زنگ خطر ترویج وهابیت در افغانستان به صدا در امد
مصاحبه با آقای دکتر لطیف نظری استاد دانشگاه و تحلیلگر مسائل خاورمیانه
سوال:دیدگاه شما درباره نقش عربستان سعودی و دیگر کشورهای حوزه خلیج فارس در گسترش و پرورش گروههای تروریستی چیست؟
جواب:بنظر بنده عربستان سعودی هم از نظر ایدئولوژیک گسترش دهنده گروههای تروریستی تکفیری می باشد و هم از نظر لوژوستیک و بنیادهای مالی به تقویت تروریزم تکفیری در منطقه دست زده است.بنابراین در حال حاضر نه تنها در افغانستان بلکه در کشورهای خاورمیانه و در کل جهان عربستان بعنوان حامی اصلی گروههای تروریستی شناخته شده است.حتی آمریکا عملکرد عربستان سعودی را شرم آور و ننگین ارزیابی کرده است و روزی نیست که رسانه های آمریکایی بخصوص نیویورک تایمز و واشنگتن پست از رفتار عربستان سعودی انتقاد نکنند.همین مسئله باعث شده که ما امروزه تکانه هایی را در سامانه روابط سیاسی آمریکا و عربستان شاهد باشیم.علیرغم اینکه هر دو کشور در کلیات تحولات منطقه نگرش یکسان دارند اما در مسائل خاورمیانه و در مسائل آسیای میانه بین شان اختلاف نظرهایی بوجود آمده که علت اصلی آن حمایت عربستان از گروههای تروریستی و رو شدن دست مقامات ریاض در حادثه یازده سپتامبر میباشد.
در حمایت عربستان از گروههای تروریستی هیچگونه شک و تردیدی وجود ندارد،هم شواهد و اسناد متقّن حقوقی در این ارتباط وجود دارد و هم از نظر سیاسی امروزه عربستان سعودی بعنوان بدنام ترین کشور در سطح منطقه و جهان مطرح شده است و این جایگاه منطقه ای عربستان را هم با چالش محوری روبرو ساخته است.بنظر بنده این مسئله در حال تبدیل شدن به یک بحران برای عربستان است و در نهایت احتمال اینکه عربستان بعنوان یک کشور منزوی در صحنه بین المللی تبدیل شود وجود دارد.
س:انگیزه هایی عربستان سعودی برای ترویج وهابیت و افراطی گرایی و همچنین حمایت از تروریسم در منطقه و جهان چیست؟
ج:عربستان از جمله کشورهاییست که از یکطرف داعیه رهبری جهان عرب را مطرح میکند و از طرف دیگر میخواهد نقش گسترده ای را در جهان اسلام داشته باشد اما از آنجایی که ظرفیت وتوانایی این رهبری نه به لحاظ فکری و نه به لحاظ سیاستهای ساختاری در عربستان وجود ندارد در تحقق هدف خود موفق نبوده است.عربستان از پشت به جامعه مسلمانان خنجر میزند و با رژیم اشغالگر رابطه برقرار میکند و بحث سازش را مطرح میکند،این کشور هیچگاه از مقاومت اسلامی مردم فلسطین در برابر اشغالگران حمایت نکرده است .سعودی ها از طریق حمایت از گروههای سلفی و گروههای ارتجاعی و تروریستی تلاش میکند که جایگاه خود را در جهان اسلام تقویت کند و به خیال خام خود یعنی رهبری جهان اسلام دست پیدا کند.عربستان در حوزه سیاستهای خارجی امروزه شکستهایی را متحل شده است مانند شکست عربستان در عراق،سوریه، یمن و لبنان . بنابراین عربستان با توجه به این شکستها بگونه ای سیاست انتقام را در پیش گرفته است تا بتواند از ملتهای مسلمان و عرب منطقه انتقام بگیرد و بهترین ابزار برای سیاست خارجه عربستان گروههای تروریستی و افراطی میباشد.
اخیراً جای پای عربستان سعودی در غرب افغانستان نیز مشاهده شده و اگر حکومت افغانستان در این راستا تلاش نکند احتمال اینکه عربستان با تقویت گروههای افراطی و تروریستی نفاق مذهبی را در غرب افغانستان بخصوص در هرات بوجود بیاورد بسیار زیاد است.
س:بنظر شما نقش مردم و دولتمردان افغانستان در مهار خطر کلی ترویج وهابیت و افراط گرایی در افغانستان توسط سعودی ها چیست؟
ج:خوشبختانه طی یک و نیم دهه گذشته عربستان علیرغم تلاش هایش نتوانست نقش قابل توجهی در افغانستان بازی کند چون شعور و آگاهی مردم افغانستان هنوز به یاد دارد که عربستان سعودی از جمله حامیان اصلی گروههای افراطی در دوره طالبان بود.
سعودی ها در حال حاضر در تلاش هستند تا افغانستان را هم مثل کشورهای عرب و پاکستان بی ثبات بسازند اما تاکنون نتوانستند به این هدف خود دست پیدا کنند.اما باید بدانیم که این خطر روز به روز درحال افزایش است و دولت و مردم افغانستان وظیفه دارند به منظور جلوگیری از فتنه ای که عربستان در منطقه ازجمله افغانستان دنبال میکند استراتژی مقابله توانمند با تروریزم را روی کار بگیرد.البته نقص هایی هم در شیوه مبارزه دولت افغانستان با تروریستها وجود دارد.نیروهای امنیتی افغانستان در ارتباط با نوع افراط گرایی ای که به تازگی در افغانستان بصورت آرام و خفته در حال ترویج است مقابله قانونمندی را از خود نشان نداده و این میتواند بی اعتمادی مردم افغانستان به حکومت را افزایش دهد،نمونه این موضوع را در هرات شاهد هستیم که علمای اهل تشیع مورد ترور قرار میگیرند و یا به بهانه های واهی دستگیر میشوند. بنابراین این نشانگر اینست که همزمان با ورود شیوخ عربستانی و قطری در غرب کشور به بهانه شکار یک سیاست آرام و خاموش برای ایجاد فتنه مذهبی در غرب کشور بخصوص در شهر هرات در حال گسترش است.این یک خطر بسیار جدی برای افغانستان است،امیدواریم که مردم و نیروهای امنیتی افغانستان این خطر را جدی بگیرند و این را بعنوان یک هشدار تلقی کنند و تلاش کنند که با عناصر مشکوکی که از گروههای تروریستی و افراطی حمایت میکنند مقابله کنند تا از این طریق افغانستان هم مانند کشورهای دیگر از جمله پاکستان در دام گروههای افراطی و تروریستی نیفتد.