Bugün hicri şemsi 13 şehriver 1396, hicri kameri 13 zilhicce 1438 ve miladi 4 eylül 2017 pazartesi

39 yıl önce bugün hicri şemsi 13 şehriver 1357’de İranlı mücadeleci ve inkılapçı din alimlerinden Hüccetülislam Ali Oseti şehit düştü. Hicri şemsi 1310’da Tahranda dünyaya gelen Oseti despot Pehlevi rejiminin müstebid ve zalimce uygulamalarına muhalif idi ve rahmetli İmam Humeyninin 1342’de mücadele sürecinin başlamasıyla birlikte Kuma gitti ve burada rejime karşı etkili mücadelelerini başlattı. Hicri şemsi 1357’de İran halkının başlattığı inkılabın doruğa çıktığı bir dönemde şah rejimi bu din aliminin despot rejime karşı sergilediği güçlü cesaretinden dolayı paniğe düştü bu yüzden bu büyük alimi ramazan bayramı namazını eda ettiği bir sırada şehit düşürdü.

******

39 yıl önce bugün hicri şemsi 13 şehriver 1357’de, İran halkının despot şah rejimine karşı milyonluk kitleler halindeki protesto gösterileri başladı. Bu gösteriler ramazan bayramı dolayısıyla ve ramazan bayramı namazının kılınmasından sonra Tahranın 4 bölgesinde başladı ve halkçı yürüyüşlerin yapıldığı bölgelerde halk aynı saflarda birbirlerine kenetlendiler. İslam İnkılabının rahmetli lideri İmam Humeyni'nin posterlerini taşıyan göstericiler attıkları sloganlarla bağımsızlık, özgürlük ve İran'da İslam Cumhuriyetinin kurulmasını talep ettiler. Hicri şemsi 17 Şehriver tarihi yürüyüşünün yapılması zeminini hazırlayan bu milyonluk gösteriler cemaat namazının kılınması ardından sona erdi.

********

49 yıl önce böyle bir günde hicri kameri 13 Zilhicce 1389 yılında İranlı meşhur fakih ve kitap bilimcisi Aga Bozorg Tahrani vefat etti. Hicri kameri 1293 yılında Tahran’da dünyaya gelen Aga Bozorg Tahrani ilk tahsilini bitirdikten sonra daha üst düzey eğitimini sürdürmek için önemli bilim merkezlerinden kutsal Necef kentine gider. Necef’teki eğitimi esnasında ayrıca İslam aleminde kitapçılık üzerine çok geniş kapsamlı bir araştırma başlattı ve araştırmasının sonuçlarını bir kitapta topladı. Bu kitabın telifinde İran, Irak, Suriye, Mısır, Ürdün, Arabistan, Filistin, Lübnan gibi bir çok ülkede mevcut tarihi kütüphanelerde araştırmalarda bulundu.

******

100 yıl önce bugün hicri kameri 13 zilhicce 1338’de önde gelen mücadeleci alim ve müçtehit Ayetullah mirza Muhammed Taki Haeri Şirazi vefat etti. İmamiye alimlerinden ve 1. Mirzayi Şirazinin öğrencisi olan Haeri Şirazi İngiliz işgalciliğine karşı mücadele veren müslümanların bayraktarı idi. O ayrıca Irakın müslüman halkının sultacılara karşı başlattığı inkılabın asıl lideri idi. 

*******

Hicri şemsi 13 şehriver İran takviminde İran ve İslam dünyasının önde gelen bilim adamı Ebureyhan Muhammed bin Ahmet Harezmi Biruni'yi anma günüdür. İran’ın seçkin bilgin ve düşünürü Ebu Reyhan Muhammed Bin Ahmet Biruni kameri 3 Zilhicce 362 tarihinde şimdiki Özbekistan ve Türkmenistan’ın eski adı Harezm velayetinin Kas kentinde dünyaya geldi. Babası Ebu Cafer Ahmet Bin Ali Endicani, velayetin Gorganc rasathanesinde, Harezmşah sarayında müneccimdi. Biruni’nin anlattığına göre babası kendisini kıskananların düşmanlığı sonucu saraydan kovuldu ve ailece Harezm’in çevresinde bir köye yerleşmek zorunda kaldılar ve köy halkının gözünde yabancı sayıldıklarından Farsçada “dışarıdan gelen” anlamına gelen Biruni adı ile ün yaptılar. Bazı kaynaklar Ebu Reyhan’ın, Harezm’in başkenti Kas kentinin dışında doğduğu için Biruni adı ile ün yaptığını belirtiyor. Biruni matematik, coğrafya, jeoloji, antropoloji, fizik ve nücum bilimlerinde kendi çağının önde gelen bilginlerinden biriydi. Biruni yazılarında her hangi bir bilimsel konunun tarihi geçmişine de işaret eden ilk bilginlerden biridir. Bu büyük bilgin yerkürenin çapı ve çevresini hesaplayan, 18 metal ve değerli taşın yoğunluğunu ölçen, coğrafya haritalarının çizimi için yeni bir metot geliştiren, kentlerin arasındaki mesafeleri ölçen ve Hindistan diyarının tarihi ve insanlarını araştıran bilgindir.

******

249 yıl önce bugün 4 eylül 1768’de Fransız edip ve siyasi aktivist Fransuva Rene Şatobriyan zengin bir ailede dünyaya geldi. Fransız devrimine muhalif olan Şatobriyanın erkek ve kız kardeşi bu yolda öldüler.