اعطای جایزه صلح فیفا به ترامپ؛ ابتکار یا سیاستزدگی؟
-
اعطای جایزه صلح فیفا به دونالد ترامپ
پارستودی- در مراسم قرعهکشی جام جهانی فوتبال ۲۰۲۶، دونالد ترامپ جایزه جدید "صلح فیفا" را دریافت کرد، که به سرعت انتقادات شدیدی را به دنبال داشت؛ این تصمیم فیفا به عنوان تلاشی برای تقویت روابط سیاسی و اقتصادی با ترامپ دیده شد و بسیاری آن را "چاپلوسی آشکار" دانستند.
در ششم دسامبر ۲۰۲۵ مرکز هنرهای نمایشی جان اف. کندی به صحنهای از نمایشهای سیاسی و ورزشی تبدیل شد. مراسم قرعهکشی نهایی جام جهانی فوتبال ۲۰۲۶، که قرار است در ایالات متحده، کانادا و مکزیک برگزار شود، با لحظهای غافلگیرکننده همراه بود، اعطای جایزه صلح فیفا به دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده آمریکا.
این جایزه جدید، با نام رسمی "جایزه صلح فیفا – فوتبال جهان را متحد میکند"، نخستین بار به ترامپ اهدا شد و بلافاصله موجی از واکنشها را برانگیخت. جیانی اینفانتینو، رئیس فیفا، با لبخندی پر از ستایش، مدال طلایی را به ترامپ اهدا کرد و گفت: "این مدال زیبا را میتوانید هر جایی که میخواهید بپوشید." ترامپ هم، با حالتی که نشاندهنده رضایت از جبران ناکامیاش در کسب جایزه نوبل صلح بود، مدال را فوراً به گردن انداخت و آن را نمادی از تلاشهایش برای صلح جهانی خواند.
فیفا این جایزه را به عنوان ابتکاری سالانه معرفی کرده است که به "افرادی که با اقدامات استثنایی و فوقالعاده برای صلح تلاش کرده و مردم جهان را متحد ساختهاند" اهدا میشود.
ترامپ، که همیشه از رسانهها و جوایز به عنوان ابزاری برای تقویت برند شخصیاش استفاده کرده است، این رویداد را "لحظهای تاریخی برای فوتبال و صلح" توصیف کرد و قول داد که جام جهانی ۲۰۲۶ را به "بزرگترین رویداد صلحآمیز تاریخ" تبدیل کند.اما پشت این صحنه، انتقادات تند و تیزی پنهان بود. بسیاری این جایزه را نه افتخاری واقعی، بلکه "چاپلوسی آشکار" برای تضمین موفقیت جام جهانی ۲۰۲۶ میدانند.
فیفا، سازمانی که به طور سنتی بر بیطرفی سیاسی تأکید دارد، با این اقدام به ورطه سیاست کشیده شده است. منتقدان، از جمله فعالان حقوق بشر، این تصمیم را سبک و مبتذل خواندهاند.
برای مثال، کریگ موخبیر، فعال حقوق بشر، در مصاحبه با الجزیره گفت: "اینفانتینو و همدستانش، پس از دو سال همدستی فیفا در نسلکشی فلسطین، حالا جایزه صلح جدیدی اختراع کردهاند تا با ترامپ همپیمان شوند."
این انتقاد به روابط نزدیک اینفانتینو با ترامپ برمیگردد؛ روابطی که از زمان میزبانی آمریکا در جام جهانی ۲۰۲۶ ریشه گرفته و شامل دیدارهای مکرر و حمایتهای متقابل است. رسانههای غربی نیز از این فرصت برای تمسخر استفاده کردهاند. گاردین در مطلبی طنزآمیز نوشت: "ترامپ جایزه صلح فیفا را برد – آیا VAR (سیستم ویدئویی داوری) میتواند آن را بازنگری کند؟" این نشریه، مراسم را نماییش ارزان توصیف کرد که برای نوازش ترامپ طراحی شده بود.
حتی در داخل ایالات متحده نیز، دموکراتها این اقدام را "سیاسیکاری فیفا برای نفوذ در واشنگتن" خواندند. روزنامه یواسای تودی گزارش داد که ترامپ از ماهها پیش "برنده قطعی" این جایزه بود، که این امر شائبه "مهندسیشده بودن" آن را تقویت میکند. بویژه این که اصولا رقابتی هم وجود نداشت و ترامپ تنها نامزد دریافت کننده بود که آن را هم دریافت کرد. این انتقادات ریشه در تاریخچه جنجالی فیفا دارد؛ سازمانی که با رسواییهای فساد و اتهامات نژادپرستی روبرو بوده و حالا با ورود به عرصه سیاست، اعتبار خود را بیشتر به خطر انداخته است.
در نهایت، اعطای جایزه صلح فیفا به ترامپ بیش از آن که نمادی از وحدت باشد، آینهای از تقاطع ورزش و سیاست است. ترامپ با این مدال، مجموعه جوایز شخصیاش را غنیتر کرد، اما فیفا با این تصمیم، سؤالاتی جدی در مورد استقلال خود مطرح کرده است. آیا این جایزه سالانه، به ابزاری برای دیپلماسی ورزشی تبدیل میشود یا نمادی از فساد سیاسی؟ زمان و شاید عملکرد فیفا در سالهای آینده، پاسخ را روشن خواهد کرد. آنچه مسلم است، این رویداد بحثها را از زمین فوتبال به عرصه جهانی کشاند و نشان داد که در دنیای ورزش هم سیاست همیشه حضور دارد.
AA
