گام‌های هدفمند ایران در مسیر توسعه صنعت فضایی و ماهواره‌ای

پارس‌تودی- سه ماهواره بومی «پایا»، «ظفر ۲» و نمونه دوم «کوثر» ایران، با استفاده از ماهواره‌بر سایوز از پایگاه فضایی وستوچنی روسیه به فضا پرتاب می‌شوند.

با حضور «سید ستار هاشمی» وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات جمهوری اسلامی ایران، سه ماهواره بومی «پایا»، «ظفر ۲» و نمونه دوم «کوثر»، امروز ( یکشنبه) با استفاده از ماهواره‌بر سایوز از پایگاه فضایی وستوچنی روسیه به فضا پرتاب می‌شوند.

پرتاب این سه ماهواره بومی که در مدار نزدیک زمین و در ارتفاع حدود ۵۰۰ کیلومتری انجام می‌شود، یکی از مهم‌ترین رویداد‌های فضایی کشور در سال جاری به شمار می‌رود و امکان بهره‌برداری هم‌زمان از چند ماهواره بومی را در حوزه‌های متنوع خدماتی، زیرساختی و مدیریتی فراهم می‌کند.

ماهواره «پایا» که با نام «طلوع ۳» نیز شناخته می‌شود، با مشارکت صنایع الکترونیک ایران طراحی و ساخته شده که در رده ماهواره‌های سنجش از دور قرار دارد و با وزنی در حدود ۱۵۰ کیلوگرم، از جمله پیشرفته‌ترین ماهواره‌های تصویربرداری ساخت داخل محسوب می‌شود. این ماهواره قابلیت تصویربرداری با دقت حدود ۵ متر در حالت تک‌طیفی و ۱۰ متر در حالت رنگی را دارد و برای کاربرد‌هایی همچون مدیریت منابع آب، کشاورزی، پایش محیط‌زیست، نقشه‌برداری و رصد مخاطرات طبیعی طراحی شده است.

ماهواره «ظفر ۲» نیز نسخه تکامل‌یافته ماهواره ظفر است که با مشارکت دانشگاه علم و صنعت ایران طراحی و ساخته شده و در کلاس وزنی حدود ۱۰۰ تا ۱۳۵ کیلوگرم قرار دارد. این ماهواره با بهره‌گیری از زیرسامانه‌ها و محموله‌های ارتقایافته، مأموریت‌هایی در حوزه سنجش از دور و جمع‌آوری داده‌های کاربردی برای پایش منابع طبیعی و مدیریت سرزمین را دنبال می‌کند.

نسخه دوم ماهواره «کوثر» نیز به‌عنوان ادامه نسل‌های پیشین این خانواده ماهواره‌ای، با هدف جمع‌آوری داده‌های عملیاتی، پایش اراضی کشاورزی و پشتیبانی از کاربرد‌های مرتبط با اینترنت اشیا توسعه یافته است. این ماهواره نقش مکملی در منظومه ماهواره‌های داده‌محور کشور ایفا می‌کند.

ایران طی دو دهه اخیر توانسته با طراحی و پرتاب ماهواره‌های بومی، توسعه فناوری‌های فضایی و همکاری‌های بین‌المللی، جایگاه خود را در صنعت فضایی تثبیت کند. مهم‌ترین موفقیت‌ها شامل ساخت ماهواره‌های سنجش از دور، مخابراتی و تحقیقاتی، پرتاب‌های موفق به مدار زمین، و ایجاد زیرساخت‌های ملی برای بهره‌برداری از داده‌های فضایی است.

پرتاب هم‌زمان این سه ماهواره بومی، نشان‌دهنده حرکت هدفمند برنامه فضایی ایران به سمت توسعه کاربرد‌های عملی فناوری فضایی در حوزه‌های اقتصادی، زیست‌محیطی و مدیریتی است. داده‌های حاصل از این مأموریت‌ها می‌تواند به بهبود فرآیند تصمیم‌سازی، افزایش دقت پایش و ارتقای بهره‌وری در بخش‌های مختلف کمک کند. پس از استقرار ماهواره‌ها در مدار زمین و آغاز بهره‌برداری عملیاتی، اطلاعات تکمیلی درباره عملکرد و نتایج این مأموریت‌ها اعلام خواهد شد. 

موفقیت‌های ایران در صنعت هوافضا و ماهواره‌ها اهمیت راهبردی، علمی، اقتصادی و زیست‌محیطی دارند. این دستاوردها نه‌تنها نماد استقلال علمی و فناوری کشور هستند، بلکه ابزار قدرتمندی برای مدیریت منابع، توسعه اقتصادی، ارتقای امنیت ملی و حضور در رقابت‌های جهانی محسوب می‌شوند.

دستیابی به فناوری پرتاب و ساخت ماهواره ایران را در جمع معدود کشورهای دارای چرخه کامل فضایی قرار داده است. این توانمندی به کشور امکان می‌دهد داده‌های حساس را بدون وابستگی به منابع خارجی جمع‌آوری کند. در شرایط تحریم، استقلال در حوزه فضایی به معنای کاهش آسیب‌پذیری و افزایش قدرت بازدارندگی است.

ایران با پرتاب‌های موفق و توسعه ماهواره‌های بومی، توانسته پیوندی میان استقلال علمی، توسعه اقتصادی و مدیریت هوشمند منابع ایجاد کند. این موفقیت‌ها نه‌تنها نماد پیشرفت فناورانه هستند، بلکه می‌توانند به ارتقای کیفیت زندگی، افزایش بهره‌وری و تقویت جایگاه کشور در عرصه بین‌المللی منجر شوند. صنعت فضایی ایران از یک پروژه نمادین به یک ابزار راهبردی برای توسعه پایدار و آینده‌نگری ملی تبدیل شده است.

esh