Эрон бўйлаб саёҳат (36)
Ушбу дастурда биз сизни гўзал Қешм Геопаркининг бошқа қисмлари билан таништирамиз. биз билан бўлинг.
Ассалому алайкум дўстлар, шуни эсда тутингки, аввалги дастурда биз Қешм оролининг геопаркининг табиий мўъжизалари қисмлари билан танишган эдик. Сизни Қешм Геопаркининг бошқа қисмларига ташриф буюришга таклиф қиламиз.
Агар Бараке Халаф қишлоғидан 5 км кейин Қешмдан жанубий қирғоққа йўл олсак, олдимизда уяли тоғлар ва чўкиндиларга тўла катта майдон турибди. Бу ноёб геологик макон "Юлдузли водий" номи билан машҳур.
Юлдузли водий табиатнинг ноёб дурдоналаридан бири ва гўзал Қешм оролининг энг жозибали диққатга сазовор жойларидан биридир. Бу водийнинг жинслари кайнозой геологик даврига тегишли бўлиб, бундан икки миллион йил аввалга оид. Бу водий Яқин Шарқдаги ягона геопарк бўлган Қешм ороли геопаркининг бир қисми сифатида ЮНЕСКОда рўйхатга олинган. Ушбу ажойиб шакллар кучли шамоллар, ёмғирлар ва мавсумий ёмғирлар таъсирида ернинг эрозив реакциялари туфайли юз минглаб йиллар давомида шаклланганлиги айтилади.
Юлдузлар водийси аслида ер усти сувлари, мавсумий ёмғир ва бўронлар томонидан эрозияланган ҳудуддир. Шимолий қисмида ҳали ҳам кўпроқ ёки камроқ бузилмаган асл плато водий тубидан 7-15 метр баландликда жойлашган бўлиб, унинг материали бўшашган оҳакли цементли қумтош ва қазилма чиғаноқларга тўла. Вақтнинг ўтиши, бу ҳудуддан шамол ва бўронлар сизнинг устунларингизни, йўлакларингизни, тешикларингизни ичингизда қилади ва йўлакларингиздан ўтишингиз биланоқ бошингиз устида мовий осмон кўринади, агар шамол келса, ҳамма нарса тартибсиз муҳит яратиш учун якунланади.
Юлдузлар водийсида кўриш мумкин бўлган бошқа қисмларга учли конуслар, эрозияланган устунлар, камар ва пичоқлар ва чизиқли деворлар киради. Қатлам материалининг юмшоқлиги туфайли ҳар бир кучли ёғингарчиликдан кейин (бу камдан-кам ҳолларда бўлади) водийнинг кўринишида сезиларли ўзгаришлар бўлиши кутилмоқда. Устунлар ва юлдузлар водийсининг бурчакларида тор, тор ва баъзан кенг йўллар бўлиб, сайёҳни ўзига хос тартиб-қоидаси билан ҳайратга солади.
Бу ҳудуддаги тунлар жуда ажойиб ва ўйлантиради. Водийни сукунат ва осойишталик ўраб олади, юлдузлар ер юзини буюк байрам учун ёритгандай имкон қадар ерга яқинлашади ва бу ҳудудга кўзни қамаштирувчи ва ўзига хос қиёфа бахш этади.
"Чаҳкуҳ бўғози" Қешмнинг яна бир диққатга сазовор жойидир. Қешм шаҳрига 70 км қолганда ва Қешм оролининг шимолий қирғоғининг ғарбий қисмида Чаҳу Шарқи қишлоғи ёнида биз хаёлларга тўла дунёга кирадиган водий бор.
Чаҳкуҳ бўғози қояли тоғнинг қўйнида жойлашган бўлиб, унга қадам қўйиш биланоқ деворлари баланд кенг майдонга дуч келасиз. Аммо бу ҳолат узоққа чўзилмайди, водийнинг жанубига борсангиз, йўлнинг кенглиги қисқариб, шу қадар тор бўлиб қоладики, унинг устидаги осмонни кўриш қийин бўлади. Йўлнинг бундай торайиши ҳатто юришни қийинлаштириши мумкин, аммо сиз ўтириб, бир муддат дам олишингиз мумкин бўлган йўлакар мавжуд.
Водий номидан кўриниб турибдики, водийда ҳам кўп, лекин саёз қудуқлар, ёмғир сувини сақлаш ва йўналтириш учун Чаҳо қишлоғи томонидан қазилган қудуқлар бор, уларнинг ҳар бири қадимий.
Дўстлар, Яқин Шарқдаги биринчи ва энг катта тимсоҳлар боғи ҳам Қешм оролида жойлашганини билиш жуда яхши. Ёввойи табиатга қизиқувчи сайёҳлар учун ушбу ноёб ҳайвонларнинг ҳаёти ва хусусиятлари билан танишиш учун чиройли ва хавфсиз жой. Ушбу мажмуа Қешм Геопаркининг ҳамроҳи ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш тарафдори ҳисобланади. Ҳар йили сон-саноқсиз сайёҳлар Қешмга саёҳат қилиб, ушбу ноёб боғга ташриф буюришади.
Наз ороллари ҳам Қешмдаги энг орзу қилинган сайёҳлик жойларидан биридир; Сув сатҳи пасайганда Қешм билан тор йўл билан боғланган ороллар ва сайёҳлар уларга пиёда ва сув орқали етиб боришлари мумкин. Сув сатҳи кўтарилгач, ёқимли ороллар Қешмдан ажралиб туради. Уларнинг номланишининг сабаби ҳам шу туш алоқасидан келиб чиқади.
Одатда ҳар қандай минтақанинг сувенирларини сотиб олиш саёҳатнинг ёқимли хотираларидан биридир. Эроннинг аксарият жанубий шаҳарлари сифатли хурмолари билан машҳур. Қешмда сиз жуда яхши сифатли турли хил хурмоларни ҳам топишингиз ва уларни эсдалик сифатида олиб кетишингиз мумкин.
Қешмда маҳаллий ноннинг 20 дан ортиқ турлари: Рахне нони, қўл нони, хамирли нон, Балатаве нони ва крувасан нонлари пиширилади. Лекин энг машҳур Қешми нони, у ҳам яхши ёдгорлик саналади, бу "Тамуши нони". Бу нон ёғ билан товада қовурилади. Унга тухум ёки пишлоқ қуйилади. Албатта, Тамуши нонидаги асосий масала унинг "соуси" дир.
Сиз бунга ишонмаслигингиз мумкин, лекин одатда бу нон билан бирга бериладиган соуслар балиқ шарбати билан тайёрланади. Маҳиава соуси ёки сув тереси - балиқ шарбати, хантал, кориандер, туз ва арпабодиёндан тайёрланган соус. Шунингдек, уларда сураг деб аталадиган бошқа соус ҳам бор, у хашин, атиргул, апелсин қобиғи, сув ва туз деб аталадиган балиқ турининг комбинациясидан тайёрланади. Бу нонлар ердан осмонгача сиз татиб кўрган нонлардан фарқ қилади. Умид қиламизки, сиз ушбу гўзал оролга саёҳат қилиб, унинг ажойиб табиатига ташриф буюрганингизда, ушбу оролнинг ноёб нематларини ҳам татиб кўрасиз.
