ناوشکن دنا، نماد ایستادگی در برابر دشمن آمریکایی

پارس‌تودی- اهمیت نیروی دریایی برای امنیت ملی و قدرت جمهوری اسلامی ایران به عنوان کشوری که دارای سواحل طولانی در مرزهای شمالی و جنوبی خود است و از سوی دیگر در حوزه ژئو استراتژیک خلیج فارس قرار گرفته غیر قابل انکار است. 

به گزارش پارس‌تودی، با توجه به این امر و نیز این واقعیت که ایران چند دهه است که در معرض تحریم های تسلیحاتی قرار دارد ، لذا توجه به توانمندی های داخلی برای تامین شناورها و تجهیزات دریایی به ویژه ناوشکن ها سرلوحه فعالیت های صنایع دریایی ایران قرار گرفته است.در این راستا آیین الحاق ناوشکن «دنا» به ناوگان نیروی دریایی راهبردی ارتش جمهوری اسلامی ایران در ۱۴ ژوئن ۲۰۲۱ ( ۲۴ خرداد ۱۴۰۰) صورت گرفت.

نگاهی کلی
 «دنا» چهارمین فروند از ناوشکن‌های کلاس جماران، تحت نظارت نیروی دریایی راهبردی ارتش جمهوری اسلامی ایران، در مجموعه صنایع دریایی وزارت دفاع و پشتیبانی نیرو‌های مسلح طراحی و ساخته شده بود.این ناوشکن تمام‌ایرانی مجهز به انواع تجهیزات و سامانه‌های دفاعی و تهاجمی ساخته شده در داخل کشور بوده و علاوه‌ بر قابلیت دریانوردی طولانی در دریا‌ها و اقیانوس‌ها، توانایی جستجو، کشف، شناسایی، رصد، مقابله و درصورت نیاز انهدام هرگونه تهدید هوایی، سطحی و زیر سطحی را دارا بود.

عرشه پرواز با قابلیت نشست و برخاست بالگرد از ویژگی‌های مهم عملیاتی ناوشکن دنا بود. با تحویل ناوشکن دنا به نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران، یک گام دیگر در مسیر نوسازی ناوگان سطحی نیروهای مسلح ، با موفقیت برداشته شد. ناوشکن دنا دارای وزنی در حدود ۱۳۰۰ الی ۱۵۰۰ تن، طولی در حدود ۹۴ متر و عرضی در حدود ۱۱متر بود.در این ناوشکن از ۴ دستگاه موتور دریایی «بنیان ۴» با قدرت ۵ هزار اسب بخار برای هر کدام (در مجموع۲۰  هزار اسب بخار) استفاده شده بود. 

در زمینه تسلیحات این شناور رزمی  به دو موشک سطح به هوای سری محراب که الگو برداری شده از سری موشک استاندارد بود مجهز شده و در در بخش تسلیحات ضد سطحی نیز دارای ۴ فروند موشک ضد کشتی (احتمالا از سری قدیر یا قادر) بود. یک قبضه توپ ۷۶ میلیمتری فجر ۲۷ ، یک قبضه توپ ۴۰ میلیمتری و دو توپ ۲۰ میلیمتری در کنار دو پرتابگر سه فروندی اژدر ۵۳۳ میلیمتری«کوسه» از دیگر تسلیحات دنا بودند. در عین حال این شناور توان پذیرش بالگرد را در سکوی مخصوص در قسمت پاشنه ناو را در شب و روز را داشت. 

در بخش راداری، رادار آرایه فازی «عصر » بهینه شده بر روی این ناو نصب شده  بود که مدل اولیه آن ۲۰۰ کیلومتر و مدل جدید نصب شده بر روی شناور دنا تا ۳۰۰ کیلومتر برد داشته و توان پوشش ۳۶۰ درجه اطراف ناو را داشت. سامانه هدایت آتش یکی از مشخصه‌های ناوشکن دنا بود، رهگیری ۴۰ هدف و درگیری با پنج هدف از قابلیت‌های این سامانه بود. 

ویژگی ها
ناوشکن دنا به عنوان یکی از جدیدترین ناوشکن های کاملا ایرانی از نظر ظاهری و تاحدی در حوزه تسلیحاتی، شناوری شبیه به جماران -یعنی اولین نمونه کلاس موج- با وجود بالای یک دهه اختلاف بین زمان عملیاتی شدن این دو شناور بود، اما وجوه تمایز مشخصی بین این دو ناو رزمی وجود داشت. در این زمینه باید از بهره گیری برای اولین بار از پیشران بومی، استفاده از یک سیستم سونار کاملا ایرانی، جهش نیروی دریایی از عصر آنالوگ به دیجیتال باز هم بر پایه سیستم های ساخت داخل یاد کرد.

 این موارد نشان می دهد که نیروی دریایی راهبردی ارتش جمهوری اسلامی ایران در مسیر درستی برای رسیدن به توانمندی بومی کامل در زمینه ساخت شناورهای رزمی قرار دارد.با این حال، طراحی بدنه دنا شاید آخرین مورد از این مدل طراحی در شناورهای سنگین ایرانی بود و به نظر می رسد که در شناورهای بومی بعدی ، علاوه بر به کارگیری سیستم های مدرن محمول ناو ، بدنه های جدید ناوهای رزمی نیز بر اساس اصول پنهانکاری از دید رادار (استیلث)  Stealth توسعه پیدا خواهند کرد و در کنار بالا رفتن سرعت تولید این شناورهای رزمی ، سطح طراحی و ساخت در ایران به سطحی مشابه کشورهای مهم سازنده شناورهای رزمی در جهان ارتقا خواهد یافت.

یکی از نکات مهم در خصوص ناوشکن دنا ،  طراحی بخش بیرونی این ناو بود که شبیه به ناو جماران بوده و متفاوت با طراحی ناو سهند و جانشین ناو دماوند بود. دیجیتالی شدن سامانه های فرماندهی و کنترل موضوع مهم دیگری بود که در دنا انجام شده و در حقیقت نشان دهنده عبور و یا به عبارت دیگر جهش الکترونیکی نداجا از دوره آنالوگ به دوره دیجیتال بود که یکی از مسائل بسیار مهم در حوزه رزم دریایی در قرن بیست و یکم محسوب می شود. 

با توجه به اینکه در ناوهای رزمی مدرن، پرتابگر های عمود پرتاب موشک با توجه به مزایای زیاد آن مانند توانایی حمل تعداد قابل توجهی موشک و نیز گرفتن جای کم در روی شناورهای رزمی مطرح است لذا قرار بود در ارتقاء بعدی روی ناو دنا، سامانه های پرتاب عمودی موشک نصب شود. هم چنین قرار بود سیستم دفاع نزدیک «کمند» در ارتقاء بعدی به مجموعه تسلیحاتی ناوشکن دنا افزوده شود.

در ناوشکن دنا هم چنین دوسامانه دیگر نیز نصب شده بود. اولین مورد وجود سامانه رانش «بو تراستر» Bow Truster در دماغه آن بود. این سامانه از جمله شامل یک یا چند پروانه در دماغه شناور بود که موجب افزایش مانور ناو به ویژه در هنگام جدا شدن سریع از اسکله می شد. این سامانه برای اولین برای در پروژه موج دیده می شد.

در  قسمت عقب تر از سامانه «بو تراستر» در زیر بدنه ناوشکن دنا ، یک برآمدگی وجود داشت که در ناو های قبلی کلاس جماران وجود نداشت که باید محل قرارگیری «سونار» Sonar (سامانه کشف کننده زیر دریایی به وسیله امواج صوتی) باشد که تا پیش از این در ناوشکن های کلاس موج حداقل در تصاویر منتشر شده دیده نشده بود. 

فرجام دنا 
در ۴ مارس ۲۰۲۶ (۱۳ اسفند ۱۴۰۴ ) ناوشکن دنا در حالی که از یک رزمایش مشترک دریایی در هند باز می گشت در آب های سریلانکا مورد هدف یک زیردریایی نیروی دریایی آمریکا قرار گرفت . دنا در این هنگام فاقد هرگونه مهمات و تسلیحات بود. چرا‌که طبق مقررات رزمایش، شرکت‌کنندگان نباید مهمات حمل می‌کردند. با توجه به این‌که ایالات متحده نیز در این رزمایش حضور داشت، واشنگتن از این‌که این ناو بدون سلاح است، مطلع بود. یک مقام آمریکایی اعلام کرد که ایالات متحده پیش از اجرای این حمله هیچ‌گونه هشداری به این ناو ارسال نکرده بود.

دونالد ترامپ، رییس جمهور آمریکا، در واکنش به این حمله گفت از مسئولان نظامی کشورش پرسیده چرا «آنها را کشتیم؟ چرا آن‌ (ناو‌) را نگرفتیم و از آن در نیروی دریایی‌مان استفاده نکردیم؟» و یکی از ژنرال‌ها به او جواب داده ترجیح به غرق کردن این ناو بوده چرا که «خیلی مفرح‌تر» است.  زیردریایی یواس‌اس شارلوت (اس‌اس‌ان۷۶۶) با شلیک دو اژدر، ناوشکن دنا را غرق کرد.این حمله که در بحبوحه جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، رخ داد.با شلیک اژدر اول همه خدمه برای تخلیه در انتهای ناو جمع شده بودند که زیردریایی آمریکایی عامدانه وبا هدف کشتار آنها اژدر دوم را به این ناو شلیک کرد.ناوشکن قهرمان دنا در زمان حمله ۱۳۶ نفر خدمه داشت که ۱۰۴ نفر از آن‌ها شهید شدند که پیکر ۲۰ نفر از آنها یافت نشد. ۳۲ نفر از خدمه نیز نجات یافتند.

این اقدام آمریکا که طی آن فرمانده زیر دریایی آمریکایی با خونسردی یک ناو ایرانی غیر مسلح را در خارج از محدوه جنگی مورد هدف قرار داد مصداق جنایت جنگی است. به ویژه اینکه نیروهای آمریکایی هیچ اقدامی برای کمک به بازماندگان ناوشکن دنا انجام ندادند.این فاجعه موجب شکل‌گیری بحث گسترده‌ای درباره نقض قوانین بین‌المللی توسط ایالات متحده، به‌ویژه کنوانسیون دوم ژنو شد، از جمله این واقعیت که نیروهای آمریکایی بدون تلاش برای نجات بازماندگان محل را ترک کردند.

بدین ترتیب حمله به ناوشکن دنا به عنوان یکی دیگر از جنایات بزرگ آمریکا در کنار حمله به مدرسه میناب و حمله به اماکن مسکونی و عمومی در لامرد در اوایل جنگ غیر قانونی علیه ایران به ثبت رسیده است.
srm