Эрон бўйлаб саёҳат (37)
Ассалому алайкум дўстлар, Ҳормозгон вилоятига саёҳатимиз ва ушбу вилоятнинг гўзал оролларини зиёрат қилишда давом этар эканмиз, Форс кўрфазининг гавҳари деб аталган Киш оролига ташриф буюрдик.
Киш маржон ороли Форс кўрфазининг энг жозибали оролларидан бири бўлиб, сокин пляжлари, маржон қумлари, тиниқ суви ва ранг-баранг ва безакли балиқлари билан тиниқ денгизи билан гўзал, яшил ва бетакрор табиатга эга. Туристик ва диққатга сазовор жойлар, сув спортлари, шўнғин марказлари, савдо марказлари, халқаро бозорлар, турли қулайликлар ва беш юлдузли меҳмонхоналар, мотеллар ва замонавий виллалар каби турар жой Кишнинг диққатга сазовор жойларидан биридир. Сайёҳлик диққатга сазовор жойлари ва гўзал жойлар ва Ҳормоз денгизининг гўзал манзаралари туфайли Эрон жанубидаги энг муҳим сайёҳлик маскани Киш ороли Туризм ташкилоти томонидан Жануби-Ғарбий Осиёдаги тўртинчи сайёҳлик йўналиши сифатида эълон қилинган ва ҳар йили икки миллионга яқин Эрон ва чет эллик сайёҳлар бу ерга ташриф буюришади.
Барча чет эл фуқаролари учун кириш визасини олишнинг ҳожати йўқлиги хорижлик сайёҳларнинг киришининг сабабларидан биридир.Сизни ушбу гўзал орол ҳақида кўпроқ билишга таклиф қиламиз.
Ўтмишда “Қаис” деб аталган Киш оролининг майдони тахминан 90 квадрат километр бўлиб, овал шаклда бўлиб, денгиз орқали Бандар Аббосгача бўлган масофа 300 километр, Қешм ороли эса 225 километрни ташкил қилади. Аҳамонийлар даврида Киш ороли энг муҳим марварид балиқ овлаш марказига айланган ва бутун дунёдан йирик савдогарлар бу оролга савдо қилиш учун келиб-кетган. Бир вақтлар орол шунчалик муҳим бўлганки, Форс кўрфази ҳукмдори у ерда жойлашди.
16-асрда португаллар Осиё ва Яқин Шарқ бозорларида ҳукмронлик қилиш учун Ҳинд океанига ҳарбий кемаларини олиб келиб, Сафавийлар давригача Киш оролида жойлашдилар. Ниҳоят, Киш ороли Шоҳ Аббос Сафавий томонидан бегоналар ҳукмронлигидан озод қилинди.
Киш оролининг стратегик ва муҳим жойлашуви туфайли 1970 йил мутахассислар томонидан тасдиқланганидан кейин халқаро туристик-тижорат ҳудуди сифатида қаралди.
Ислом инқилоби ғалабасидан олдин бу оролни ривожлантириш учун қурилиш ишлари олиб борилган, аммо инқилоб даврида бу ишлар тўхтатилган. Инқилоб ғалабасидан сўнг ва Киш эркин зонаси ташкилотининг ташкил этилиши билан оролни ривожлантириш бўйича фаолият қайта бошланди. Кишнинг эркин зона сифатида танланиши ва инвесторларнинг 15 йиллик божхона имтиёзларидан ва эркин зоналарни тартибга солувчи бошқа қонунлардан, жумладан, чет эл фуқароларининг визасиз кириши мумкинлиги оролни иқтисодий фаолият учун жозибадор ҳудудга айлантирди. 1992 йилда Киш эркин зонаси ташкилотининг ташкил этилиши билан бу орол қайта тикланди ва Кишнинг жадал ривожланиш даври бошланди.
Кишнинг диққатга сазовор жойларининг аксарияти табиат йиллар давомида яратган ва инсон қўли билан ўзгартирилган мўъжизалардир. Кишнинг мўъжизаларидан бири унинг чиндан ҳам гўзал пляжлари. Кишнинг қумли соҳилидаги ер маржондан ясалган ва қуёшда кумуш рангга эга. Дунёда ягона бўлган ҳодиса, Кишнинг тиниқ мовий денгизидир. Сувнинг шаффофлиги ва тиниқлиги туфайли денгиз туби бир неча метр чуқурликда кўринади ва табиий аквариум ҳисобланади.
Экологлар бу хусусиятни орол атрофида маржонларнинг мавжудлиги билан изоҳлайдилар ва маржонлар табиий равишда сувни тозалайди ва орол қирғоқларини шаффоф ва гўзал қилади, деб ҳисоблашади. Киш ўзининг катталиги бўйича энг кенг пляжлардан бирига эга ва Киш пляжлари ҳудудида фойдаланиш мумкин бўлган дунёда кам пляжлар мавжуд ва саёҳатчилар тинч ва машҳур пляжлар оломонидан узоқда дам олишлари мумкин.
Кўчалар ва булварлар Киш ҳам чиройли тарзда яратилган бўлиб, ўзининг манзарали кафтлари ва ранг-баранг гуллари билан бу оролга ўзгача кўрк бағишлаган.
Киш Форс кўрфазидаги энг яшил ороллардан бири эканлигини билиш жуда яхши. Охирги йигирма йил ичида оролда ўн минг гектардан ортиқ майдон ўрмон билан қопланган. Кишнинг асосий дарахт турларига Лор, Кенар, Форс ва Покистон қовунлари, Акасия, Крит, Эвкалипт ва Палма киради. Оролнинг маҳаллий дарахтлари табиий бойликлар каби жозибали ва гўзалдир. "Лор дарахти" ёки маъбаддаги анжир оролдаги энг машҳур дарахтдир. Ушбу турдаги дарахт Эроннинг жанубий вилоятларида ўсади. Дафна дарахтининг қари пўстлоғи ва асосий танасидан осилиб турган барглари ва илдизлари уни бошқа дарахт турларидан ажратиб туради. Бу дарахтларнинг илдизлари ерда соябондек ўсади ва бир неча юз йил яшаши мумкин. Оролнинг қуруқлик муҳити ёпилганлиги сабабли чекланган биологик жамиятга эга, аммо оролда сутемизувчиларнинг турлари мавжуд бўлиб, улардан энг муҳими форс кийиклари.Улар яхши вақт ўтказишади. Киш ороли атрофидаги сувларда турли хил ейиладиган балиқлар ва чиройли ва ранг-баранг манзарали балиқлар, маржонлар, устритсалар, делфинлар, тошбақалар ва бошқалар учрайди.
Азизлар, Киш ноёб табиий мўъжизалари билан бир қаторда сайёҳлар Кишнинг тарихий обидаларига ҳам эътибор берашади. Киш оролининг туристик диққатга сазовор жойлари ҳақида кўпроқ маълумот олиш учун сизни кейинги дастуримизга қўшилишга таклиф қиламиз.
