ناو بندر مکران؛ نماد قدرت افکنی دریایی ایران 

ارتقای توانمندی دریایی

با به خدمت گرفتن" ناوبندر مکران" Makran port ship نیروی دریایی جمهوری اسلامی ایران صاحب یک شناور چند منظوره و البته بزرگترین شناور نظامی در اختیار کشورهای غرب آسیا شد که تراز نظامی آن را در جهت عمق بخشی به قابلیت های راهبردی افزایش می داد.

 ناوبندر مکران اولین ناو بالگرد بر ایران و یکی از جدیدترین شناورهای ارتش جمهوری اسلامی ایران بود که در سال  ۲۰۲۱ ( ۱۳۹۹) ، در آغاز رزمایشی که نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی در دریای عمان برگزار کرد، در مراسمی به نیروی دریایی پیوست.

این ناو بندر از نوسازی یک نفتکش ساخته و تجهیز شد. ناوبندر عنصر اصلی یک گروه رزمی است که معمولاً به همراه چند شناور دیگر در دریا حرکت می‌کند و این شناور‌های همراه، بخشی از امنیت آن را تامین می‌کنند. ناوبندر مکران برای پشتیبانی و عدم بازگشت ۵ تا ۶ هزار کیلومتری ناوگان دریایی به بنادر امن برای تامین اقلام مورد نیاز ساخته شد و وظیفه پشتیبانی از ناوگروه‌های رزمی نیروی دریایی ارتش در آب‌های بین‌المللی و دور دست به ویژه منطقه شمال اقیانوس هند، تنگه باب‌المندب و دریای سرخ را برعهده داشت.

نگاهی کلی

نیروی دریایی ارتش با توجه به نیازهای خاص خود، تغییرات لازم را روی یک شناور نفتکش در اختیار گرفته شده ساخت سال ۲۰۰۹ صورت داد تا به شناوری متناسب برسد. این نفتکش مدتی در بندرعباس کنار اسکله قرار داشت و اوت ۲۰۲۰ ( اوایل شهریور ۱۳۹۹) برای ادامه تغییرات ساختاری به مجتمع صنایع دریایی شهید درویشی وزرات دفاع در بندرعباس برده شد و در حوض خشک این مجتمع قرار گرفت.

 پس از سه ماه و نیم، این ناو بندر به آب انداخته شد و مراحل پایانی کار ادامه یافت. علاوه بر اورهال، بازسازی پل فرماندهی، سازه و عرشه این نفتکش و تبدیل آن به ناو بندر با همکاری معاونت جهاد خودکفایی و تحقیقات صنعتی نیروی دریایی ارتش صورت گرفت.  

ناوبندر مکران در ۱۳ ژانویه ۲۰۲۱ (۲۴ دی ۱۳۹۹) به طور رسمی با شماره بدنه ۴۴۱ به خدمت نیروی دریایی راهبردی ارتش جمهوری اسلامی ایران درآمد.  طول آن حدود ۲۲۸ متر ، عرض ۴۲ متر و تناژ جابجایی نهایی ۱۲۱هزار تن، سرعت نهایی ۱۵ گره  دریایی معادل ۲۷.۵ کیلومتر بر ساعت، ارتفاع آبخوری ۲۱.۵ متر  بود.

ویژگی ها

در ناوبندر مکران با توجه به نوع نیاز های نیروی دریایی ، ظرفیت مخازن سابق نفتکش حفظ شد و تنها به منظور حمل سوخت و آب و آذوقه کمترین تغییرات لازم را دریافت کرد. توانایی حمل ۸۰ هزار تن سوخت و ۲۰ هزار تن آب سبب می شد تا ناوبندر مکران بتواند در مدت ۹۳ روز، یک دور به دور کره زمین حرکت کرده و تا ۱۰ بار این قابلیت را بدون مراجعه به ساحل داشته باشد. این غیر از قابلیت پشتیبانی از ناوهای رزمی در همین فرض مأموریتی بود. 

برای مقایسه باید گفت ناو خارک ۱۸ هزار تن سوخت حمل می کرد و در صورت پشتیبانی همزمان از ناوهای رزمی، ماندگاری آن در دریا نیز به میزان محسوسی کمتر می شد. 

از نظر ظاهری اصلی‌ترین تغییر در ناوبندر مکران نسبت به شناور نفتکش پایه، افزوده شدن یک رو سازه برای نشست و برخاست بالگرد در نیمه جلویی عرشه بود که حدود یک سوم طول این ناو را در برگرفته و حدود ۹۰ متر بوده و عرض آن برابر عرض بدنه بود. این عرشه وسیع، امکان استقرار همزمان ۵ بالگرد و روشن کردن همزمان موتور و آمادگی برای برخاست را را به آنها می بخشید. ترکیب بالگردهای مستقر در این ناوبندر می توانست شامل ۲ بالگرد "بل ۲۱۲"، ۲ بالگرد "سی کینگ" و یک بالگرد "آر اچ ۵۳ دی سی استالیون "باشد. ناو بندر مکران با توانایی حمل همزمان ۵ فروند بالگرد در واقع می‌توانست به صورت یک پایگاه متحرک هوادریا عمل کرده و با بهره گیری ازبالگردهای مین روب، ضد زیردریایی و رزم سطحی از عملیات‌های نیروهای ویژه و همچنین عملیات‌های موشکی، پشتیبانی کند. یک جرثقیل سنگین هم برای مأموریت های ناوبندر مکران به وسط عرشه و با فاصله از عرشه فرود ب