تحلیل | نگاهی به بحران کمبود موشک‌های پدافندی آمریکا 

به گزارش پارس تودی، گزارش‌های متعدد از منابع معتبر حاکی از آن است که زرادخانه موشک های پدافندی ایالات متحده در اثر جنگ با ایران در معرض فرسایشی قرار گرفته که جبران آن سال‌ها زمان خواهد برد و در صورت بروز هم‌زمان بحران در دیگر نقاط جهان، آمریکا را با «پنجره آسیب‌پذیری» خطرناکی روبه‌رو خواهد کرد.

بر اساس داده‌های مؤسسه مطالعات راهبردی و بین‌المللی آمریکا (CSIS)، از ۲۷ فوریه تا ۲۷ ژوئیه ۲۰۲۶، آمریکا بین ۱۵۰۳ تا ۱۵۷۱فروند موشک «پاتریوت» و ۱۷۴ تا ۲۱۸فروند موشک «تاد» (THAAD) را در جنگ با ایران مصرف کرده است. به گزارش سی‌ان‌ان، این میزان به معنای مصرف نزدیک به ۸۰ درصد از ذخایر موشک‌های «تاد» و حدود نیمی از ذخایر «پاتریوت» است. ذخایر «پاتریوت» که پیش از جنگ ۲۳۳۰فروند بود، اکنون به کمتر از ۱۷۰۰فروند کاهش یافته و ذخایر «تاد» از ۴۵۲فروند به حدود ۲۳۴ تا ۲۷۸فروند رسیده است. افزون بر این، بر اساس گزارش‌ها، حدود ۲۰ درصد از موشک‌های «استاندارد-۳» و «استاندارد-۶» نیروی دریایی نیز مصرف شده و بیش از ۱۰۰۰فروند موشک کروز «تام‌هاوک» در این جنگ به کار رفته است. نیویورک‌تایمز نیز به نقل از مقامات پنتاگون تأیید کرده که آمریکا در این جنگ بیش از ۱۵۰۰فروند موشک «پاتریوت» مصرف کرده که بیش از دو برابر کل تولید سال ۲۰۲۵ این موشک‌ها است.

اما صرف اعداد و ارقام، تمام داستان نیست. آنچه این بحران را به یک معضل راهبردی تبدیل کرده، نسبت فاجعه‌بار هزینه‌های دفاع در برابر حملات نامتقارن ایران است. بر اساس گزارش‌ها، هر فروند موشک «پاتریوت پک-۳» چیزی بین ۳٫۸ تا ۴ میلیون دلار قیمت دارد و هر موشک «تاد» حدود ۱۲.۷ میلیون دلار است. در مقابل، هزینه ساخت یک فروند پهپاد «شاهد-۱۳۶» ایران تنها ۲۰ تا ۵۰ هزار دلار برآورد می‌شود. این یعنی آمریکا برای سرنگونی یک هدف ارزان‌قیمت، صدها برابر هزینه می‌کند. این نسبت هزینه که در برخی موارد به ۲۵۰۰ به یک نیز می‌رسد عملاً آمریکا را در دام «رهگیری پرهزینه » گرفتار کرد. این وضعیتی بود که یا آمریکا باید با هزینه‌های گزاف به رهگیری ادامه می داد و ذخایر خود را تحلیل می برد، یا حملات  ایران را بی‌پاسخ می گذاشت و متحمل خسارت می شد.در نهایت این ایران بود که با بهره‌گیری از تاکتیک‌های اشباع‌سازی و حملات هماهنگ پهپادی و موشکی، توانست این معادله هزینه را به نفع خود تغییر دهد.

مشکل برای آمریکا زمانی حادتر می‌شود که معضلی به نام سرعت جبران ذخایر موشکی مطرح می شود. بر اساس تحلیل CSIS، جبران ذخایر مصرف‌شده «پاتریوت» و «تاد» حداقل تا سال ۲۰۲۹ به طول خواهد انجامید و جبران ذخایر «تام‌هاوک» حتی تا ۲۰۳۰ نیز ممکن است محقق نشود. شرکت لاکهید مارتین، تولیدکننده این موشک‌ها، سالانه تنها حدود ۶۰۰ فروند موشک «پاتریوت» تولید می‌کند و تولید «تاد» به حدود ۹۶ فروند در سال می‌رسد. این در حالی است که در برخی روزهای جنگ علیه ایران ، آمریکا بیش از ۵۰ فروند موشک «پاتریوت» را در یک روز شلیک کرده است. فاصله عظیم میان سرعت مصرف و سرعت تولید، به معنای آن است که آمریکا با یک «شکاف زمانی» جبران‌ناپذیر مواجه است.

فراتر از موضوع موجودی، زیرساخت‌های حیاتی پدافندی آمریکا نیز هدف مستقیم حملات قرار گرفته است. در جریان حملات ایران، از جمله یک سامانه راداری AN/TPY-2 که مغز متفکر سامانه ضد موشکی «تاد» و به ارزش ۵۰۰ میلیون دلار است، در پایگاه هوایی موفق السلطی اردن منهدم شد. همچنین یک رادار «پاورجا» (AN/FPS-132) به ارزش ۱.۱ میلیارد دلار در پایگاه هوایی العدید قطر مورد اصابت قرار گرفت. این حملات نشان می‌دهد که ایران نه تنها درصدد مصرف موشک‌های پدافندی آمریکا در منطقه ، بلکه در پی‌کور کردن «چشم‌های» سامانه‌های پدافندی آمریکایی نیز بوده است.

پیامدهای این بحران فراتر از میدان نبرد فعلی است. آمریکا اکنون در شرایطی قرار دارد که نمی‌تواند به تعهدات خود در سایر نقاط جهان عمل کند. درخواست اخیر اوکراین برای دریافت ۳۰۰ فروند موشک «پاتریوت» با پاسخ منفی واشنگتن مواجه شد، چراکه به سادگی موجودی کافی برای ارسال وجود ندارد. همچنین ناوهای آمریکایی مستقر در اطراف ایران قادر به بارگیری مجدد موشک‌های خود در دریا نیستند و باید برای این کار به بندر بازگردند که این امر در زمان جنگ، یک نقطه آسیب‌پذیری جدی محسوب می‌شود.

نکته تأمل‌برانگیزتر اینکه این بحران نه ناشی از یک شکست تاکتیکی، بلکه محصول یک اشتباه راهبردی است، یعنی ورود به جنگی فرسایشی با حریفی که توانایی تولید انبوه تسلیحات ارزان‌قیمت را دارد و از تاکتیک‌های جنگ نامتقارن به خوبی بهره می‌برد. 

بدین ترتیب اکنون مشخص شده که جنگ با ایران، زرادخانه گران‌قیمت و پیچیده پدافندی آمریکا را که طی دهه‌ها با هزینه‌های نجومی ساخته شده، در معرض فرسایشی قرار داد که جبران آن سال‌ها طول خواهد کشید و در این فاصله، آمریکا در مواجهه با هر تهدید جدیدی از جمله در تقابل احتمالی با چین بر سر تایوان ، با «شکاف هشداردهنده»ای روبه‌رو خواهد بود که نتیجه آن مسلما در میدان نبرد به نفع ایالات متحده نخواهد بود./