İran basınından ele alacağımız ilk gazete Cumhuri İsalmi gazetesi.

Cumhuri İslami gazetesinde, İslami Şura Meclis Başkanı Uluslararası İşler özel yardımcısı Hüseyin Emir Abdullahiyanın, Halep kentinin tekfirci teröristlerin elinden nihai kurtuluş aşamasında olduğunu bildirmesi, İran Kültürel Miras, El Sanatları ve Turizm kurumu başkan yardımcısı Behmen Namver Motlegin, İrandan yıllık 200 milyon dolar el sanayi ihracatı yapıldığını bildirmesi, İngiltere Uluslararası Ticaret Bakanlığı üyesi Lisa Vidonun, İngiliz firmalarının İran piyasasına girmek istediklerini belirterek, bankacılık alanındaki engelleri kaldırmanın İngiltere hükümetinin önceliklerinden olduğunu söylemesi gibi haberlere yer verilirken, İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani ve Rusya Devlet Başkanı Veladimir Putinin yaptıkları telefon görüşmesinde en önemli ikili, bölgesel ve uluslararası konular hakkında görüş alışverişinde bulunduklarını  konu eden bir haber dikkatimizi çekiyor. Haberde kısaca şunları okuyoruz:

...***

Ruhani görüşmede Putin’in Semnan kentindeki tren kazasından dolayı dilediği başsağlığına teşekkür etti ve iki ülkenin özellikle ekonomik alandaki olumlu işbirliğine değinerek, ilişkilerin uygun zeminde olduğunu ve bu zeminin daha olumlu hale getirilmesi gereğini vurguladı.

Tahran’da düzenlenecek Ortak Ekonomik Komisyona değinen Ruhani, ‘’Umarım komisyon toplantısında iki ülke ilişkileri önündeki engeller kalkar ve iki ülke ilişkilerinde bankacılık ve vizelerin kaldırılması hususunda daha çok işbirliğine şahit oluruz’’ dedi.

Putin de ülkesinin İran ile ilişkilerini tüm alanlarda arttırmak istediğini belirterek iki ülke ekonomik ilişkilerinin yılın ilk üç ayında arttığını ve yapılacak Ortak Ekonomik Komisyon toplantısının da atılacak adımları daha koordineli hale getireceğini söyledi.

İki ülkenin bölgesel işbirliğine değinen Putin, ‘’İran ve Rusya bölgesel konuların çözümünde ortaktırlar ve böyle kalacaklar ve bu işbirliği özellikle Suriye’de o ülke halkının teröristlerin elinden kurtarılıncaya kadar devam edecektir’’ dedi.

İki Cumhurbaşkanı bu telefon görüşmesinde petrol piyasasındaki konuları dikkatlice inceleyerek uluslararası düzeyde petrol üreticilerinin daha çok koordinasyon içinde olmaları gereğini vurguladılar ve bu alanda gerekli işbirliği yapma kararı aldılar.

...***

Risalet gazetesinde, İran İslam Cumhuriyeti Petrol Bakanı Bijen Zengenenin Viyana'da 171. OPEC toplantısına katılacağının bildirilmesi, İran Meclisi Başkan Danışmanı Emir Abdullahiyanın, Moritanya-İran Parlamentolararası Dostluk Grubu Başkanı Muhammed Veled Fal ile yaptığı görüşmede, gündemdeki konulara dair değerlendirmelerde bulunması, Olimpiyat yay kategorisinde mücadele eden milli sporcu Perisa Ruhaniyanın, Fas'ın ev sahipliği yaptığı 2016 Salon Okçuluk Dünya Kupası'nda altın madalyaya kazanması, İran Deniz Kuvvetleri Komutanı Tuğamiral Seyyarinin, devlet televizyon kanalına verdiği ropörtajda, İran Deniz Kuvvetleri’yle ilgili önemli açıklamalarda bulunması gibi haberler göze çarparken, İran Atom Enerjisi Kurumu Başkanı Salihinin, ABD'nin nükleer anlaşmayı ihlal ettiği takdirde oyunu kaybedeceğini ifade etmesi ile ilgili bir haber dikkatimizi çekiyor. Haberde kısaca şunları okuyoruz:

...***

İran Atom Enerjisi Kurumu Başkanı Ali Ekber Salihi, Tahran’da İranlı nükleer bilim adamı şehit Dr. Şehryari anısına düzenlenen merasim sırasında basın mensuplarına nükleer anlaşmaya ilişkin önemli açıklamalarda bulundu.

Salihi, “Cumhurbaşkan Ruhani’nın başkanlığıyla Yüksek Denetleme Kurulu’nda ISA ve söz konusu yaptırımların uzatılması gibi konular ele alınmıştır. Ayrıca gereken önlemler de düşünülmüştür” ifadesini kullandı.

“İran’ın olası nükleer anlaşma ihlali durumda nükleer program konusunda eski konumuna nasıl ulaşabilecek?” sorusuna yanıt olarak Salehi, “Daha doğrusu müzakerelerin başında tarafların güvenilmez olduğu için nükleer anlaşmanın ihlali ile ilgili gereken ölemler alınmıştır. Biz birbuçuk sene içeresinde nükleer uranyum zenginleştirmede büyük hacme ulaşabiliriz, ancak bunun yapılmasını istemeyiz. Karşı tarafın da nükleer anlaşmayı ihlal etmesini olumlu karşılamayız” açıklamasını yaptı.

ABD'nin nükleer anlaşmayı ihlal ettiği takdirde bu oyunu kaybedeceğini kaydeden Salehi, “Bu anlaşmayı BM Güvenlik Konseyi de imzaladığı için uluslararası boyutta bir karar hâline gelmiştir. Bunun için yeni ABD başkanı bile tek taraflı olarak nükleer anlaşmayı ihlal edemez” değerlendirmesini yaptı.

...***

İrna haber ajansı internet sitesinde, İslam İnkılabı Rehberi Ayetullah Seyyid Ali Hameneizşz, ABD kongresi tarafından İran aleyhine son zamanlarda uygulanan ambargo ile ilgili, ‘’ Bir ambargoyu başlamak ile biten bir ambargoyu başlatmak bir birinden farklı değildir ve ikinci olay da ambargodur ve karşı taraf tarafından taahhütlerin çiğnenmesidir’’ ifadesini konu eden bir haber dikkatimizi çekiyor. Haberde kısaca şunları okuyoruz:

...***

İran İslam Cumhuriyeti Deniz Kuvvetleri komutanları ve yetkilileri ile görüşen Ayetullah Hamenei, İran Deniz Kuvvetlerinin çeşitli alanlardaki ilerlemelerini dikkat çekici ve takdire şayan olduğunu belirterek, planlanan programların sonuca ulaştırılmasının önemine, işlerin sonuçlanmasında aceleci davranmamak gereğini vurgulayarak, eksiklerin giderilmesinin sınırlamalar karşısında teslim olmamaya bağlı olduğunu söyledi.

Nükleer müzakere konusuna değinen Ayetullah Hamenei, ‘’Bu müzakerelerde ambargolar konusunda çok tartışmalar oldu fakat şimdi ABD Kongresinde ambargoların uzatılması konusu gündeme geliyor ve bunların ambargo olmadığını ambargonun uzatılması olduğunu söylüyorlar. Bir ambargoyu başlamak ile bir ambargoyu zamanı bititikten sonra uzatmak aynıdır ve ikincisi de ambargo ve karşı tarafın taahhütlerini çiğnemesidir’’ dedi.

...***