یسیر؛ پهپادی کارآمد در زمینه ماموریتهای شناسایی
-
پهپاد یسیر
پارستودی- پیشرفت های پهپادی جمهوری اسلامی ایران در چند دهه گذشته همواره چشمگیر بوده و پهپادهای ساخت ایران با توجه به بروز درگیری های منطقه ای به خوبی ارزش بالای خود را در زمینه های نظارت و شناسایی، هدف یابی و اجرای عملیات تهاجمی در میادین نبرد منطقه نشان داده اند.
توان پهپادی ایران طی سالهای گذشته با تمرکز بر دو عنصر کمیت و کیفیت پرندههای بدون سرنشین با جهش قابل توجهی همراه بوده و امروزه به قدرت پهپادی منطقه تبدیل شده و در بین کشورهای صاحب فناوری ساخت پهپاد، جایگاه ویژه ای دارد. جمهوری اسلامی ایران اکنون جزو چند کشور معدود دنیا است که روندی رو به پیشرفت در زمینه طراحی ، توسعه و ساخت انواع مختلف پهپادها دارد. یکی از موفق ترین پهپادهای تولیدی در ایران به ویژه در عرصه عملیاتی پهپاد یسیر است.
نگاهی کلی
پهپاد یسیر با برد متوسط، پهپادی با ابعاد کوچک ، بومی و تولید شده توسط متخصصین ایرانی است که تاکنون مأموریت های زیادی از جمله شناسایی و ارسال تصاویر از شناور های بیگانه در خلیج فارس را با موفقیت به انجام رسانده است. این پهپاد در واقع نمونه مهندسی معکوس شده پهپاد «اسکن ایگل»Scan Eagle ساخت شرکت بوئینگ آمریکا است. پهپاد اسکن ایگل نخست برای صنعت ماهیگیری و نظارت بر مناطق دریایی مورد استفاده قرار گرفت ، اما بعد ها فناوری آن ارتقا یافت و در اختیار نیروی تفنگداران دریایی آمریکا برای انجام مأموریت های شناسایی به ویژه در ماموریت های خارجی در عراق و کشورهای دیگر قرار گرفت.
در دسامبر ۲۰۱۲ ( آذر ۱۳۹۱) پهپاد اسکن ایگل توسط سپاه پاسداران انقلاب اسلامی شکار شد و توسط متخصصان ایرانی تحت فرایند مهندسی معکوس قرار گرفت و پس از انجام فرایندهای تجاری سازی و تولید انبوه در اختیار نیروهای مسلح گذاشته شد. چندی بعد تصاویری از خط تولید انبوه این پهپاد در صنایع دفاعی ایران با نام پهپاد سایه منتشر شد. پهپاد شناسایی سایه به عنوان نمونه نخست مهندسی معکوس شده است.
پس از آن نیز نمونه دیگری از این پهپاد با نام یسیر در اختیار نیروهای زمینی و دریایی ارتش قرار گرفت که دارای دمی بهشکل عدد ۸ است. از پهپاد یسیر در اکتبر ۲۰۱۳ (مهر ۱۳۹۲) در یگان پهپادی نیروی زمینی ارتش واقع در پرندک با حضور امیر سرتیپ پوردستان فرمانده وقت نیروی زمینی ارتش و سایر فرماندهان ارشد این نیرو رونمایی شد. فرمانده وقت نیروی زمینی ارتش در نوامبر ۲۰۱۵ (آبان ۱۳۹۴) اعلام کرد که پهپاد یسیر برای اولین بار در رزمایش محمد رسول الله(ص) ۳ عملیاتی شد.
پهپاد یسیر هم چنین در تمرین امنیت دریایی ۹۸ برفراز دریای خزر عملیات شناسایی خود را انجام داد و در تمرین دریایی امنیت پایدار ۱۴۰۰در دریای خزر، نیز با انجام مأموریت محوله قابلیت خود را نشان داد. در این تمرینات نظامی پهپاد«یسیر» و یگانهای پدافندی نیروی دریایی ارتش، با موفقیت اهداف مورد نظر را شناسایی و اطلاعات را به صورت برخط به مرکز کنترل و فرماندهی ارسال کردند.
پهپاد «یسیر» هم چنین مأموریت های موفقیت آمیز متعددی از جمله شناسایی و ارسال تصویر از شناورهای بیگانه در خلیج فارس را انجام داده است.پهپاد یسیر در نمایشگاههای بین المللی مانند ماکس ۲۰۱۷ در روسیه و ادکس ۲۰۱۸ در جمهوری آذربایجان حضور داشته است.
مشخصات فنی
پهپاد یسیر در حدود ۱ متر طول، فاصله دو سر بال ۳ متر و وزن آن نیز در حدود ۲۰ کیلوگرم تخمین زده میشود. این پهپاد از طریق ارتباط با ایستگاههای کنترل زمینی متحرک کنترل میشود. این پهپاد دارای مداومت پروازی بالا، دوربین بسیار قوی و توانایی رصد و شناسایی نقاط کور است. پهپاد یسیر با توجه به وزن کم خود نیازی به باند پروازی ندارد و می توان آن را با یک لانچر (سامانه هوای فشرده) به بالا پرتاپ کرد. پهپاد یسیر دارای شعاع عملیاتی ۲۰۰ کیلومتر و تصویربرداری ۳۶۰ درجه با قابلیت بزرگنمایی تا ۴۰ برابر و زاویه دید تا۵۶ درجه با رزولوشن و شفافیت بسیار بالا و سقف پروازی ۱۵۰۰۰پا است.
حداکثر سرعت پهپاد یسیر ۱۲۰ کیلومتر بر ساعت است. دوربین الکترو اپتیکال، دوربین مادون قرمز و دامنه ارتباط حدود ۲۰۰ کیلومتری به این پرنده امکان ارسال تصاویر دقیق با وضوح بسیار بالا را ارائه می کند.پهپاد یسیر از طریق لانچر (سکوی پرتاب) به پرواز درآمده و از طریق چتر نیز بازیابی میشود.
این پهپاد، به وسیله دوربینهای شناسایی با فناوری روز دنیا قادر به انجام عملیات شناسایی خود است که این کار به کمک ویژگیهایی مانند وزن سبک، سرعت و قدرت تحرک بالا انجام میپذیرد. یکی از توانمندیهای ویژه این پهپاد رادارگریز بودن است به نحوی که سیستمهای راداری و پدافندی قادر به شناسایی آن نیستند.
اجزاء اصلی یسیر مانند بال، بدنه و دم، از هم جدا شده و براحتی در یک محفظه مستحکم قرار می گیرندو بدین ترتیب به آسانی قابل حمل می شود که این امتیازی خیلی مهم است
پهپاد یسیر چرخ یا ارابه فرود نداره و مانند نمونه اصلی با کمک گرفتن از یک پرتابگر جداشونده شروع به پرواز می کند. فرود این پهپاد هم بدون چرخ است یعنی بر روی سینه می نشیند که البته در زیر آن ضربه گیر برای جلوگیری از آسیب رسیدن نصب شده است. این قابلیت مهمی محسوب می شود چون یسیر میتواند بدون نیاز به باند فرودگاه در هر جایی امکان نشست و برخاست داشته باشد.
نحوه هدایت یسیر
پهپاد یسیر دارای دو خلبان است، یک خلبان در بیرون و در جوار محل پرتاب ، آن را به پرواز در آورده و تنظیمات مربوط را انجام میدهد و سپس این پهپاد را در اختیار خلبان داخلی قرار میدهد. خلبان داخلی هم کسی است که در داخل ایستگاه کنترل زمینی و وظیفه هدایت آن را بهعهده دارد، اما در عین حال پهپاد یسیر دارای یک حافظه داخلی و یک خلبان خودکار است که در زمان انجام مأموریت به هر سه اینها متکی است./
srm