Kasım 28, 2017 16:13 Europe/Istanbul
  • Tarihten Bir Yaprak

Bugün hicri şemsi 23 aban 1396, hicri kameri 25 sefer 1439 ve miladi 14 kasım 2017 salı

102 yıl önce bugün hicri şemsi 23 aban 1294'de, 3. İran milli şura meclisi Gacar hanedanının son şahı Ahmet Şah'ın isteği üzerine feshedildi. Bu yanlış girişim Ahmet Şah'ın Rus ve İngiliz bakanlarla görüşmesinin ardından gerçekleşti. O dönemde Rus ve İngiliz devletleri 1. Dünya savaşı sırasında Almanya'ya karşı savaşa girdiler ve bu yüzden kendi güçlerini İran'a doğru harekete geçirdiler. İngilizler güneyde güçlerini kaybettiler ve Rusya ordusu kuzeyden Tahran'a doğru hareket etti. Rus askerlerin Tahran'a gitmelerinin ardından meclis milletvekilleri yabancıların İran'a girmeleri ve onların İran'ın milli hakimiyeti ve toprak bütünlüğünü ihlal etmelerine itiraz etmek amacıyla milli savunma komitesini kurdu.

*****

128 yıl önce bugün, Miladi 14 Kasım 1889 yılında Hindistan'ın İngiliz sömürüsü aleyhindeki mücadeleci liderlerinden Cevahir Laal Nehru Hindistan'ın kuzeyinde bulunan Allah Abad kasabasında dünyaya geldi. Hukuk dalında yüksek eğitimini bitirdikten sonra İngiliz sömürgesi aleyhinde mücadeleye başladı ancak bu mücadelesinden dolayı defalarca sömürgeciler tarafından tutuklanarak hapse atıldı. Nehru hapis dönemlerinde bile boş oturmayıp, "Hayatım", "Dünya tarihine bakış" ve "Hindistan'ın keşfi" gibi bir takım önemli eserler kaleme almıştır.

*****

128 yıl önce bugün, 14 Kasım 1889 yılında Mısırlı meşhur yazar ve edebiyatçı Dr. Taha Hüseyin dünyaya geldi. Çocukluk döneminde gözlerini kaybeden bu ünlü yazar üstün zekâ ve dirayeti sayesinde Mısır ve Fransa'nın önemli üniversitelerinden doktora aldı. Bu ünlü Mısırlı edip birçok önemli eseri kaleme aldı ki, eserleri içerisinde "Arap edebiyatı tarihi", "Kitab'ul Eyyam" adlı eserlere değinebiliriz. Dr. Taha Hüseyin 1973 yılında vefat etti.

******

484 yıl önce bugün 14 kasım 1533'de güney Amerika'da bulunan Ekvador, İspanyalı kaşifler tarafından keşfedildi ve ülke topraklarına ilhak edildi. Ekvador toprakları 300 yıl boyunca İspanya'nın sömürgesi altında idi.

*****

301 yıl önce bugün 14 kasım 1716'da Alman filozof ve matematikçi Gatfrid Wilhelm Nits 70 yaşında hayata veda etti. 1646'da dünyaya gelen Nits felsefe ve matematik dallarında geniş araştırmalara başladı ve bu alanlarda doktorasını aldı. O 1676'da diferansiyel hesabını ortaya çıkardı.  

*****

220 yıl önce bugün 14 kasım 1797'de İskoçyalı bilim adamı jeolog Charles Lyell dünyaya geldi. Jeoloji alanında bilimsel temelleri ilk defa bulan Lyell jeoloji bilimi temelleri adlı kitabı yayınladı.

******   

185 yıl önce bugün 14 kasım 1832'de Danimarkalı dil bilimcisi Rasmos Christian Rask hayata veda etti. 1787'de dünyaya gelen Rask hayatı boyunca 55 dil öğrendi. O Rusya, Hindistan ve İran'ı ziyaret etti.

*****

14 kasım dünya şeker hastalığı ile mücadele günüdür. Şehircilik fenomeninin şekillenmesi, insanların yemek alışkanlığının değişmesi ve günlük faaliyetinin gün geçtikçe azalması, kandaki şekerin artması, şeker hastalığının meydana gelmesine neden olmaktadır.