مهمات پرسه زن ۳۵۸ ؛ اولین موشک پدافندی پهپاد‌پایه در جهان

ایران اولین ارائه دهنده این نوع سامانه ها به صورت کاربردی و در میدان نبرد است. بر اساس شواهد موجود، این سیستم برای اولین بار ارتش یمن (جنبش انصارالله) به صورت میدانی مورد استفاده قرار گرفت. موشک پرسه‌زن ۳۵۸ سوابق درخشانی در سرنگونی پهپادهای آمریکایی و اسرائیلی در منطقه دارد.

 

نگاهی کلی

موشک ۳۵۸ دارای یک بدنه استوانه‌ای شکل به قطر ۱۵۰ میلیمتر است و طولی معادل ۲.۷متر دارد و در دماغه خود از یک جستجوگر تصویرساز فروسرخ (IIR) برای یافتن و قفل بر روی اهداف بهره می‌برد. فاصله دو سر بال این موشک تقریبا ۱ متر است. 

پس از دوربین، حسگر (فیوز) مجاورتی لیزری ۳۶۰ درجه قرار گرفته‌ است و پس از حسگرهای مجاورتی، سرجنگی ترکش‌شونده ۱۰ کیلوگرمی ترکش شونده شدید الانفجار با شعاع تاثیرگذاری ۳۰ متری قرار دارد. برد پرسه زنی موشک ۳۵۸  تا ۱۰۰ کیلومتر ، سقف پروازی آن معادل ۸۵۰۰ متر و سرعت آن ۷۰۰ کیلومتر بر ساعت است. وزن کلی موشک نیز ۵۸ کیلوگرم است. این پهپاد را می توان از لانچرهای ساده مانند پهپادهای انتحاری شلیک نمود. همچنین برای پنهانکاری بیشتر، لانچرهای کامیونی نیز برای این موشک توسعه داده شده است.

اجزای مختلف 

در قسمت جلویی موشک و پس از سرجنگی، چهار باله (کانارد) متحرک قرار دارد که برای هدایت موشک استفاده می‌شود و حول یک محور مرکزی می‌چرخد. این چهار باله از نظر ظاهری و کارکرد به باله های موشک آر ۲۷ شباهت دارند. باله‌هایی باریک و تیز که هر چه به سمت نوک می‌رود پهن تر می‌شود. این باله ها آنقدر بزرگ هستند که میتوانند بخشی از نیروی برآ (LIFT) مورد نیاز را هم تامین کنند.

در کنار باله‌های هدایتگر (کانارد) بزرگ، چهار باله بسیار کوچک مثلثی قرار دارد که برای تثبیت جریان هوا در چرخش‌های بسیار سریع که تعادل را به هم می زند تعبیه شده اند.

در بخش میانی موشک، تجهیزات هدایت اینرسی و رایانه موشک قرار دارد. همچنین با توجه به قرارگیری آنتن در بخش میانی موشک، تجهیزات ارتباطی نیز در همین بخش قرار دارد.

در بخش میانی و به سمت انتهای موشک، چهار بال ثابت بزرگ وجود دارد که وظیفه تولید نیروی برآ (LIFT) برعهده همین بال‌ها است. مخزن سوخت موشک نیز در همین بخش قرار دارد.

در بخش انتهایی موشک، چهار باله تثبیت گر ثابت کوچک و موتور مینی جت موشک قرار دارد. برای موتور چهار ورودی هوا به صورت تو رفتگی بر روی بدنه تعبیه شده است.

این موشک به صورت مستقل توان برخاست ندارد، در نتیجه در قسمت زیرین موشک ۳۵۸ یک بوستر راکتی نصب می شود و برای پرتاب اولیه به این موشک کمک می کند.

موتور مورد استفاده در پهپاد ۳۵۸ از نوع تیتان (Titan) است که دارای قطر ۱۴۷ میلیمتر، طول ۳۸۵ میلیمتر، وزن ۳۶۴۵ گرم بدون استارتر و با استارتر وزن ۵۲۱۱گرم است. این موتور از تراست ۳۹۲نیوتون برابر با ۸۸.۱۲  پوند نیرو و مصرف سوخت ۴۳.۳ گرم بر کیلونیوتن در ثانیه برخوردار است.

شواهدی مبنی بر امکان بازیابی این موشک پس از شلیک در دسترس نیست؛ به همین دلیل استفاده از این موشک به صورت پرسه‌زن، فقط در مکان‌هایی با احتمال بالای حضور هواگردهای دشمن انجام می شود. در سایر موارد، موشک ۳۵۸ در حالت آماده به پرتاب حفظ شده و یافتن هدف توسط دوربین‌های نظارتی و رادارها انجام می گردد.

یکی از نکات بسیار جالب در مورد بال‌های این موشک آن است که قابلیت شخصی‌سازی بسیار بالایی به مصرف کننده ارائه می‌دهد. موشک ۳۵۸به صورت پیکربندی کامل دارای ۱۶ بال و بالچه کوچک و بزرگ است و کاربر می‌تواند بسته به نیاز و شرایط میدانی، بالچه‌ها را کم و زیاد کند و یا مکان نصب بال اصلی بر روی موشک را تغییر دهد. این انعطاف‌پذیری بالا، مانورپذیری و کاربری موشک ۳۵۸ را افزایش می دهد.

نحوه عملکرد

پدافند پهپاد پایه ۳۵۸ از دو بخش کلی شامل موشک ۳۵۸ و دوربین های جستجوگر حرارتی تشکیل شده است. این سامانه می تواند به دو شیوه مورد استفاده قرار گیرد.

شیوه اول به این صورت است که دوربین‌های حرارتی جستجوگر در سطح زمین به دنبال اهدافی مانند پهپاد و بالگرد می‌گردند تا آن را به موشک ۳۵۸ معرفی کنند. رادار نیز به عنوان عنصر کمکی مجموعه می‌تواند سمت و جهت جستجو برای دوربین‌های سطح زمین را مشخص کند. با یافتن هدف، موشک ۳۵۸ شلیک شده و به سمت هدفحرکت می‌کند و در مرحله آخر با تصویرساز حرارتی خود بر روی هدف قفل می کند و به آن حمله می‌کند.
شیوه دوم به این صورت است که موشک ۳۵۸ در آسمان محیط نبرد که احتمال حضور بالگرد و پهپاد وجود دارد پرسه می‌زند. این پهپاد با پرسه زدن در محیط پر تنش نبرد به دنبال اهدافی که از پیش به رایانه دستگاه داده شده است، مانند بالگرد و پهپاد می‌گردد. در این حالت موشک ۳۵۸ هم میتواند بر اساس اطلاعات بارگذاری شده در رایانه موشک به‌صورت کاملا مستقل عمل کند و هم می‌تواند اطلاعات مربوط به سمت و جهت هدف را ازکاربر دریافت کند و پس از اکتساب هدف بر روی هدف قفل کند و به آن حمله کند./
srm