Tarihten bir yaprak
Bugün hicri şemsi 16 dey 1396, hicri kameri 18 rebiüssani 1439 ve miladi 6 ocak 2018 cumartesi
37 yıl önce bugün hicri şemsi 16 dey 1359'da, şehit Alemulhuda komutasındaki "Hoveyze şühedası" kanlı hamaseti Irak'ın İran'a dayattığı zorunlu savaşın ilk aylarında vuku buldu. Hicri şemsi Azer 1359'da Iraklı güçlerden ikiden fazla tugayın Susengerd'in güneyinde Müslüman askerlere karşı yenilgisinden sonra Ahvaz muhafızlarından bir grup Hoveyze kentini korumak için bu kente gittiler. Ancak mühimmatın ulaşmaması ve düşmanın saldırısından dolayı yerli askerler geri çekilmek zorunda kaldılar. İşgalci Baasçı Iraklı askerler Hoveyze kentini işgal ettikten sonra bu kenti yerle bir ettiler. Ancak İranlı cesur gençlerin adı ve anısı İran milletinin dik duruş ve direniş sayfalarında mütecavizlere karşı kayda geçti.
******
58 yıl önce bugün Hicri Şemsi 16 dey 1338 yılında, Nima Yuşic diye meşhur olan İran'da modern şiirin sahibi Ali İsfendiyari vefat etti. İran'ın kuzeyindeki Mazenderan ilinin bir köyünde dünyaya gelen Nima Yuşic, çocukluk dönemini burada geçirdikten sonra Tahran'a geldi ve burada Fransızcayı öğrenmeye çalıştı. Nima Yuşic'in en ünlü eseri Efsane adlı eserdir.
*****
39 yıl önce bugün hicri şemsi 16 dey 1357'de, Golamrıza Ezhari'nin askeri hükümeti düştü ve Şapur Bahtiyar hükümeti Ezhari hükümetinin yerine geçti. Golamrıza Ezharinin askeri hükümetinin düşmesinin ardından Şapur Bahtiyar Pehlevi rejiminin başbakanı olarak ilan edildi ve hicri şemsi 16 dey 1357'de kendi kabinesini ilan etmesinin ardından resmen iktidara geçti. Bahtiyarın kabinesi İslami hareket tüm İran'a yayıldığı ve hiçbir gücün İslami hareketi sindirme kabiliyetine sahip olmadığı bir dönemde iktidara geçti. İmam Humeyni Bahtiyar hükümetinin iktidara geçmesi ardından İran milletine gönderdiği mesajda şunları belirttiler: 'Ben tüm İran milletine bildiriyorum ki saltanat rejimi yasa dışıdır ve meclis de illegaldir ve gasıp hükümet de yasa dışıdır'. İmamın bu mesajı üzerine Bahtiyar hükümeti 5 haftadan sonra düştü ve Pehlevi rejiminin ömrü ve 2500 yıllık şahlık düzeni sona erdi ve İslam inkılabı zafere ulaştı.
*****
837 yıl önce bugün, hicri kameri 18 rebiüssani 602'de İslam dünyasının önde gelen alimlerinden ve fakih Muhakkık Hilli Irak'ın Hille kentinde dünyaya geldi. Allame Hilli önde gelen fazıl bir fakih olup Şiir ve edebiyatta da üstün makama sahipti. Muhakkık Hilli ilk eğitimini tamamladıktan sonra ve kendi çağının alimleri nezdinde manevi yönden üstün makama ulaştıktan sonra o dönemin önde gelen fakihlerinden sayıldı. Hilli hicri kameri 676'da 74 yaşında vefat etti.
******
84 yıl önce bugün, hicri kameri 18 rebiüssani 1355'de Ayetullah Mirza Ali Şirazi 68 yaşında Irak'ın Necefi Eşref kentinde vefat etti. Fıkıh ve diğer İslami bilimleri kendi döneminin önde gelen hocalardan özellikle Ayetullah Feşareki İsfahani ve Ayetullah Mirza Muhammed Taki Şirazi'den öğrenen Ayetullah Şirazi 22 yaşında içtihat makamına yükseldi. Ayetullah Şirazi, fıkıh, usul, hikmet, tıp ve kelamın yanı sıra tarih, edebiyat ve bilim dallarında da üstün yeteneği vardı.
*****