مشروعیت دفاع ایران در برابر تهدیدهای آمریکا

پارس‌تودی- سفیر و نماینده دائم ایران در سازمان‌ملل متحد تاکید کرد: شورای‌امنیت سازمان‌ملل متحد باید تخلفاتی را که آمریکا مرتکب می‌شود، صراحتا و با نام واقعی آنها بیان کند.

«امیر‌سعید ایروانی» سفیر و نماینده دائم ایران در سازمان‌ملل متحد در واکنش به تهدیدات مکرر آمریکا علیه ایران گفت: آمریکا به صورت مداوم کشور‌های دارای حاکمیت را تهدید به حمله و سلطه بر اراضی کشور‌های خارجی می‌کند. ایروانی افزود: ترامپ به صورت علنی و به صورت مکرر ایران را به استفاده از زور و دخالت نظامی تهدید می‌کند.

در سال‌های اخیر، تنش‌های ناشی از تهدیدات و اقدامات یک‌جانبه آمریکا علیه برخی کشورها، از جمله ایران، بار دیگر موضوع رعایت اصول حقوق بین‌الملل و توجه به نقش سازمان ملل متحد را مورد توجه کشورهای‌مستقل مخالف یکجانبه گرایی کاخ سفید قرارداده است. اظهارات نماینده ایران در سازمان‌ملل، که در آن بر لزوم واکنش صریح شورای‌امنیت نسبت به «تخلفات آمریکا» تأکید شده، بستری مناسب برای بررسی ابعاد حقوقی، سیاسی و نهادی این موضوع است. 

نظام بین‌الملل بر پایه اصولی شکل گرفته است که هدف آن‌ها حفظ صلح، جلوگیری از جنگ و تضمین احترام به حاکمیت کشورهاست. منشور ملل متحد، تهدید یا توسل به زور را ممنوع اعلام کرده است. با این حال، در عمل، رفتار قدرت‌های بزرگ بویژه آمریکا همواره محل بحث و چالش بوده است. اظهارات اخیر نماینده ایران در سازمان ملل، نمونه‌ای از این چالش‌ها را بازتاب می‌دهد و ضرورت بازنگری در نقش و کارآمدی نهادهای بین‌المللی را برجسته می‌سازد.

تهدید به اقدام نظامی، حتی اگر عملی نشود، از منظر حقوق بین‌الملل می‌تواند مصداق نقض منشور ملل متحد باشد. در سخنان نماینده ایران، تأکید شده که مقامات آمریکایی، از جمله «دونالد ترامپ» رئیس‌جمهوری این کشور، بارها ایران را به اقدام نظامی تهدید کرده‌اند. چنین تهدیداتی، اگر بدون مجوز شورای‌امنیت یا بدون استناد به دفاع مشروع مطرح شوند، با اصول بنیادین حقوق بین‌الملل در تضاد قرار می‌گیرند.

شورای‌امنیت سازمان‌ملل مسئولیت اصلی حفظ صلح و امنیت بین‌المللی را بر عهده دارد. از این رو، هرگونه تهدید به استفاده از زور باید در این شورا مورد بررسی قرار گیرد. نماینده ایران تأکید کرده است که شورا باید «تخلفات آمریکا را با نام واقعی» مطرح کند.

یکی از موانع اصلی در این مسیر، ساختار شورای امنیت و وجود حق وتو است. این ساختار باعث می‌شود که قدرت‌های‌بزرگ عملاً از نظارت موثر این شورا مصون بمانند. این مسئله بارها از سوی کشورهای مختلف مورد انتقاد قرار گرفته و بحث اصلاح ساختار شورا را تقویت کرده است.

رعایت اصول منشور ملل‌متحد، جلوگیری از تهدید به زور و تضمین بی‌طرفی نهادهای بین‌المللی، برای حفظ صلح و امنیت جهانی ضروری است. در این میان، شورای امنیت باید نقش فعال‌تری ایفا کند و از اجرای گزینشی قوانین پرهیز شود. تنها در چنین شرایطی است که می‌توان به کارآمدی و مشروعیت نظام بین‌الملل امیدوار بود.

جمهوری‌اسلامی ایران در مواجهه با تهدیدهای ایالات متحده، بارها بر «حق طبیعی و قانونی» خود برای مقابله و دفاع تأکید کرده است. این موضع‌گیری بر اصول حقوق بین‌الملل، به‌ویژه منشور ملل‌متحد، استوار شده است. از دیدگاه مقامات ایران، تهدیدهای آمریکا مصداق نقض صریح منشور ملل‌متحد، بوده و ایران بر اساس حق دفاع مشروع، اصل حاکمیت ملی و ممنوعیت تهدید به زور، مجاز است در برابر این تهدیدها واکنش نشان دهد.

جمهوری‌اسلامی ایران، همچنین بر اصل حاکمیت ملی و ضرورت حفظ استقلال‌سیاسی خود تأکید دارد و تهدیدهای آمریکا را چالشی برای این اصول می‌داند. علاوه بر این، سابقه تاریخی مداخلات‌نظامی آمریکا در مناطق مختلف جهان، از نگاه ایران، تهدیدهای فعلی را واقعی و قابل اعتنا جلوه می‌دهد و ضرورت اتخاذ سیاست‌های بازدارنده را تقویت می‌کند.

در مجموع، از دیدگاه مقامات جمهوری اسلامی ایران، مقابله با تهدیدهای آمریکا نه‌تنها یک حق، بلکه وظیفه‌ای برای حفظ امنیت ملی، تمامیت ارضی و استقلال کشور است؛ حقی که منشور ملل متحد آن را به رسمیت شناخته و درچارچوب حقوق بین‌الملل قابل دفاع است.

esh