موشک بالستیک تاکتیکی رعد ۷۰۰ ( زهیر۲ ) ؛ سلاحی کارآمد برای ضربات دقیق به دشمن

نگاهی کلی

با توسعه موشک رعد ۵۰۰ (زهیر۱) و اکنون رعد ۷۰۰ ( زهیر۲ ) به نظر می رسد پایان راه برای خانواده موشک‌های ضربتی کلاس فاتح ـ شامل فاتح‌۱۱۰ ، فاتح‌۳۱۳ و ذوالفقار ـ فرا رسیده است.

مجموعه‌ای که همگی به‌عنوان میراث ماندگار شهید حسن تهرانی‌مقدم بنیانگذار صنعت موشکی ایران از آن یاد می کنیم که سال‌ها ستون اصلی توان موشکی نقطه‌زن ایران بودند.  

اکنون این نسل باسابقه جای خود را به موشکی تازه‌نفس با طراحی مدرن‌تر و فناوری پیشرفته‌تر داده است و دیگر در خط تولید کارخانه های موشکی نیست. نام این موشک رعد ۵۰۰ یا زهیر ۱ است؛ گامی رو به جلو در مسیر توسعه‌ای که شهید تهرانی‌مقدم آغاز کرد و امروز با نسل جدیدی از موشک‌های سبک، سریع و دقیق ادامه یافته است.

رعد ۵۰۰ (زهیر۱) موشکی با برد مناسب، کیفیت ساخت بالا، ابعاد کوچک‌تر، سرجنگی قدرتمند و توان مانورپذیری چشمگیر است که استانداردهای جدیدی را در خانواده موشک‌های تاکتیکی تعریف می‌کند. این موشک با برد ۵۰۰ کیلومتر و ابعاد کوچک و جمع‌وجورش، به‌درستی می‌تواند نسل تازه موشک‌های تاکتیکی ایران نام بگیرد؛ نسلی که هم سبک‌تر هم پیشرفته‌تر و هم کارآمدتر از نمونه‌های پیشین است.

موشک رعد ۵۰۰ (زهیر۱) به لطف اندازه مناسبش روی لانچرهای دوفروندی حمل می‌شود و در آینده نزدیک، نسخه‌های سه‌فروندی و چهارفروندی آن نیز قابل تصور است؛ موضوعی که نشان می‌دهد طراحی جدید تا چه اندازه در بهینه‌سازی حمل و به‌کارگیری آن مؤثر بوده است.

از نظر فنی، رعد ۵۰۰ نسبت به نسل‌های قبلی خود کیفیت ساخت بالاتر و مانورپذیری چشمگیرتری دارد. عملکرد آن در جنگ تحمیلی سوم نیز این موضوع را ثابت کرد؛ جایی که با تکیه بر پروفایل پروازی پیچیده و هوشمندانه، در برابر سامانه پدافندی آمریکایی پاتریوت عملکرد موفقی از خود نشان داد و در اغلب تقابل‌ها دست بالا را داشت.

ویژگی های رعد ۵۰۰

با نمایش موشک چابک رعد ۵۰۰ از نسل جدید پیشران‌ها با بدنه غیر فلزی و کامپوزیت رونمایی شد.استفاده از فناوری  الیاف کربن دارای قابلیت تحمل ۱۰۰ بار فشار و دمای۳ هزاردرجه سانتیگراد امکان ساخت بدنه موشک‌های بسیار سبک را فراهم می‌کند. 

موشک رعد ۵۰۰ از موشک های نسل جدید است که در مقایسه با موشک فاتح ۱۱۰ با بدنه فولادی، با یک دوم وزن اما از بردی به مراتب بیشتر برخوردار است. موشک رعد ۵۰۰ نسبت به مدل های مرسوم خانواده فاتح، اگرچه با کاهش ۵۰ درصدی وزن رو به رو شده اما از طرف دیگر، برد آن با افزایش ۲۰۰ کیلومتری به حدود ۵۰۰ کیلومتر افزایش پیدا کرده است.

در این موشک به دلیل استفاده از مواد منفجره پیشرفته تر نسبت به موشک ها نسل قبل با کاهش وزن سرجنگی اما اثر گذاری معادل کلاهک۴۵۰ کیلویی خانواده فاتح است.موشک رعد۵۰۰ دارای حدود ۱۲۰ کیلوگرم مواد منفجره است و سرجنگی آن از نوع شدیدالانفجار ترکش شونده است و احتمالا در حدود ۲۰۰ تا ۲۵۰کیلوگرم جرم دارد.

یکی از نکات مهم و کلیدی در خصوص موشک رعد ۵۰۰ استفاده از فناوری ها و مواد پیشرفته در ساخت آن است. چراکه این موشک نه فقط در بخش بدنه، بلکه در بخش سیستم پیشران نیز به پیشران کامپوزیتی "زهیر" مجهز شده است. بدین ترتیب هم در سیستم پیشران و هم بدنه به طور کامل از مواد کامپوزیتی با استفاده از فناوری الیاف کربن استفاده شده که باعث کاهش  قابل توجه وزن این موشک نسبت به گونه های دیگر در خانواده فاتح ۱۱۰ می شود. بر اساس اعلام صنایع دفاعی ، کشور ایران از سال۲۰۱۴ ( ۱۳۹۳) به این فناوری دست پیدا کرده است.

ویژگی های رعد ۷۰۰( زهیر ۲)

اما رعد ۵۰۰ (زهیر ۱)  تنها عضو این خانواده نیست. در کنار آن، یک عضو کمتر شناخته‌شده و هنوز رونمایی‌نشده نیز وجود دارد؛ موشکی که فعلاً در سایه مانده و اطلاعاتی از آن البته تا امروز منتشر نشده است.

رعد ۷۰۰ ( زهیر۲ ) را می‌توان یک ارتقای عمیق و سنگین بر پایه نسل نخست آن یعنی رعد ۵۰۰ دانست؛ موشکی که همان شاکله اصلی رعد ۵۰۰ را حفظ کرده اما در جزئیات کلیدی دگرگون شده است.

در این نسخه، ابعاد کلی تقریباً ثابت مانده‌اند؛ قطر موشک همان است، طول بوستر تغییر نکرده و تنها کلاهک کمی کشیده‌تر شده است اما همین تغییر ظاهراً کوچک، در کنار یک تحول مهم، ماهیت موشک را کاملاً متحول کرده است:  
کلاهک زهیر ۲ به یک موتور کوچک سوخت جامد مجهز شده؛ قابلیتی که آن را در جمع موشک‌های هایپرسونیک ایرانی قرار می‌دهد. نتیجه این ارتقا، رسیدن برد موشک به ۷۰۰ کیلومتر است؛ رقمی که با توجه به ابعاد جمع‌وجور آن، یک شاهکار مهندسی به حساب می‌آید.  
در میان پرسنل نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ، این موشک به‌خاطر شباهت رفتاری و پروازی‌اش، لقب «فتاح کوچولو» را هم گرفته است. یکی از اعضای کمتر شناخته‌شده خانواده هایپرسونیک ایران که هنوز به‌طور رسمی رونمایی نشده اما حضورش در سازمان رزم تأیید شده است و برای اولین بار از آن پرده برداری شد.
زهیر ۲ نیز مانند نسخه اول، در جنگ تحمیلی سوم به‌کار گرفته شد و توانست یک محل تجمع نیروهای آمریکایی را در کمتر از سه دقیقه هدف قرار دهد؛ حمله‌ای که تلفات سنگین و قطعی بر جای گذاشت و توان عملیاتی این موشک را به‌خوبی نشان داد./
srm