چرا ایران بر حق غنی سازی صلح‌آمیز خود اصرار دارد ؟

پارس‌تودی – ایران اعلام کرد که هرگز از حق غنی‌سازی صلح‌آمیز صرف‌نظر نخواهد کرد.

به گزارش پارس‌تودی ، علی بحرینی سفیر و نماینده دائم جمهوری اسلامی ایران نزد دفتر سازمان ملل متحد در ژنو روز سه‌شنبه ۲۰ژانویه در نشست کنفرانس خلع سلاح تصریح کرد که تهران هرگز از حق غنی‌سازی صلح‌آمیز خود صرف‌نظر نخواهد کرد.

او با محکوم کردن حملات اخیر آمریکا و رژیم اسرائیل به تأسیسات هسته‌ای ایران، این اقدامات را نقض آشکار منشور ملل متحد، حقوق بین‌الملل و ضربه‌ای جدی به رژیم عدم اشاعه هسته‌ای (ان‌پی‌تی) برشمرد.

بحرینی با اشاره به تحولات سال ۲۰۲۵، حمله ۱۳ ژوئن رژیم اسرائیل به تمامیت ارضی و استقلال سیاسی جمهوری اسلامی ایران را «غیرقانونی، از پیش طراحی‌شده و ناقض قواعد آمره حقوق بین‌الملل» توصیف کرد و افزود: «در ادامه این تجاوز، ایالات متحده در ۲۲ ژوئن و در هماهنگی با رژیمی غیرعضو معاهده ان‌پی‌تی، تأسیسات هسته‌ای تحت پادمان ایران در فردو، نطنز و اصفهان را هدف قرار داد که این اقدام، تهدیدی جدی علیه صلح و امنیت بین‌المللی و رژیم عدم اشاعه (ان‌پی‌تی) به شمار می‌رود.»

نماینده ایران تأکید کرد: «جمهوری اسلامی ایران در چارچوب منشور ملل متحد به هرگونه اقدام تجاوزکارانه پاسخ خواهد داد و غنی‌سازی اورانیوم برای مقاصد صلح‌آمیز، حقی مسلم و غیرقابل انکار برای ایران به‌عنوان عضو معاهده NPT است که هرگز از آن عدول نخواهد کرد.»وی در عین حال تصریح کرد که ایران همواره آماده مذاکرات واقعی، بدون پیش‌شرط و مبتنی بر احترام متقابل بوده است.

اصرار ایران بر حق غنی‌سازی صلح‌آمیز ریشه در مجموعه‌ای از اصول حقوقی، نیازهای راهبردی، تجربه‌های تاریخی و ملاحظات امنیتی دارد. این موضوع نه یک مطالبه مقطعی، بلکه بخشی از هویت حقوقی و سیاسی ایران در عرصه بین‌المللی است. در مقابل، کشورهای غربی با طرح ادعاهایی درباره احتمال انحراف برنامه هسته‌ای ایران به سمت اهداف نظامی، تلاش کرده‌اند این حق را محدود کنند؛ ادعاهایی که از منظر حقوق بین‌الملل و واقعیات فنی قابل دفاع نیست.

یکی از دلایل اصرار ایران، حق قانونی و مسلم کشورها طبق معاهده منع گسترش تسلیحات هسته ای (NPT ) است. این معاهده به‌صراحت اعلام می‌کند که همه اعضا حق دارند چرخه کامل سوخت هسته‌ای، از جمله غنی‌سازی اورانیوم، را برای اهداف صلح‌آمیز در اختیار داشته باشند. ایران به‌عنوان عضو NPT نه‌تنها از این حق برخوردار است، بلکه سال‌ها تحت نظارت شدید آژانس بین‌المللی انرژی اتمی فعالیت کرده و بارها اعلام شده که هیچ انحرافی در برنامه هسته‌ای ایران مشاهده نشده است. بنابراین، مخالفت با غنی‌سازی ایران در واقع نقض صریح حقوق یک عضو معاهده است.

دلیل دیگر نیاز واقعی ایران به انرژی و تنوع‌بخشی به منابع انرژی است. ایران با جمعیت بالا و مصرف رو به رشد انرژی، نمی‌تواند صرفاً بر منابع فسیلی تکیه کند. انرژی هسته‌ای یکی از پایدارترین و اقتصادی‌ترین گزینه‌ها برای آینده است. علاوه بر این، ایران با تحریم‌های گسترده مواجه بوده و نمی‌تواند برای تأمین سوخت نیروگاه‌های خود به کشورهای خارجی اعتماد کند. تجربه قطع همکاری هسته ای کشورهای صاحب فن آوری هسته ای با برخی کشورها یا فشارهای سیاسی غرب نشان داده که وابستگی در حوزه انرژی می‌تواند به ابزار فشار تبدیل شود. بنابراین، تولید سوخت در داخل یک ضرورت راهبردی است.

دلیل دیگر ، مسأله استقلال علمی و فناوری است. ایران طی دهه‌ها تلاش، هزینه و فشار، توانسته به فناوری بومی غنی‌سازی دست یابد. عقب‌نشینی از این دستاورد به معنای پذیرش وابستگی دائمی و عقب‌ماندگی علمی است. کشورهای غربی نیز به‌خوبی می‌دانند که غنی‌سازی نماد استقلال فناورانه ایران است و به همین دلیل تلاش می‌کنند آن را محدود کنند.

در مقابل، غرب بهانه‌هایی را برای مخالفت با غنی‌سازی مطرح می‌کند. مهم‌ترین ادعا، احتمال انحراف برنامه هسته‌ای ایران به سمت تولید سلاح اتمی است. این ادعا در حالی مطرح می‌شود که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در ده‌ها گزارش رسمی تأکید کرده که هیچ نشانه‌ای از انحراف وجود ندارد. ایران همچنین گسترده‌ترین سطح بازرسی‌ها را پذیرفته بود، بازرسی‌هایی که حتی فراتر از تعهدات در چارچوب معاهده منع گسترش تسلیحات هسته ای (NPT )بوده است. بنابراین، ادعای خطر نظامی شدن برنامه هسته‌ای ایران فاقد پشتوانه فنی و حقوقی است.

بهانه دیگر، بی‌اعتمادی سیاسی غرب به ایران است. این بی‌اعتمادی بیشتر ریشه در اختلافات ژئوپلیتیک تا مسائل فنی دارد. رژیم صهیونیستی و برخی دولت‌های غربی از قدرت‌یابی علمی و استقلال همه جانبه ایران نگران‌اند و تلاش می‌کنند با ایجاد محدودیت‌های هسته‌ای، توان راهبردی ایران را مهار کنند. اما این رویکرد نه‌تنها غیرقانونی است، بلکه با اصول برابری کشورها در حقوق بین‌الملل نیز در تضاد است.

در نهایت، اصرار ایران بر حق غنی‌سازی نه یک موضع سیاسی موقت، بلکه دفاع از حقوق قانونی، استقلال انرژی، پیشرفت علمی و مقابله با استانداردهای دوگانه غرب است. تجربه نشان داده که عقب‌نشینی در این حوزه تنها به افزایش فشارها و رفتار خصمانه تر غرب به سرکردگی آمریکا منجر می‌شود، در حالی که پافشاری بر حقوق مشروع هسته ای به خصوص حق غنی سازی ، ایران را در جایگاه یک بازیگر مستقل و قانون‌مدار تثبیت می‌کند./

srm