Ümumi maraqlarımız marşrutlar arasında rəqabətdə deyil, onların əlaqələndirilməsindədir

İran Prezidenti Məsud Pezeşkian MDB sammitində çıxışı zamanı regionda davamlı sülh və sabitliyin təmin olunması, iqtisadi və nəqliyyat əlaqələrinin gücləndirilməsi, eləcə də xarici təzyiqlərin aradan qaldırılmasının vacibliyini vurğulayıb. O bildirib ki, İran Mərkəzi Asiyanı və Avrasiyanı açıq dənizlərə birləşdirən təbii tranzit marşrutu olmaqla yanaşı, regional əməkdaşlığın inkişafında mühüm rol oynaya bilər.

İran İslam Respublikasının Prezidenti Məsud Pezeşkian Müstəqil Dövlətlər Birliyinin (MDB) sammitində çıxışı zamanı vurğulayıb ki, regionumuzun müharibələrə, böhranlara, xarici təzyiqlərə, iqtisadi və kommunikasiya marşrutlarında yaranan fasilələrə qarşı dayanıqlılığa hər zamankından daha çox ehtiyacı var. O bildirib ki, bu istiqamətdə uğur qazanmaq, hər şeydən əvvəl, regionun potensiallarını bir-biri ilə əlaqələndirməyi tələb edir.

Pezeşkian qeyd edib ki, ümumi maraqlarımız marşrutlar arasında rəqabətdə deyil, onların bir-biri ilə əlaqələndirilməsindədir. O, vurğulayıb: “Mərkəzi Asiya üçün İran İslam Respublikası sadəcə tərəfdaş deyil, həm də Mərkəzi Asiyanı və Avrasiyanı açıq dənizlərə birləşdirən təbii tranzit marşrutudur. İranın Fars körfəzi və Oman dənizindəki cənub limanları, xüsusilə Çabahar limanı, bu regionu Cənubi Asiya, Afrika və daha sonra Avropa ilə birləşdirə bilər”.

Dünya və regionumuz son illərdə qarşılıqlı əlaqəli böhranlarla üzləşib və bu böhranların təsirləri artıq ayrı-ayrı ölkələrin sərhədləri daxilində qalmır. Rusiya-Ukrayna müharibəsi ətrafında baş verən hadisələr öz regionlararası təsirləri ilə təhlükəsizliyə, ticarətə, nəqliyyata, xüsusilə də enerji təchizatına və enerji bazarlarına təsir göstərib. Bu hadisə və oxşar böhranlar sübut edib ki, regionun bir hissəsində yaranan pozuntu qısa müddətdə digər hissələrdə iqtisadi, sosial və hətta siyasi təzyiqlərə səbəb ola bilər.

İran da ötən bir il ərzində iki dəfə ABŞ və İsrailin hərbi hücumlarına məruz qalıb. Bu açıq və qanunsuz təcavüzlər təkcə ölkəmin əhalisinə və mülki infrastrukturuna zərər vurmayıb, həm də regionda və dünyada çox sayda insana təsir göstərib.

Bu hadisələr bir həqiqəti əvvəlkindən daha aydın şəkildə ortaya qoyub: regional təhlükəsizlik və sabitlik bölünməz anlayışlardır. Regionun bir hissəsi üçün təhlükəsizlik və inkişaf istəyib, digər hissəsində isə eyni zamanda təhlükəsizliyi pozmaq, iqtisadi təzyiqlər yaratmaq və qeyri-sabitliyi dərinləşdirmək mümkün deyil.

İran İslam Respublikası davamlı sülh və sabitliyin təmin olunması üçün həmişə dialoqa və diplomatik həll yollarına üstünlük verib. Lakin dialoq yalnız qarşılıqlı hörmətə, qarşılıqlı öhdəliklərə, təzyiq və təhdidlərin aradan qaldırılmasına əsaslandığı halda məna kəsb edir və uğurlu ola bilər.

Güc kölgəsində aparılan danışıqlar əslində danışıqlar deyil, diktə və məcburetmədir.

Eyni zamanda, son illərin təcrübəsi göstərib ki, ticarətdən, bankçılıqdan, texnologiyadan, enerjidən və beynəlxalq maliyyə sistemindən ölkələrə qarşı təzyiq vasitəsi kimi istifadə edilməsi yalnız ikitərəfli məsələ deyil. Bu cür yanaşma bütün regionun və dünyanın iqtisadi təhlükəsizliyinə və inkişafına təsir göstərir.

İrana qarşı təzyiq və sanksiyalar təkcə ölkəmizin iqtisadi imkanlarını məhdudlaşdırmır, həm də ticarətə, nəqliyyat əlaqələrinə, enerji təhlükəsizliyinə və regional nizama zərər vurur.