باغهای معلق: روایت بانوی نویسنده‌ی ایرانی از محاصره زنان سوری توسط تروریستها

پارس تودی - کتاب «باغ‌های معلق» تازه‌ترین اثر سمیه عالمی نویسنده ایرانی است که زندگی‌ هفت زن سوری را در شهر «نبل و الزهراء» روایت می کند که چهار سال محاصره توسط تروریست های مسلح را تجربه کرده‌اند.

سمیه عالمی، از داستان‌نویسان فعال ایرانی در سال‌های اخیر و یکی از چهره‌های شاخص ادبیات پایداری، متولد سال 1979 است. او در رشته گیاه پزشکی تحصیل کرده و در سال 2009 ارشد بیوتکنولوژی را رها کرده و به حرفه داستان‌نویسی روی آورده است. حاصل فعالیت‌های سمیه عالمی در عرصه نویسندگی، تألیف و انتشار چند رمان، مجموعه داستان و روایت بوده است.

این نویسنده که تجربه حضوری حدوداً یک ساله را در کشور سوریه داشته، در این کشور به آموزش روایتگری زنان سوری هم پرداخته که از نتایج این کارگاه آموزشی در تألیف کتاب باغ‌های معلق بهره برده است.

سمیه عالمی درباره ایده اولیه کتاب «باغ‌های معلق» عنوان کرد:

ایده‌ نسبت زن با شهر و جنگ و نقشی که در ایجاد صلح دارد همیشه با من بوده است. همواره اینکه در جامعه آرمانی یا مدینه‌ فاضله، زن کجا ایستاده را جست‌و‌جو می‌کردم. در اتوپیای غربی که هر چه می‌گشتم تنها به مؤلفه‌های فمینیستی می‌رسیدم که از نظر من پیوست فرهنگی سرمایه‌داری است و نسبتی با سرمایه‌های انسانی نداشته و ندارد.

این نویسنده درباره زمینه های ایده کتاب «باغ‌های معلق» گفت:

کودکی من در جنگ میان ایران و رژیم بعث عراق گذشته است. مدام در معرض سفرهای مادر و پدرم و در شرایط جنگی بودم. مادرم فعال ستاد پشتیبانی سال‌های جنگ بود و نقش‌های متفاوتش را در مدیریت شرایط سرزمینش دیده بودم و بر همین اساس الگوهایی از مدیریت زنانه در ذهنم شکل گرفته بود.

عالمی افزود:

برایم مسلم بود حتی اگر کسی به زبان نیاورد، نسبت نزدیکی بین زن‌ها و سقوط یک سرزمین هست. وقتی وارد دمشق شدم به ذهنم رسید که دنبال صداهای زنانه‌ جنگ سوریه بگردم و آنها را مکتوب کنم.

وی درباره نامگذاری این کتاب با عنوان «باغ‌های معلق» توضیح داد:

باغ به جایی می‌گویند که درخت دارد. درخت‌ها عموماً ریشه‌های بیشتر و بزرگ‌تری از باقی گیاهان دارند. این ریشه‌ها هستند که تنه درخت را در خاک نگه می‌دارند و دانه‌های ریز خاک را هم به دلیل حضورشان در خاک به هم می‌چسبانند. درخت‌های این باغ یعنی زنان که خودشان مظهر زایش و رویش سرزمین بودند همزمان باید خانه را اداره می‌کردند. البته این نام نسبتی هم با داستان‌های منطقه و البته اتصالات محکمی با روایت‌های داخل کتاب داشت.

نویسنده کتاب «باغ‌های معلق» درباره زنان راوی این کتاب تصریح کرد:

آنها زنانی بودند که نزدیک به 10 سال زیر سایه جنگی چندجهته زندگی کرده بودند و چهار سال از این 10 سال را در محاصره‌ عجیبی که در آن برای زنده ماندن بچه‌هایشان بال‌بال زده بودند و چشم به چترهای کمک‌رسانی داشتند که گاهی از آسمان پایین می‌افتاد.

این نویسنده در توضیح شخصیت زنان سوری مقاومت گفت:

زنان سوری در سرزمینی زندگی می‌کنند که مدت‌ها مستعمره‌ فرانسه بوده و حالا هم‌مرز سرزمین‌های اشغالی توسط اسرائیل است. بلندی‌های جولان سوریه توسط صهیونیست‌ها تصرف شده و سال‌های طولانی است که مهاجران فلسطینی به سوریه پناه آوردند و با سوری‌ها همزیستی زیادی دارند. غیر از این‌ها، اشتراکات فرهنگی که برآمده از جغرافیای منطقه شام است و عقبه‌ تاریخی مشترک، آنها را بسیار زیاد نزدیک کرده و به مقاومت جمعی و اقتضائاتش کشانده است. قاعدتاً انسان سوری و زن این سرزمین حرف‌های زیادی از مقاومت در برابر استعمار و رژیم صهیونیستی دارد.

عالمی درباره ضرورت روایت مقاومت‌ ملتها گفت:

روایتگری مقاومت ملت ها بعد از گذر از التهابات جنگ و بازسازی‌ها به اوج و بلوغ می‌رسد. در ایران زیر سایه امنیت و قدرت این مهم محقق شده است. روایت‌نویسان ایرانی اینجا هم می‌توانند پیشگام شوند برای ثبت روایت مقاومت‌های جهان تا زمانی که مردم جغرافیاهای مختلف نیز به این قدرت در روایت برسند.

نویسنده کتاب «باغ‌های معلق» در ادامه گفت:

روایت‌ها به راحتی امکان ایجاد حس جمعی را بین اهالی یک جغرافیا، برای مصون نگه داشتن‌شان از چنگ استعمارهای نو و کهنه دارند. اگر چنین روایت‌هایی ثبت نشوند، ملت‌ها به‌دلیل نقصان حافظه تاریخی، مدام در چاله و چاه استعمار بیرونی و استبداد درونی می‌افتند و با این احتساب در جا می‌زنند. ملتی که روایت نداشته باشد و نسازد، زود از پا درمی‌آید و از یادها می‌رود.

این مطلب برگرفته از مصاحبه خانم سمیه عالمی با سایت ایران آنلاین است.

عبارات کلیدی: محاصره نبل و الزهرا ، گروهک تروریستی داعش ، ادبیات پایداری، رمان در ایران، زنان نویسنده ایرانی، جنگ ایران و داعش