رکورد تاریخی دانش‌آموزان ایرانی در المپیادهای جهانی؛ ۱۸ طلا در سال جنگ

پارس تودی- دانش‌پژوهان ایرانی در حالی ۱۸ مدال طلا، ۱۶ نقره و ۱۷ برنز در رقابت‌های علمی جهانی و بین‌المللی ۲۰۲۶ به دست آوردند که جنگ و محدودیت اینترنت مسیر آماده‌سازی آنها را دشوار کرده بود.

به  گزارش پارس تودی به نقل از خبرگزاری مهر، در روزهایی که صدای انفجار و محدودیت‌های ناشی از جنگ در ایران، برنامه‌های آموزشی دانش‌آموزان را تحت تأثیر قرار داده بود، گروهی از نوجوانان ایرانی در میدان دیگری برای ایران افتخار آفریدند؛ میدانی که رقابت در آن با حل پیچیده‌ترین مسائل علمی، تحلیل داده‌ها، انجام آزمایش‌های تخصصی و ساعت‌ها تمرین و مطالعه معنا پیدا می‌کند.

حاصل این تلاش، ثبت یکی از درخشان‌ترین کارنامه‌های سال‌های اخیر المپیادهای علمی ایران بود؛ کارنامه‌ای که از افزایش هفت‌مدالی طلا نسبت به سال گذشته حکایت دارد و در کنار آن، چند دستاورد کم‌سابقه و تاریخی را نیز در خود جای داده است؛ از نخستین مدال طلای ایران در المپیاد جهانی هوش مصنوعی تا کسب پنج مدال طلای نجوم و اخترفیزیک و تصاحب رتبه‌های اول تا سوم انفرادی این رقابت‌ها.

سیدرضا حسینی رئیس باشگاه دانش‌پژوهان جوان ایران، با تشریح دستاوردهای این باشگاه اعلام کرد: دانش‌پژوهان ایرانی در مجموع رقابت‌های جهانی و بین‌المللی علمی سال ۲۰۲۶ موفق به کسب ۱۸ مدال طلا، ۱۶ مدال نقره و ۱۷ مدال برنز شده‌اند؛ آماری که در مقایسه با ۱۱ مدال طلای سال گذشته، از افزایش چشمگیر شمار طلاهای ایران حکایت دارد.

به گفته حسینی، ایران در سال گذشته با وجود حضور در دو رقابت بیشتر، از جمله مسابقات بین‌المللی مندلیف و رقابت‌های آسیایی فیزیک، ۱۱ مدال طلا کسب کرده بود؛ اما سال 1405 شمسی شمار مدال‌های طلای ایران به ۱۸ رسید. 

نجوم: پنج طلا و تصاحب رتبه‌های اول تا سوم جهان

یکی از برجسته‌ترین نتایج ایران در سال ۲۰۲۶ به المپیاد جهانی نجوم و اخترفیزیک بازمی‌گردد؛ جایی که تیم پنج‌نفره ایران با ترکیب سارینا علم‌پور، محمدحسین حسینی، هیربد فودازی، حسین معصومی و ارشیا میرشمسی‌کاخکی موفق شد پنج مدال طلا کسب کند و برای سومین سال پیاپی قهرمان جهان شود.

اهمیت این نتیجه تنها به پنج مدال طلا محدود نبود. دانش‌پژوهان ایرانی در بخش‌های نظری و عملی نیز رتبه نخست جهان را به دست آوردند و بالاترین نمره مجموع رقابت‌ها به نماینده ایران رسید. همچنین، برای نخستین بار در تاریخ حضور ایران در این المپیاد، دانش‌آموزان ایران رتبه‌های اول، دوم و سوم انفرادی جهان را تصاحب کردند و تمامی جوایز انفرادی این دوره به نمایندگان ایران رسید.

پیش از این، بهترین رتبه انفرادی ایران در تاریخ این رقابت‌ها، جایگاه دوم جهان بود؛ بنابراین، تصاحب هم‌زمان سه رتبه برتر و تمامی جوایز انفرادی، این دوره را به یکی از شاخص‌ترین حضورهای علمی ایران در عرصه بین‌المللی تبدیل کرد.

فیزیک نیز از دیگر رشته‌هایی بود که دانش‌پژوهان ایرانی در آن عملکردی تاریخی ثبت کردند. به گفته رئیس باشگاه دانش‌پژوهان جوان ایران، تیم پنج‌نفره ایران در المپیاد جهانی فیزیک موفق به کسب سه مدال طلا و دو مدال نقره شد؛ نتیجه‌ای که بهترین عملکرد ۲۰ سال اخیر کشور در این رقابت‌ها توصیف شده است.

در هشت سال گذشته، مجموع مدال‌های طلای ایران در المپیاد جهانی فیزیک تنها یک مدال بود، اما تیم ایران در سال جاری توانست سه مدال طلا و دو نقره کسب کند. دستاورد دیگر فیزیک‌دانان نوجوان ایران، کسب رتبه نخست جهان در بخش تجربی و دریافت کاپ این بخش بود؛ جایزه‌ای که به گفته رئیس باشگاه دانش‌پژوهان جوان، در سال‌های گذشته در اختیار کشورهایی مانند چین و کره قرار داشت.

در کنار این رقابت، تیم ایران در مسابقات بین‌المللی فیزیک ISPHO نیز برای آمادگی حضور در المپیاد جهانی ۲۰۲۶ شرکت کرد و دو مدال طلا، یک نقره و یک برنز به دست آورد.

ریاضی: قهرمانی ایران در رقابت ۴۹ تیمی چین

تیم ملی المپیاد ریاضی ایران نیز در چهارمین دوره مسابقات بین‌المللی ریاضی چین با نام IMSC 2026 که به میزبانی پکن برگزار شد، با کسب چهار مدال طلا و دو مدال نقره، عنوان قهرمانی تیمی را به دست آورد.

ایران در این رقابت‌ها که با حضور ۴۹ تیم از کشورهای مختلف برگزار شد، بالاتر از تیم‌های لهستان و برزیل در جایگاه نخست ایستاد؛ نتیجه‌ای که توان علمی دانش‌آموزان ایران در یکی از رقابت‌های مهم بین‌المللی ریاضی را به نمایش گذاشت.

تیم ملی المپیاد زیست‌شناسی ایران نیز در سی‌وهفتمین دوره المپیاد جهانی این رشته، موسوم به IBO 2026، که از ۲۱ تا ۲۸ تیر ۱۴۰۵ در ویلنیوس، پایتخت لیتوانی، برگزار شد، چهار مدال شامل سه طلا و یک نقره کسب کرد.
 

هوش مصنوعی: نخستین طلای تاریخ ایران

یکی از مهم‌ترین دستاوردهای علمی ایران در سال جاری، کسب نخستین مدال طلای ایران در المپیاد جهانی هوش مصنوعی بود؛ موفقیتی که به گفته حسینی، با وجود محدودیت‌های ناشی از جنگ و دشواری دسترسی به زیرساخت‌های پردازشی و داده‌ها به دست آمد.

سید رضا حسینی رئیس باشگاه دانش‌پژوهان جوان با اشاره به آسیب‌دیدن زیرساخت‌ها و مشکلات دسترسی اعضای تیم‌های ملی ایران به امکانات پردازشی و داده‌های مورد نیاز گفت دانش‌پژوهان ایرانی با وجود این موانع در رقابت‌ها حاضر شدند و برای نخستین بار مدال طلای این المپیاد را برای کشور به ارمغان آوردند.

به گفته وی، از میان حدود ۱۰۰ کشور حاضر در این رقابت‌ها، تنها حدود ۱۰ تا ۱۵ کشور موفق به کسب مدال طلا شدند و ایران نیز به جمع کشورهای طلایی این حوزه پیوست.

موفقیت‌های ایران به رشته‌های علوم پایه محدود نماند و دانش‌پژوهان ایران در حوزه‌های علوم زمین و جغرافیا نیز دستاوردهای مهمی ثبت کردند.

یکی از دانش‌پژوهان دختر ایرانی در المپیاد جهانی علوم زمین، در بخش ارائه مستند موفق به کسب رتبه نخست اتحادیه جهانی علوم زمین شد. همچنین تیم جغرافیای ایران با ترکیبی کاملاً دخترانه و با سرپرستی یک زن، در بخش ارائه تیمی رتبه نخست جهان را به دست آورد و نخستین مدال ایران در المپیاد جهانی جغرافیا را ثبت کرد.

حضور یک تیم کاملا دخترانه در این سطح از رقابت‌ها، از دیگر نکات مورد توجه این دوره بود. حسینی گفت ترکیب تیم ایران برای شماری از کشورهای حاضر قابل توجه بود و دانش‌پژوهان ایرانی در مواردی به‌عنوان الگویی برای دیگر تیم‌ها مطرح شدند.

MS