof Ayetullah allame seyid Muhammed Hüseyin tabatabai 80 yaşında vefat etti. Bu büyük alim İran'ın kuzey batısındaki Tebriz kentinde faziletli ve bilgili bir ailede dünyaya geldi. Allame tabatabai ilk eğitimini bitirdikten sonra dini ilimleri ve Arapça dilini öğrendi ve daha sonraları bu dallarda ders vermeye başladı. Felsefe ve tefsiri kuran ve İslami irfan dallarında üstün bir hoca olan Ayetullah tabatabai edebiyat ve matematik fıkıh bilim dallarında da büyük bir yeteneği vardı. Allame tabatabai felsefe ve İslami bilimlerde birçok eser kaleme aldı ki bunlardan elmizan eserine değinebiliriz.
*****
37 yıl önce bugün hicri şemsi 24 aban 1358 de casusluk yuvasına dönüşen Amerika'nın İran'daki büyükelçiliğinin ele geçirilmesinden birkaç gün sonra Amerika yönetimi bu inkılâpçı girişime karşı şiddetli tepki göstererek İran'ın dünya çapındaki bütün döviz rezervlerini bloke etti. İran'ın banka hesaplarının kapanmasıyla birlikte Amerika hükümetinin İran'a karşı iktisadi baskıları yoğunlaştı. Amerika'nın bu girişiminden önce İran Amerika'ya petrol ihracatını durdurmuştu.
****
48 yıl önce bugün hicri şemsi 24 aban 1347 de İranlı şair Muhammed Hüseyin Rehi Moayeri 59 yaşında vefat etti. Nizami hekim edebi encümenin aktif üyelerinden olan Rehi Moayeri kendi tasniflerin yapılmasında şairlik ve musiki sanatından yararlanırdı ve bu konularda değerli eseler yaptı.
*****
39 yıl önce bugün hicri şemsi 24 aban 1356 da Muhammed Rıza pehlevi İranda açık siyasi ortamın oluşmasının ilanı ardından Amerikaya gitti. Hicri şemsi 1356 yılı baskı ve kapalı ortamın hakim olduğu dikta yıllarının ardından İran milleti için siyasi hayatın yenilendiği bir yıl sayılıyordu. Şah Amerikaya taşeronluğunu yeniden ispatlamak ve yeni emirler alabilmek için Amerikaya gitti.
*****
19 yıl önce bugün hicri şemsi 24 aban 1376 da İranlı fakih ve hekim Ayetullah mirza Hüseyin Hebeullahi Meragi 90 yaşında vefat etti. Hicri şemsi 1310 da fıkıh ve usül alanlarında eğitimini sürdürmek için kum ilmiye havzasına gitti ve orada içtihat makamına ulaştı.
*******
806 yıl önce bugün Hicri Kameri 14 Sefer 632 yılında, İbni Şeddad olarak meşhur olan Müslüman fakih, tarihçi ve kadı Ebul Mehasin Behaiddin vefat etti. Hicri Kameri 539 yılında Irak'ın Musul şehrinde dünyaya gelen İbni Şeddad, daha küçük yaştayken Kur'anı ezberledi ve ardından hadis, kıraat ve tefsir dersleri aldı. Daha sonra Bağdat Nizamiye medresesinde öğretim üyesi olarak faaliyete başladı. Bir süre sonra ise İslam âleminin muhtelif bölgelerine seferler düzenleyerek İslam âlemiyle ilgili genel bilgisini artırdı. Şam'a gittiğinde ise cihad ve cihad hükümleriyle ilgili yazmış olduğu eserini Selahaddin Eyyubiye hediye etti.
****
431 yıl önce bugün hicri kameri 14 sefer 1007 de İranlı fakih, muhaddis, arif ve filozof molla Muhsin Feyz Kaşani takva ve ilim dolu bir ailede dünyaya geldi. Birçok âlim yetiştiren tanınmış bir aileye mensuptur. İlk hocası, zengin bir kütüphaneye sahip bulunan babası Şah Murtazâ’dır. Yirmi yaşında iken dönemin en önemli ilim ve kültür merkezi olan İsfahan’a gitti. Bir yıl kadar burada kaldıktan sonra Ahbâriyye fıkıh ekolünün ünlü temsilcilerinden Sey-yid Mâcid-i Bahrânî’den fıkıh ve hadis okumak için Şîraz’a geçti. Bahrânî birkaç ay sonra ölünce tekrar İsfahan’a döndü ve meşhur filozof, fakih ve muhaddis Bahâeddin Âmilî’den ders almaya başladı.
****
127 yıl önce bugün, Miladi 14 Kasım 1889 yılında Hindistan'ın İngiliz sömürüsü aleyhindeki mücadeleci liderlerinden Cevahir Laal Nehru Hindistan'ın kuzeyinde bulunan Allah Abad kasabasında dünyaya geldi. Hukuk dalında yüksek eğitimini bitirdikten sonra İngiliz sömürgesi aleyhine mücadele hayatına atıldı ve bu mücadelesinden dolayı defalarca sömürgeciler tarafından tutuklanarak hapse atıldı. Nehru hapis dönemlerinde bile boş oturmayıp, "Hayatım", "Dünya tarihine bakış" ve "Hindistan'ın keşfi" gibi bir takım önemli eserler kaleme almıştır.
*****
14 Kasım 1993 yılında Türk halterci Naim Süleymanoğlu, Melbourne'deki Halter Şampiyonası'nda 3 altın madalya kazandı.
****
127 yıl önce bugün, 14 Kasım 1889 yılında Mısırlı meşhur yazar ve edebiyatçı Dr. Taha Hüseyin dünyaya geldi. Çocukluk döneminde gözlerini kaybeden bu bilgin üstün zekâ ve dirayeti sayesinde Mısır ve Fransa'nın önemli üniversitelerinden doktora aldı. Bu bilginin birçok önemli eseri var, eserleri içerisinde "Arap edebiyatı tarihi", "Kitab'ul Eyyam" iki tanesidir. Dr. Taha Hüseyin 1973 yılında vefat etti.001