ناوشکن دیلمان؛ گامی در مسیر تقویت توان دریایی شمال ایران

پارس‌تودی- اهمیت نیروی دریایی برای امنیت ملی و قدرت جمهوری اسلامی ایران به عنوان کشوری که دارای سواحل طولانی در مرزهای شمالی و جنوبی خود است و از سوی دیگر در حوزه ژئو استراتژیک خلیج فارس قرار گرفته غیر قابل انکار است.

به گزارش پارس‌تودی، با توجه به اهمیت نیروی دریایی و نیز این واقعیت که ایران چند دهه است در معرض تحریم های تسلیحاتی قرار دارد ، لذا توجه به توانمندی های داخلی برای تامین شناورها و تجهیزات دریایی به ویژه ناوشکن ها سرلوحه فعالیت های صنایع دریایی ایران قرار گرفته است.

الحاق از زمانی که ناوشکن جماران در فوریه ۲۰۱۰ ( بهمن ۱۳۸۸) به عنوان اولین شناور از کلاس موج به ایران و جهان معرفی شد، روند طراحی و تولید ناو‌های رزمی در صنایع دفاعی ایران رشد سریعی داشته و در سال‌های بعد ناوهای جدیدی از این کلاس در مراحل مختلف ساخت و عملیاتی شدن قرار گرفتند که ناوشکن دیلمان آخرین مورد آن بود. مراسم الحاق ناوشکن دیلمان به ناوگان شمال و منطقه چهارم نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران ،در ۲ ۷ نوامبر ۲۰۲۳ (۶ آذر ۱۴۰۲) در بندر انزلی برگزار شد.

نگاهی کلی
ناوشکن دیلمان از پیشرفته‌ترین ناوشکن‌های کشور در کلاس موج، کاملاً بومی و دارای ویژگی‌های بسیار برتری نسبت به سایرین بود. قیمت تمام شده دیلمان در داخل کشور یک سوم نمونه خارجی و ۱۰۰میلیون دلار بود.  ۱۵۰ نفر به صورت مستقیم و دو هزار نفر به صورت غیرمستقیم در ساخت ناوشکن دیلمان مشارکت داشتند.ساخت این ناوشکن ۴ سال به طول انجامید که یک رکورد جدید در ساخت ناوشکن در ایران محسوب می‌شد.

«دیلمان»، پنجمین فروند از ناو شکن های پروژه موج و از کلاس جماران و پیشرفته‌ترین ناو این پروژه بود که توسط نیروی دریایی ارتش طراحی و تحت نظارت این نیرو، در مجموعه صنایع دریایی ساخته شد. ناوشکن دیلمان هم چنین از پیشرفته ترین سامانه های راداری و سوناری، موشکی و پدافندی بهره مند بود. این ناو دارای بدنه آیرودینامیکی بود که باعث می شد کاملا رادار گریز باشد. دکل مخابراتی این ناوشکن هم که کشف، شناسایی و رهگیری انهدامی را به سیستم فرماندهی و کنترل هدایت می‌کرد از ویژگی‌های بسیار بارز آن بود .در واقع این تکنولوژی راداری را فقط ۵ کشور در اختیار دارند که به صورت چهار وجهی است و هر وجه دارای سه بعد است.

ناوشکن دیلمان امکان سوخت‌گیری و نیز حمل آب آشامیدنی بیشتری داشت که این ویژگی موجب می شد تاب‌آوری در دریا به مدت سه ماه افزایش یابد. امکان پرواز و فرود بالگرد اس. اچ.۳ در این ناوشکن پیش بینی شده و در قسمت موتور با چهار خط پیش بینی شده که همین امر باعث شده بود تا از قدرت مانور بیشتر و اطمینان و پایداری بهتری در دریا برخوردار باشد. علاوه بر این، سلاح‌هایی که در آن پیش‌بینی شده بود ُ اعم از سطحی و زیر سطحی همچنین سامانه ضد هوایی آن دارای تکنولوژی جدید و پیشرفته‌ای بود.

دیلمان با حداکثر وزن ۱۵۰۰ تن به نوعی پیشرفته ترین ناو شکن از سری شناورهای پروژه موج و از کلاس جماران بود. نصب ۸ موشک ضدکشتی، نصب پهپاد انهدامی و عرشه فرود بزرگتر برای فرود بالگرد از اقدامات مثبت نسبت به مابقی ناوهای کلاس موج بوده است.

ویژگی ها 
در بخش سلاح و تسلیحات، از تجهیزات و تسلیحات و سامانه جنگال بروزتر با برد بیشتر استفاده شده و قدرت تخریب و سرعت تسلیحات دیلمان افزایش یافته بود. تعداد موشک‌های کروز در ناوشکن دیلمان افزایش دو برابری نسبت به همکلاس‌های خود داشت. هم چنین موشک‌های برد کوتاه پدافندی بر روی ناوشکن دیلمان برای انهدام اهداف هوایی نصب شده و دقت و سرعت این موشک‌ها ارتقاء پیدا کرده بود. 

در زمینه تسلیحات ضدکشتی هم در این ناوشکن از ۸ فروند موشک کروز ضدکشتی قادر و قدیر استفاده شده است. تفاوت دیگر دیلمان نسبت به سایر ناوشکن‌های کلاس موج در قسمت پیشرانه بود. این ناوشکن از چهار موتور با چهار خط مجزای شافت و پروانه برخوردار بود که به دلیل توان تحرک و مانور بیشتر آن در شرایط جوی دریای خزر بود. ناوشکن دیلمان به سبک دیگر ناوهای کلاس موج دارای دو پرتابگر سه گانه اژدر ۳۲۴ م‎م جهت درگیری با اهداف سطحی و زیرسطحی بود. در زمینه دفاع نقطه‎ ای نیز سامانه دفاع نقطه ‎ای کمند در این  ناو نصب شده بود.

در این ناوشکن همانند ناوشکن دنا دو توپ ۲۳ م‌‎م با هدایت دستی و دو مسلسل ۱۲.۷ میلیمیتری دوشکا با هدایت دستی نیز در این ناو نصب شده بود. توپ سینه ناو هم همانند توپ‎های کلاس موج توپ ۷۶م‎م فجر ۲۷بود که توانایی درگیری با اهداف سطحی و هوایی را داشت. ناوشکن دیلمان به لطف طراحی زاویه دار، سطح مقطع کمتری نسبت به دیگر ناو های  کلاس موج داشت.از نکات مثبت ناوشکن دیلمان، توانایی حمل پهپاد انهدامی بر روی ناو بود. این ناو  به پهپاد انتحاری شاهین ۱ مجهز شده و ۱۲ فروند از این پهپاد انهدامی نیز بر روی این ناوچه نصب شده بود.
یکی از جنبه های مهم تفاوت ناوشکن دیلمان نسبت به دیگر ناوشکن‌های کلاس موج، طراحی جدید دکل بود. دکل این ناوشکن برخلاف دیگر ناوشکن‌های کلاس موج از طراحی چهار وجهی و یکپارچه‌ای برخوردار بود.

یکی از شاخص ترین مشخصه های دیلمان، وجود ۴ رادار فازی ثابت بجای رادار چرخان پالس داپلر قدیمی بود که مزایای زیادی در زمینه کشف اهداف و مدیریت صحنه نبرد برایش داشت.رادار ناوشکن دیلمان، از نوع آرایه‌ فازی و به‌روزترین و پیشرفته‌ترین رادار نصب شده روی ناوشکن‌های ایرانی بود که قابلیت کشف و رهگیری اهداف سطحی و هوایی مانند هواپیما، پهپاد، بالگرد، شناورهای سطحی و هدایت موشک‌های سطح به سطح و موشک‌های پدافندی را داشت و تا ۲۰۰ کیلومتری رهگیری اهداف را انجام می‌ داد.

هر وجه این رادار از ۱۰۰۰ عنصر راداری آرایه فازی برخوردار بود که مجموعا از چهار هزار عنصر راداری تشکیل شده و قابلیت ردیابی چندین هدف را به صورت همزمان داشت. این رادار همزمان، ۱۰۰ هدف را شناسایی و ۱۳ هدف را رهگیری می‌کرد و با خاصیت ضد جنگالی، اهدافی شامل جنگنده‌ها، پهپادها، بالگرد، موشک‌های سطح به هوا و سایر اهداف سطحی را شناسایی و رهگیری می‌ کرد.
srm