Bugün hicri şemsi 27 behmen 1395, hicri kameri 17 cemadiülevvel 1438 ve miladi 15 şubat 2017 çarşamba

1147 yıl önce bugün hicri kameri 17 cemadiülevvel 291'de önde gelen lügat ve nahiv bilimcisi Ebulabbas Ahmet bin Yahya Sal'ab vefat etti. İran asıllı olan Ebulabbas Ahmet bin Yahya hicri kameri 200'de Bağdat'ta dünyaya gelerek güçlü hafızasıyla Arapça nahiv ve lügat bilimleri ve Kur'anı kerim kıraatı ve hadis bilimlerini kendi dönemindeki alimlerden öğrendi. Mecalis sa'lab ve kitabul fesih ve kavaidulşiir kitapları Ebulabbas Ahmet bin Yahya tarafından kaleme alındı.   

***/***

988 yıl önce bugün hicri kameri 17 cemadiülevvel 450'de, İran ve İslam dünyasının önde gelen bilim adamı ve filozoflarından Muhammed Gazzali dünyaya geldi. Fıkhı, Ebu Nesir İsmai'lden öğrenen Gazzali kısa bir sürede kendi döneminin yaygın bilimlerini öğrendi ,o dönemde önde gelen bilim adamı oldu ve böylece 28 yaşında en büyük Müslüman fakih oldu. İmam Gazzali'nin şöhreti aslında Hace Nizamulmulkun Gazzali'yi nizamiye medresesinde ders vermeye davet etmesine sebep oldu. Gazzali bu daveti kabul etti ancak hicri kemeri 488'de ruhsal ve fikri sebeplerden ötürü ders vermeyi bıraktı, ardından hac farzını yapmak amacıyla Bağdat'ı terk etti ve daha sonra Beytulmukaddes'e yaşamak için gitti.

*****

453 yıl önce bugün 15 şubat 1564'te İtalyalı dünyaca ünlü müneccim ve bilim adamı Galilo Galile Pizza kentinde dünyaya geldi. Galile teleskopu icat etti ve bununla aydaki dağlar ve dereleri görmeyi başardı. Galile'nin güneş merkezciliği ve Kopernikçiliği yaşadığı dönemde daha çok dünya merkezcilik ve Tycho sistemi yaygın olduğu için tartışma konusu olmuştur. Astronomlar ona sık sık karşı çıkmış ve güneş merkezli bir sistemin yıldızsal paralaks gözlemlenmediği için mümkün olmadığını savunmuşlardır. Bu konu 1615 yılında Roma engizisyonu tarafından soruşturulmuştur ve bunun yalnızca bir olasılık olduğu sonucuna varılmıştır. Galile daha sonrasında "İki Ana Dünya Sistemi Üzerine Diyalog" kitabında bu görüşünü savunmuştur. Kitabın Papa 8. Urban'a ve Cizvitler'e bir saldırı niteliğinde olduğu düşünülmüş ve Galile itibar kaybetmiştir. Engizisyon tarafından yargılanan Galile'nin dalalet suçu işlediğinden şüphelenilmiş ve Galile hem yazdıklarından caymaya zorlanmış hem de hayatının geri kalanını ev hapsinde geçirmeye mahkum edilmiştir. Ev hapsindeyken en başarılı çalışmalarından olan İki Yeni Bilim'i yazmış ve bu kitapta kırk yıl öncesinde yaptığı kinematik ve maddelerin kuvveti ile ilgili çalışmalarına yer vermiştir.

***/***

235 yıl önce bugün 15 şubat 1782'de Fransa ile İngiltere arasındaki deniz savaşı Hint sahillerinde başladı. Bu savaş 7 yıl sürdü ve savaşın başlamasının nedeni iki ülkenin Hindistan üzerinde sulta kuruması ve ülkenin yağmalanmasıyla ilgiliydi. Bu savaş nihayet Fransanın lehine bitti ancak bu ülke Hindistan'a geri dönemedi ve İngiltere Hint yarımadasının asıl sömürgecisi olarak bu topraklardaki varlığını sürdü.

****

180 yıl önce bugün hicri kameri 17 cemadiülevvel 1258'de Müslüman fakih ve alim Hidayet Hüseyni lakaplı seyid Muhammed Ali şah Abdulazimi dünyaya geldi. Tahsil yapmak amacıyla Irak'ın kutsal Necefi Eşref kentine giden Abdulazimi yıllarca kendi döneminin önde gelen alimi şeyh Murtaza Ansari'nin nezdinde araştırmalara başladı. Hadis ve recal bilimlerinde geniş bilgiye sahip olan Abdulazimi, vesiletul rızvan adlı eseri kaleme aldı. Şah Abdulazimi hicri kameri 1343'te Irak'ın Necefi Eşref  kentinde vefat etti.

*****

156 yıl önce bugün 15 şubat 1861'de İngiliz matematikçi Alfred Whitehead dünyaya geldi. Eğitimini bitirdikten sonra felsefe ve matematik derslerini İngiltere ve Amerika üniversitelerinde ders veren Alfred Whitehead matematik alanında kitaplar yazdı. 1910-1924 yılları arasında fizik, bilim felsefesi, eğitim pratik ve teoriği üzerine çalışmalarda bulundu. 1924-1947 yılları arasında daha önce hiç düşünmediği bir dalda Harward Üniversitesi'nde felsefe profesörü oldu, metafizik hakkında yazdı. Bertrand Russell'la beraber Principia Mathematica kitabını yazdı.

*****

38 yıl önce bugün hicri şemsi 27 behmen 1357'de, Pehlevi rejiminin bazı liderleri yargılandıktan sonra İran halkına karşı işledikleri hıyanet ve cinayet suçlarından dolayı infaz edildiler. İran İslam cumhuriyetinin kurucusu rahmetli İmam Humeyni’nin emriyle İslam inkılabı mahkemesi kuruldu ve bu mahkemede şaha bağlı satılmış unsurlar olan şahın güvenlik ve istihbarat teşkilatı SAVAK Başkanı Nimetullah Nasiri ve Şah dönemindeki başbakanı Emir Abbas Hoveyda, işledikleri suçlardan dolayı yargılanıp infaz edildiler.

28 yıl önce bugün 15 Şubat 1989'da Sovyetlerin Afganistan'da 9 yıl süren askeri varlığı son Sovyet birliklerinin çekilmesiyle sona erdi. Savaşta 15 bin kadar Rus askerinin yanı sıra, yaklaşık 1 milyon Afgan hayatını kaybetti, 5 milyon Afgan da ülkesinden göç etmek zorunda kaldı. Sovyetlerin Afganistan topraklarını 1979'da işgal etmedeki asıl hedefi Moskovanın Kabildeki kukla hükümetinin temellerinin sağlamlaşması ve Sovyetlerin güney asyaya doğru nüfuzunun yayılması idi. Amerikanın bölgedeki çıkarlarını tehlikeye atan Sovyetlerin bu girişimi Washingtonun yoğun tepkileri ile karşılaştı. Afganistanın işgalinden sonra ülkenin mücadeleci halkı mütecaviz güçlere karşı dik durdular ve nihayet işgalciler Afganistan'dan çekilmek mecburiyetinde kaldılar. Sovyetlerin kızıl ordusunun Afganistandan çekildikleri gün ülkede milli gün olarak adlandırıldı.