نقش کنگو در شورای امنیت؛ فرصت یا چالش؟

پارس‌تودی- جمهوری دموکراتیک کنگو پس از ۳۵ سال بار دیگر به‌عنوان عضو غیر دائم شورای امنیت سازمان ملل انتخاب شد؛ بازگشتی که برای دیپلماسی کنگو یک دستاورد مهم محسوب می‌شود و فرصتی تازه برای طرح بحران شرق این کشور در سطح بین‌المللی فراهم می‌آورد. 

به‌گزارش پارس‌تودی، انتخاب جمهوری دموکراتیک کنگو پس از ۳۵ سال، بار دیگر به‌عنوان عضو غیر دائم شورای امنیت سازمان ملل نشان‌دهنده حمایت گسترده جامعه جهانی از حضور این کشور در یکی از مهم‌ترین نهادهای تصمیم‌گیری بین‌المللی است. این موضوع برای کنگو نیز یک دستاورد مهم محسوب می شود زیرا این جایگاه فرصتی تازه برای طرح بحران شرق کنگو را در سطح بین‌المللی فراهم می‌آورد.

این سومین بار است که کنگو به شورای امنیت راه می‌یابد؛ پیش‌تر در سال‌های ۱۹۸۲-۸۳ و ۱۹۹۰-۹۱ چنین تجربه‌ای داشته است. اکنون کینشاسا امیدوار است با بهره‌گیری از این جایگاه، بحران امنیتی شرق کشور را در صدر دستور کار شورا نگه دارد و اجرای قطعنامه ۲۷۷۳ را پیگیری کند؛ قطعنامه‌ای که خواستار خروج نیروهای رواندا و گروه مسلح M23 از خاک کنگو شده است. 

بازگشت کنگو به شورای امنیت در شرایطی صورت می‌گیرد که این کشور شرق خود را صحنه «جنگ تجاوزکارانه رواندا» می‌داند. مقامات کنگو بر این باورند که تنها با فشار بین‌المللی می‌توان روند خروج نیروهای خارجی و شورشیان را تسریع کرد. عضویت در گروه موسوم به «سه‌گانه آفریقایی» (A3) که شامل لیبریا، سومالی و کنگو است نیز به کینشاسا امکان می‌دهد در قالب یک بلوک منطقه‌ای تأثیرگذار عمل کند و میان اعضای دائم و غیر دائم شورا نقش میانجی ایفا کند. علاوه بر آن کارشناسان سیاسی تأکید دارند که این کرسی غیر دائم برای کنگو فرصتی است تا صدای خود و آفریقا را در سطح جهانی بلندتر کند. «کریستین مولکا»، هماهنگ‌کننده شبکه دانشمندان سیاسی کنگو، می‌گوید: «مسئله کنگو ممکن است به‌سرعت از دستور کار جهانی کنار گذاشته شود، زیرا اولویت‌های دیگری مانند بحران ونزوئلا یا تنش‌های خاورمیانه مطرح هستند. بنابراین هدف کنگو این است که موضوع کشور در دستور کار شورا باقی بماند تا اجرای قطعنامه ۲۷۷۳ زمینه‌ساز بازگشت صلح شود.» 

در واقع، بازگشت کنگو به شورای امنیت را می‌توان بخشی از تلاش گسترده‌تر آفریقا برای افزایش وزن سیاسی خود در نهادهای بین‌المللی دانست. حضور همزمان سومالی به‌عنوان رییس دوره‌ای شورا و لیبریا به‌عنوان عضو غیر دائم، فرصتی کم‌نظیر برای هماهنگی مواضع آفریقایی‌ها فراهم کرده است. این همگرایی می‌تواند به تقویت نقش آفریقا در تصمیم‌گیری‌های جهانی کمک کند و نشان دهد که کشورهای قاره افریقا دیگر تنها موضوع بحث نیستند، بلکه بازیگرانی فعال در عرصه بین‌المللی هستند. 

با این حال، این بازگشت تنها به معنای فرصت نیست و چالش‌های جدی نیز پیش روی کنگو قرار دارد. رقابت قدرت‌های بزرگ در شورا و اولویت‌های متفاوت آنها می‌تواند مانع از تمرکز بر بحران شرق کنگو شود، در حالی که تعدد بحران‌های جهانی مانند ونزوئلا توجه شورا را به خود جلب می‌کند. پیچیدگی روابط منطقه‌ای و منافع اقتصادی در شرق کنگو نیز روند حل بحران را دشوارتر می‌سازد.

با این حال بازگشت کنگو به شورای امنیت نه‌تنها یک پیروزی دیپلماتیک برای کینشاسا، بلکه آزمونی برای توانایی این کشور در دفاع از مواضع کشورهای آفریقا همچنین حل پایدار بحران شرق این کشور است.

ad