Bugün hicri şemsi 6 behmen 1395, hicri kameri 26 rebiüsani 1438 ve miladi 25 ocak 2017 çarşamba

102 yıl önce bugün hicri şemsi 6 behmen 1293 de birinci dünya savaşı sırasında Ruslarla Osmanlılar arasında savaş İranın Azerbaycan bölgesinde başladı. Birinci dünya savaşının başlamasıyla İran'ın bu savaşta tarafsızlığını ilan etmesiyle birlikte Osmanlı ordusu hicri şemsi dey ayının başlarında İran'ın Azerbaycan bölgesine saldırdılar ve burayı ele geçirdiler. Osmanlıların saldırması üzerine Rusya hükümeti güçlerini İran'a gönderdi ve İran kentlerini ele geçirmek için iki taraf arasında İran topraklarında yoğun çatışmalar başladı.

***/***

52 yıl önce bugün hicri şemsi 6 behmen 1343 de İran şahının en kilit konumundaki unsurlarından biri olan Emir Abbas Hoveydanın başbakanlığı başladı. Şah rejiminin başbakanı Hasanali Mansurun inkılapçı yöntemle infaz edilmesi üzerine Mansur kabinesinde maliye bakanı olan Emir Abbas Hoveyda hükümeti kurmakla görevlendirildi. Emir Abbas Hoveyda hicri şemsi 1357 de Ezhari hükümetince tutuklandı. Ancak bu tutuklama İslam inkılabının zaferiyle eş zamanlı oldu ve nihayet İslam inkılabının zaferinden birkaç gün sonra inkılap mahkemesinin hükmüyle infaz edildi.

35 yıl önce bugün hicri şemsi 6 Behmen 1360 da inkılap karşıtı grup olan komünistler birliği İran'ın kuzeyindeki Amol kentine saldırdı. Ancak bu kentin inkılapçı halkı kısa sürede inkılap karşıtı saldırıları defettiler.

*****

973 yıl önce bugün hicri kameri 26 rebiülsani 465 de, Müslüman matematikçi tabip ve filozof Eynulzaman Gattan Marvazi günümüz Türkmenistan'da bulunan eski Horasan kentlerinden Merv de dünyaya geldi. Matematik, felsefe, edebiyat ve dini ilimlerde büyük maharete sahip olan Marvazi daha çok tabipliğe ilgi duyardı. Merv de hekimlik yapan Marvazi birçok kitap kaleme aldı ki bunlardan matematik bilimi dalında önemli bir eser olan galaksi bilimi adlı kitaptır.

920 yıl önce bugün hicri kameri 26 rebiusani 518 de İran da İsmailiyan hükümetinin kurucusu Hasan Sabbah vefat etti. Hicri kameri 445 de kutsal kum kentinde dünyaya gelen Hasan Sabbah çocukken ailesiyle Tahranın güneyindeki Rey kentine gitti. Bu fırkaya olanlar diğer Şiilerin aksine İmam Kazım as'nın evladı İmam Sadık as'ı İmam olarak tanımıyorlar ve İmam Sadık as'ın diğer evladı yani İslamili son imam olarak tanıyorlar.

11 yıl önce bugün 25 Ocak 2006 da, Filistin İslami Direniş hareketi Hamas Filistin özerk hükümeti parlamento seçimlerinde göz kamaştırıcı bir zafer elde etti. Yabancı gözlemcilerin de katıldığı söz konusu seçimlerde Hamas batılı devletler ve Soykırımcı İsrail rejiminin menfi propagandalarına rağmen parlamentonun toplam 132 sandalyesinden 76 sini elde etmeği başardı. Hamas hareketi İsmail Heniyeyi özerk yönetim başbakanı olarak tanıttı ve Filistin Kurtuluş teşkilatının katılımıyla ulusal vahdet hükümetini kuracağını bildirdi. Ancak Irkçı İsrail rejimi, batılı devletler özellikle Amerika ile birlikte iktisadi siyasi askeri ve propagandasal baskılarla halkçı Hamas hükümetini Soykırımcı İsrail rejimini resmiyete tanımadığından dolayı ortadan kaldırmaya çalıştı.

146 yıl önce bugün 25 Ocak 1871 de, Kafkasyalı mücadeleci din adamı Şeyh Şamil Medine'de vefat etti. Rusya'nın güneyindeki Kuzey Kafkasya'nın Dağıstan kentinde dünyaya gelen Şeyh Şamil çocukken dini eğitimi almaya başladı. İran'la Rusya arasında meydana gelen savaş ve Kafkasya'nın 19. yüzyılının başlarında işgal edilmesiyle birlikte bölge halkı Ruslara muhalefet etmeğe başladı.

***

561 yıl önce bugün 25 ocak 1456 da baskı sanayisi ortaya çıktı ve ilk kitap Alman mucit Gutenbergin icat ettiği hareketli kükürt harfleri ile yayınlandı.

****

258 yıl önce bugün 25 ocak 1759 da İskoçyalı şair Robert Burns dünyaya geldi. O doğduğu ülkenin önde gelen şairlerinden idi ve edebi romantizm okulunun kurucusu sayılırdı.

***

146 yıl önce bugün 25 ocak 1871 de cüzam hastalığını ortaya çıkaran mikrop Alman araştırmacı ve hekim Hanzen tarafından keşfedildi.