هشدار درباره پیامدهای تهدیدهای آمریکا علیه برنامه هستهای صلحآمیز ایران
-
دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا و بنیامین نتانیاهو نخست وزیر رژیم صهیونیستی
پارس تودی- تهران درباره پیامدهای تهدیدهای اخیر آمریکا علیه برنامه صلحآمیز هستهای ایران هشدار داد.
به گزارش پارس تودی، نمایندگی دائم جمهوری اسلامی ایران نزد سازمانهای بینالمللی در وین در واکنش به تهدیدهای اخیر آمریکا علیه برنامه هستهای صلحآمیز ایران، با ارسال نامهای به «رافائل گروسی» مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی نسبت به پیامدهای خطرناک عادیسازی این تهدیدها برای اعتبار آژانس و رژیم جهانی منع اشاعه هشدار داد.
نمایندگی دائم جمهوری اسلامی ایران نزد سازمانهای بینالمللی در وین چهارشنبه شب با انتشار پیامی در شبکه ایکس هشدار داد: عادیسازی چنین تهدیدهایی اعتبار آژانس بینالمللی انرژی اتمی را به خطر میاندازد و اعتماد بینالمللی شکلگرفته بر پایه فعالیتهای راستیآزمایی آن را تضعیف میکند.
این پیام میافزاید: چنین اقدامات بیملاحظهای باید محکوم شود و عاملان آن بهطور کامل پاسخگو شناخته شوند.
این پیام در حالی منتشر میشود که دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا روز دوشنبه ۲۹ دسامبر پس از دیدار با بنیامین نتانیاهو نخستوزیر رژیم صهیونیستی، لفاظیها و تهدیدهای گذشته علیه جمهوری اسلامی ایران را تکرار کرد. ترامپ در ادعایی علیه ایران عنوان کرد: «شنیدهام که ایران در تلاش است تا (قابلیتهای هستهای) خود را بازسازی کند و اگر این کار را انجام دهد، ما آن را نابود خواهیم کرد. البته امیدوارم این اتفاق رخ ندهد.» ترامپ در پاسخ به اینکه آیا به نتانیاهو اجازه میدهد دوباره به ایران حمله کند، گفت: «برای موشکهای بالستیک، بله. برای سلاح هستهای، سریع!»
سید عباس عراقچی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، تهدیدهای رئیسجمهور آمریکا را نقض فاحش حقوق بینالملل و منشور ملل متحد توصیف کرد و خواستار محکومیت صریح و قاطع این اظهارات تحریکآمیز از سوی همگان شد. وی با تأکید بر حق ذاتی و غیرقابلانکار جمهوری اسلامی ایران برای دفاع مشروع مطابق با ماده ۵۱ منشور ملل متحد، تصریح کرد که جمهوری اسلامی ایران در پاسخ قاطع و پشیمانکننده به هرگونه تعرضی تردید نخواهد کرد.
وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران نیز در مکاتبهای جداگانه، مراتب اعتراض شدید ایران به اظهارات تحریکآمیز و تهدیدهای غیرقانونی رئیسجمهور آمریکا را به دبیرکل سازمان ملل و رئیس شورای امنیت ملل متحد منعکس کرده است.
به نظر میرسد که تهدیدهای مکرر ایالات متحده علیه برنامه صلحآمیز هستهای ایران، فراتر از یک نزاع سیاسی یا امنیتی دوجانبه است و پیامدهایی عمیق برای اعتبار نهادهای بینالمللی و رژیم جهانی عدم اشاعه دارد. این تهدیدها نهتنها فضای اعتماد میان کشورها را تضعیف میکند، بلکه بهتدریج روندی خطرناک از عادیسازی فشارهای سیاسی بر فعالیتهای مشروع و قانونی هستهای ایجاد مینماید. چنین روندی میتواند بنیانهای حقوقی و اخلاقی نظام بینالملل را متزلزل سازد.
برنامه هستهای ایران بر اساس پیمان منع اشاعه سلاحهای هستهای (NPT) و تحت نظارت آژانس بینالمللی انرژی اتمی پیش میرود. ایران بارها اعلام کرده است که هدف آن بهرهبرداری صلحآمیز از انرژی هستهای در حوزههایی چون تولید برق، پزشکی و کشاورزی است. با این حال، تهدیدهای آمریکا و برخی متحدانش، این فعالیتها را بهعنوان خطری بالقوه معرفی میکنند و با استفاده از ابزارهای سیاسی و اقتصادی، تلاش دارند مسیر توسعه علمی و فناوری ایران را محدود سازند. این رویکرد، اصل بنیادین حق کشورها برای استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای را زیر سؤال میبرد.
مسلماً تداوم تهدیدات آمریکا علیه برنامه هستهای صلحآمیز ایران پیامدهای جدی به همراه خواهد داشت:
پیامد نخست این تهدیدها، تضعیف اعتبار آژانس بینالمللی انرژی اتمی است. آژانس نهادی فنی و تخصصی است که وظیفه دارد بر اساس معیارهای علمی و حقوقی، فعالیتهای هستهای کشورها را ارزیابی کند. هنگامی که تصمیمات و گزارشهای آژانس تحت فشار سیاسی قدرتهای بزرگ قرار گیرد، اعتماد جهانی به بیطرفی و استقلال این نهاد کاهش مییابد. اگر کشورها احساس کنند که ارزیابیهای آژانس نه بر مبنای واقعیتهای فنی، بلکه بر اساس ملاحظات سیاسی تنظیم میشود، همکاری با این نهاد و پایبندی به مقررات آن تضعیف خواهد شد. متأسفانه واکنش انفعالی رافائل گروسی مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در قبال حمله به تأسیسات هستهای ایران در جریان جنگ ۱۲ روزه از سوی اسرائیل و آمریکا موجب گستاخی بیشتر ترامپ و تهدیدهای اخیر او علیه برنامه هستهای صلحآمیز ایران شده است.
پیامد دوم، ضربه به رژیم جهانی عدم اشاعه است. این رژیم بر پایه تعهدات متقابل بنا شده است: کشورها از دستیابی به سلاح هستهای خودداری میکنند و در مقابل، حق استفاده صلحآمیز از فناوری هستهای برای آنان تضمین میشود. تهدیدهای آمریکا علیه ایران، این توازن را برهم میزند. اگر کشوری که به تعهدات خود پایبند است، همچنان با فشار و تهدید مواجه شود، دیگر کشورها نیز انگیزهای برای پایبندی به تعهدات نخواهند داشت. در نتیجه، خطر گسترش بیاعتمادی و حتی گرایش برخی کشورها به مسیرهای غیرشفاف و مخفیانه افزایش مییابد.
پیامد سوم، عادیسازی استفاده از تهدید بهعنوان ابزار سیاست خارجی است. هنگامی که تهدید علیه فعالیتهای قانونی یک کشور به امری معمول بدل شود، این رویه میتواند به سایر حوزهها نیز سرایت کند. کشورها ممکن است در آینده برای محدود کردن دستاوردهای علمی یا اقتصادی رقبای خود، به تهدید و فشار متوسل شوند. چنین روندی نهتنها امنیت بینالمللی را به خطر میاندازد، بلکه فضای همکاری علمی و فناوری جهانی را نیز مسموم میسازد.
در نهایت، باید تأکید کرد که استمرار این تهدیدها، بهجای تقویت امنیت جهانی، آن را شکنندهتر میکند. راهحل واقعی در پایبندی به اصول حقوق بینالملل، احترام به حق کشورها برای استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای و تقویت نقش بیطرفانه آژانس نهفته است. تنها از طریق گفتوگو، اعتمادسازی و همکاری چندجانبه میتوان رژیم عدم اشاعه را حفظ کرد و از فروپاشی اعتبار نهادهای بینالمللی جلوگیری نمود. تهدید و فشار، نهتنها ایران بلکه کل رژیم جهانی منع اشاعه را در معرض بیثباتی قرار میدهد و آیندهای پرمخاطره برای امنیت جهانی رقم خواهد زد.
srm