Tarihten Bir Yaprak
Bugün hicri şemsi 13 isfend 1395, hicri kameri 4 cemadiüssani 1438 ve miladi 3 mart 2017 cuma
314 yıl önce bugün 3 Mart 1703'te İngiliz bilim adamı Robert Hooke öldü. 1635'te İngiltere'nin güneyindeki bir bölgede dünyaya gelen Hooke fizik dalında araştırmaya başladı. Mikroskopu icat eden Hooke bu aygıtla ilk defa canlıların kök birimlerini görmeyi başardı ki bunu sonraları hücre olarak adlandırdı.
160 yıl önce bugün hicri şemsi 13 İsfend 1235'te günümüzde Afganistan olarak bilinen ülkenin kuzey batısındaki Herat kenti İran topraklarından ayrıldı. Bu kent ve etrafındaki bölgeler geçmişten beri İran topraklarının bir parçası sayılırdı. İngilizlerin Hint yarım adasındaki varlığı ve burada nüfuzunun artması ile İngilizler Heratın İran'dan ayrılması için bir takım girişimlerde bulundu ve bu arada Kabil ve Kandahar hükümdarı Heratı ele geçirdi. Kendi siyasetlerinin hezimete uğradığını farkeden sömürgeci İngiliz devleti kendi güçlerini İran'ın güneyine gönderdi ve halkın direnişine rağmen birkaç kenti işgal etti. Fransa iki taraf arasında arabuluculuk yaptı ve İngilizlerle çatışma gücüne sahip olmadığını gören İran devleti Paris paktı uyarınca Herattan geri çekilmek zorunda kaldı ve bu kent ve bunun etrafındaki bölgeler resmen İran'dan ayrıldı.
139 yıl önce bugün 3 mart 1878'de Osmanlıların Rusya ile savaşta yenilmesi ardından iki ülke San Stefano bölgesinde aynı adı taşıyan bir anlaşma imzaladılar. Rusyanın Osmanlılara saldırmasının nedeni, Rusyanın Osmanlıların Balkanlarda hegemonyasındaki bölgelerine yönelik tamahkarlıkları idi. San Stefano paktı neticesinde Sırbistan ve Romanya Osmanlılardan ayrıldılar ve bağımsızlığa kavuştular ve Bulgaristan ise iç bağımsızlığa kavuştu.
*****
63 yıl önce bugün hicri kameri 4 cemadiüssani 1375'te İslam fedaileri cemiyeti lideri seyyid Müçteba Nevvab Safevi arkadaşlarıyla birlikte şehit düştü. Hicri şemsi 1303'te Tahranın Haniabad mahallesinde dünyaya gelen Nevvab Safevi ilk okulu bitirdikten sonra Abadan'a gitti. Eğitimini sürdürmek için Necefi Eşrefe giden Nevvab Safevi Necefi Eşref dini ilim havzasındaki alimlerden dersler aldı. Necefi Eşrefteki ikametinden 4 yıl sonra Ayetullah seyyid Ebulhasan İsfahani'nin emriyle mücadelede bulunmak için İran'a geldi ve İslam fedaileri cemiyetini kurarak kötü düşünenlerle mücadele etmeye başladı. Ahmet Kesrevi, Abdulhüseyin Hejir, Ali Rezmara ve Hüseyin Âla gibi sultacılara bağlı unsurları infaz etmek bu cemiyetin siyasi faaliyetleri arasındaydı. Nihayet bu yorulmaz mücahit 3 arkadaşı olan Halil Tahmasebi, Muzaffer Ali Zulgadr ve seyyid Muhammed Vahedi ile birlikte pehlevi rejimi mahkemesinde mahkum edilip hicri kameri 4 cemadiüssani 1375 sabahında kurşuna dizilerek şehitler kervanına katıldılar. Böylece İslam fedaileri cemiyetinin on yıllık siyasi ve sosyal faaliyetleri dosyası kapanmış oldu ve pehlevi hanedanının cinayet dolu siyah karnesine bir yenisi daha eklendi.
25 yıl önce bugün 3 Mart 1992'de referandumun düzenlenmesiyle referanduma katılanların yaklaşık yüzde yüz olumlu oy vermeleri neticesinde bağımsızlığa kavuşan bu ülke Slovakya ve Hırvatistan'dan sonra Yugoslavya'dan ayrıldı. 51129 km kare yüz ölçümüne sahip olan Bosna Hersek cumhuriyeti kuzey ve batıdan Hırvatistan, doğudan ise Sırbistan ve güney doğudan da Montenegro ile komşudur. 1991'de yayınlanan istatistiki bilgilere göre Bosna Hersek nüfusunun yüzde 44'ü Müslüman olurken Balkan cumhuriyetlerinde en büyük kavmi grupları oluşturmakta. Bosna Hersek cumhuriyetinin bağımsızlığa kavuşmasının ilan edilmesi aslında Avrupa kıtasının en büyük tarihi trajedilerinden birinin başlangıcı sayılıyor. Referanduma karşı yaptırım uygulayan Bosna Hersekte yaşayan Sırplar, Sırbistan ordusunun desteğiyle Bosna Hersek'te Müslümanlara karşı acımasız ve vahşi bir savaşa kalkıştılar. 250 bin insanın ölümü ve bir milyon 500 bin Müslümanın avare olmasına neden olan ve 43 ay süren bu savaşın ardından nihayet 1995'de uluslar arası toplumun müdahalesiyle Dayton barış anlaşması imzalandı ve Bosna Hersek'te savaş ateşi söndü.
****
15 yıl önce bugün 3 Mart 2002'de aşırı Hintlilerin Müslümanları Hindistanın Gocarat kentindeki katliamı, vuku buldu. Hindistan hükümeti, kurbanların sayısını 790 kişi olarak ilan etti ancak diğer kaynaklar bu sayının 2000'den fazla olduğunu ilan ettiler. Gocarat kentindeki katliam için ileri sürülen bahane Hindu ziyaretçilerin bulunduğu trende yangın çıkmasıydı ki sonraları Müslümanların bu yangında hiçbir rolleri olmadığı anlaşıldı.