Bugün hicri şemsi 18 isfend 1395, hicri kameri 9 cemadiüssani 1438 ve miladi 8 mart 2017 çarşamba

739 yıl önce bugün hicri kameri 9 cemadiüssani 699'da hicri kameri 7. Yüzyılının şair ve muhaddisi İbni Ferah Eşbili vefat etti. Günümüz İspanyanın güneyindeki eski adıyla Endülüs'teki Eşbiliyede dünyaya gelen Eşbili İspanya ordusunun bu kente saldırısı üzerine İspanyalı askerleri tarafından esir alındı. Ancak bu esaretinden kısa bir süre sonra Mısıra gitti.

******

100 yıl önce bugün 8 mart 1917'de Ferdinand Adolf August Heinrich Graf Von hayata veda etti. 1854'te Vertemberg ordusuna giren Graf Von 1866'daki savaşlara ve Franko ile Perus arasındaki savaşa da katılarak büyük başarılar elde etti.

*****

95 yıl önce bugün hicri şemsi 18 İsfend 1300'de çok tirajlı dergiler ve gazeteler Rızahan Mirpencin emriyle kapandılar. Hicri şemsi 3 isfend 1299'daki darbeden bir yıl sonra savaş bakanlığının bildirisinde Rızahan kendisinin açıkça darbenin meydana gelmesinden sorumlu olduğunu itiraf etti. Bunun ardından özgürlükçü dergiler  askeri hükümete itiraz etti.

*****

71 yıl önce bugün hicri şemsi 18 İsfend 1324'te İran'ın dönem başbakanı Ahmet Kavam eski Sovyetler birliğine düzenlediği tarihi ve önemli yolculuğundan İrana geri döndü. 2. dünya savaşının başlaması ve İran'ın müttefik güçlerce işgal edilmesi ve savaşın bitmesiyle işgalci güçlerin İranı terk etmeleri kararlaştırıldı. İngiltere ve Amerika, Sovyetler birliğini İranı terk etmesi konusunda ikna etmek için kendi güçlerini İrandan çıkardı ve Sovyetler birliği dünya kamuoyu ve toplumu ile karşı karşıya getirildi. Ancak Sovyetler birliği İran'daki varlığını sürdürdü ve İranın iç işlerine karşımanın yanında Azerbaycanın özerkliği ve seyyid Cafer Pişeveri liderliğindeki demokratları destekledi. Nihayet konunun BM güvenlik konseyinde gündeme gelmesiyle işgalciler İran'ı terk etmek mecburiyetinde kaldı ve Azerbaycan'daki isyan yatıştırıldı.

*****   

54 yıl önce bugün 8 mart 1963'te baas partisinin Suriye'deki hakimiyeti başladı. Suriye ikinci dünya savaşından sonra bağımsızlığa kavuşsa da  ancak ülkede bazı nedenlerden ötürü kalıcı siyasi istikrar bir türlü sağlanamadı. Devlet adamlarının zafiyeti ve ülkede hüküm sürdürenler arasında ihtilafların başlaması sonucu baasçı subayların komutanlığındaki ordu birlikleri 8 mart 1963'de darbe girişiminde bulundular ve hükümeti düşürerek hakimiyeti ele geçirdiler.

****

49 yıl önce bugün 8 mart 1968'de özgürlükçü Moro cephesinin Filipinler'de Markos hükümetine karşı mücadelesi başladı. Markosun Filipinler'de 1965'te devlet başkanı olarak seçilmesi üzerine, Amerika ve batılı devletlerin desteğindeki dikta hükümeti başladı.

*****

32 yıl önce bugün hicri şemsi 18 isfend 1363'te Hekim hanedanının Irakın baasçı rejiminin satılmış unsurlarınca şehit edilmeleri haberi yayınlandı. Hicri şemsi 18 isfend 1363'te Necefi Eşref ilmiye havzasındaki 10 alimin katledilmeleri haberi yayınlandı. Bu şehadet haberinin yayınlanması ardından İmam Humeyni yayınladığı bildiride bu cinayetten dolayı duyduğu üzüntüyü dile getirerek şunları belirtti: 'kendi eylemleriyle Moğolları aratmayan cinayetler işleyen ve günahsız Irak ve İranlıların kanlarının dökülmesinde dirseğine kadar kana bulaşmış bir caniden bundan başka bir şey beklenemez'. İmam Humeyni uluslar arası toplumun sessizliğini eleştirdiği konuşmasında şunları belirtti: 'bu gibi eylemler şeytan huylu ve sapkınların işidir. Sözde İnsan hakları  savunucularının dünya çapında bu gibi eylemleri teşvik etmelerine ve onlara silah ve propaganda yardımlarında bulunanlara şaşırıyorum. Uluslararası teşkilatların kendi sözleriyle veya sessizlikleriyle onları desteklemelerine şaşırıyorum'.

*****    

6 yıl önce bugün Hicri Şemsi 18 İsfend 1389'da, İran'lı araştırmacı Dr. İrec Efşar vefat etti. Hicri Şemsi 1304'te İran'ın orta şehirlerinden Yezd kentinde dünyaya gelen Efşar, Tahran üniversitesinde Hukuk dalında eğitim yaptı ve Doktora risalesinin konusu İran'daki azınlıklar idi. Hicri Şemsi 1331'de ''İran zemin kültürü'' adlı derginin kurucusuydu. O ders vermenin yanı sıra, İran'la ilgili  geniş araştırmalar yaptı ve bu araştırmaları İran ve İran dışındaki muteber dergilerinde yayınlandı.

*****

5 yıl önce bugün hicri şemsi 18 isfend 1390'da İranlı önde gelen yazar ve mütercim Simin Daneşver vefat etti. Hicri şemsi 1300'de Şirazda dünyaya gelen Simin Daneşver ilk ve orta okulunu İngilizce eğitim veren Mehrain okulunda bitirdi. Daneşver babasının 1320'de vefatından sonra makale yazmaya başladı. 1328'de Tahran üniversitesinden Farsça edebiyatında doktorasını alan Daneşver 1329'da Âl-ı Ahmet ile evlendi. Simin Daneşver İran hikaye edebiyatında eşine rastlanmayan eserlerin yaratıcısı olarak tanınıyor.

*****   

8 Mart, dünya kadınlar günü olarak anılıyor. Bugün ilk başlarda sosyalist siyasi bir gelişme olarak başladı ancak sonraları birçok ülke kültürüne girdi. BM 1977'den beri bugünü kadın hakları ve uluslar arası barış günü olarak resmiyete tanıdı.